આત્મા યોજનાથી ખેડૂત સશક્તિકરણ, બીજામૃત અને જીવામૃતના પ્રદર્શન સાથે વૈજ્ઞાનિક ખેતી તરફ પ્રેરણા
પાટણ જિલ્લાના સરસ્વતી તાલુકાના બાલવા ગામે ૨૬ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ના રોજ ‘આત્મા’ યોજના હેઠળ એક વિશેષ કિસાન ગોષ્ઠીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. મોડલ ફાર્મ ધારક ખેડૂતના ખેતરે યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં કૃષિ અધિકારીઓએ ખેડૂતોનું સ્વાગત કરી ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતીનું મહત્વ સમજાવ્યું હતું. આ ગોષ્ઠીનો મુખ્ય હેતુ ખેતી ખર્ચ ઘટાડીને ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાના સરકારના લક્ષ્યને સાકાર કરવાનો હતો.
બીજામૃત અને બીજ સંસ્કારથી પાકને મળશે કુદરતી સુરક્ષા
કાર્યક્રમમાં ખેડૂતોને ખાસ કરીને ખરીફ ઋતુના કઠોળ પાકને ‘બીજામૃત’થી પટ આપીને વાવેતર કરવાની પદ્ધતિ સમજાવવામાં આવી હતી. બીજામૃતનો ઉપયોગ કરવાથી બીજને જમીનજન્ય અને ફૂગજન્ય રોગો સામે રક્ષણ મળે છે, બીજનો ઉગાવો ઝડપી થાય છે અને છોડ વધુ મજબૂત બને છે. આ કુદરતી પદ્ધતિ અપનાવવાથી રાસાયણિક દવાઓનો ખર્ચ બચે છે અને અંતે પાકના ઉત્પાદનમાં મોટો વધારો જોવા મળે છે.
મિશ્ર પાક પદ્ધતિ દ્વારા ખેડૂતોની આવકમાં થશે વધારો
ખેડૂતોને દીવેલાની સાથે મગનો મિશ્ર પાક લેવા માટે પ્રેરિત કરવામાં આવ્યા હતા. મિશ્ર પાક એ પ્રાકૃતિક ખેતીનો એક મહત્વનો ભાગ છે, જેમાં કઠોળના પાકની મૂળની ગાંઠો જમીનમાં કુદરતી રીતે નાઈટ્રોજન ઉમેરે છે. આનાથી જમીનની ફળદ્રુપતા વધે છે અને રાસાયણિક ખાતરની જરૂરિયાત રહેતી નથી. એક જ ઋતુમાં બે પાક લેવાથી ખેડૂતોને આર્થિક રીતે મોટો ફાયદો થાય છે અને ખેતી ટકાઉ બને છે.
જીવામૃતનું પ્રત્યક્ષ પ્રદર્શન અને FPO ના ફાયદાની સમજ
તાલીમ દરમિયાન કૃષિ સખી દ્વારા જીવામૃત બનાવવાની પ્રક્રિયા અને તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તેનું પ્રેક્ટિકલ નિદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. આ સાથે જ તાલુકા સહ-સંયોજકે ખેત પેદાશોના ‘મૂલ્યવર્ધન’ એટલે કે પેકેજિંગ અને પ્રોસેસિંગ વિશે માહિતી આપી હતી. ખેડૂતોને ખેડૂત ઉત્પાદક સંસ્થા (FPO) સાથે જોડાઈને પોતાના ઉત્પાદનોના સારા ભાવ મેળવવા પણ અપીલ કરવામાં આવી હતી. અંતમાં તમામ ખેડૂતોએ આધુનિક મોડલ ફાર્મની મુલાકાત લઈને નવી ટેકનિકો જાણી હતી.
