જંગલી પ્રાણીઓથી પાક બચાવવા પાટણના 21 વર્ષના યુવાને વિકસાવ્યું અનોખું અને સસ્તું મોડલ
પાટણ જિલ્લાના સમી તાલુકાના સમશેરપુરા ગામનો 21 વર્ષનો ધવલ રાઠોડ આજકાલ કૃષિ ક્ષેત્રે કરેલી તેની નવીનતા માટે જાણીતો બન્યો છે. કોમર્સમાં અભ્યાસ કરતા આ યુવાને પોતાના ગામ અને સમાજનું નામ ઊંચું કર્યું છે. ખેતરની વાસ્તવિક જરૂરિયાતમાંથી જન્મેલા તેના નાનકડા પ્રયોગે આજે હજારો ખેડૂતોનો ખર્ચ ઓછો કરીને તેમને સુરક્ષા આપી છે. તેની જિજ્ઞાસા અને જુસ્સાએ તેને ગામથી લઈ સમગ્ર જિલ્લામાં ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવ્યા છે.
ઊંચા ખર્ચ સામે સસ્તું ઉપકરણ બનાવવા તરફ વળેલો વિચાર
રણ વિસ્તાર અને પાટણ-બનાસકાંઠા જેવા પ્રદેશોમાં રવિ સિઝન દરમિયાન ખેડૂતોને જંગલી પ્રાણીઓથી પાક બચાવવા રાત્રે જાગવું પડે છે. ઝટકા મશીનો ઉપલબ્ધ હોવા છતાં તેમની ઊંચી કિંમત દરેક ખેડૂત માટે ઉઠાવવી મુશ્કેલ બને છે. ધવલે જ્યારે બજાર કિંમત અને વાસ્તવિક ખર્ચ વચ્ચેનો મોટો તફાવત જોયો, ત્યારે તેણે પોતે જ સસ્તો વિકલ્પ તૈયાર કરવાનો વિચાર કર્યો. ખેડૂતો માટે તેના આ વિચારનું મૂલ્ય આજે ઘણું વધી ગયું છે.
પોતાના પ્રયોગથી શરૂ થયેલું મશીનનું ઉત્પાદન
સર્કિટ અને જરૂરી સામગ્રી મેળવી ધવલે પ્રથમ મશીન લગભગ ત્રણ વર્ષ પહેલાં બનાવ્યું હતું. તેનો પ્રયોગ સફળ થતા તેણે ઓછા ભાવે મશીન તૈયાર કરવાનું શરૂ કર્યું. અંદાજે 18,000 રૂપિયાના સરકારી સબસિડીવાળા મશીન જેટલી ક્ષમતા ધરાવતું ઉપકરણ તે માત્ર 4,500 રૂપિયામાં ખેડૂતોને આપી શકે છે. સસ્તું હોવા છતાં તેની કાર્યક્ષમતા ઊંચી રહેતી હોવાથી ખેડૂતો તેને ઝડપથી સ્વીકારી રહ્યા છે.
મશીનની વિશેષતાઓ અને સુરક્ષિત ઉપયોગ
ધવલ બનાવેલું મશીન 180 વીઘા જેટલા વિસ્તારમાં રક્ષણ આપી શકે છે અને દિવસ દરમિયાન આપમેળે બંધ થઈ રાત્રે ચાલુ થાય છે. તેમાં ડીસી ટેક્નોલોજી હોવાથી જાનહાનિ થતી નથી, માત્ર ઝટકો અનુભવાય છે. સોલર સિસ્ટમ જોડાયેલી હોવાથી કોઈ વધારાની વીજળીની જરૂર પડતી નથી. ધવલે આ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને સ્વરક્ષણ માટે શોક સ્ટીક પણ તૈયાર કરી છે, જે ખાસ કરીને સ્ત્રીઓ અને યુવાનો માટે ઉપયોગી સાબિત થઈ રહ્યો છે. નાનો ઝટકો લાગતા સામેવાળો વ્યક્તિ તરત દૂર થઈ જાય છે.
ખેડૂતોમાં વધતો વિશ્વાસ અને ‘વિશ્વા’ બ્રાન્ડની ઓળખ
અત્યાર સુધી ધવલના મશીનનો લાભ લગભગ 5,000 જેટલા ખેડૂતો લઈ ચૂક્યા છે. પાટણ, સમી, રાધનપુર, પાટડી, સાંતલપુર, સાચોર અને ઊંઝા સહિતના વિસ્તારોમાં ખેડૂતો તેના મશીન સ્થાપિત કરી ચૂક્યા છે. તેની ગુણવત્તા, અસરકારકતા અને સસ્તા ભાવ ખેડૂતોને ખાસ ભાવે છે. અભ્યાસ સાથે ટેકનિકલ કુશળતા વિકસાવી ધવલ રાઠોડે પાટણ જિલ્લામાં પોતાનું ‘વિશ્વા બ્રાન્ડ’ ઊભું કર્યું છે. ખેતી માટે સસ્તું અને ઉપયોગી સોલ્યુશન આપી આ યુવાને પ્રેરણાદાયક ઉદાહરણ સ્થાપ્યું છે.
