શિયાળાની શરૂઆતમાં ખેડૂતો કયા પાકોમાં શું સંભાળ રાખે? સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા
શિયાળાની શરૂઆત સાથે ડિસેમ્બરનો મહિનો ખેતી માટે અત્યંત નિર્ણાયક ગણાય છે. આ સમયમાં દેશના મોટા ભાગના રાજ્યોમાં તાપમાન ધીમે ધીમે ઘટે છે, જેના કારણે રવી સિઝનના પાકોની સંભાળ વધુ જરૂરી બને છે. ખાસ કરીને ઘઉં, ચણા, સરસવ અને વટાણા જેવા મુખ્ય પાકોને યોગ્ય સંભાળ, સમયસરની સિંચાઈ અને પાક પર નજર રાખવી ખેડૂત માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.
રવી પાકોની દેખરેખ અને રોગ નિવારણ
આ મહિને રવી પાકોમાં રોગ ફેલાવાનું જોખમ વધુ રહે છે, તેથી ખેતરમાં નિયમિત ફરીને પાકની સ્થિતિનું નિરીક્ષણ કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. નીંદણ નિયંત્રણ, પ્રથમ અને બીજી સિંચાઈનું યોગ્ય આયોજન તથા જમીનનું ભેજ જાળવવા પર ખાસ ધ્યાન આપવું જોઈએ. સમયસરની કાર્યવાહીથી પાકને નુકસાનથી બચાવી શકાય છે અને ઉત્પાદન પણ સુધરે છે.
શાકભાજીના પાકોમાં વાવેતર અને સંભાળ
ડિસેમ્બર ખેડૂત માટે શાકભાજીના પાકોની વાવણી માટે પણ યોગ્ય સમય ગણાય છે. આ સમયમાં ટામેટાં, પત્તાકોબી, ફૂલકોબી, પાલક, મેથી, ગાજર, બીટ, વટાણા, શલગમ અને મરચાં જેવી અનેક શાકભાજીઓ સફળતાપૂર્વક ઉગાડી શકાય છે. રતાળું અને કારેલા જેવા પાકો પણ આ સમયમાં સારું ઉત્પાદન આપે છે. સારી ગુણવત્તા માટે જમીન, ખાતર અને સિંચાઈનું સંતુલન જરૂરી છે.
ફળદાર છોડમાં રોગ નિયંત્રણ અને તૂડાઈ
જામફળ, લીંબુ, પપૈયા અને આમળા જેવા ફળદાર છોડ આ સમયમાં રોગોની ઝપેટમાં આવી શકે છે, તેથી ખાસ દેખરેખ જરૂરી છે. છોડના પાન અને ફળ પર નિયમિત નિરીક્ષણ કરીને જીવાત નિયંત્રણ કરવું જોઈએ. સાથે જ પાકવા તૈયાર થયેલા ફળોની તોડાઈ સમયસર કરી લેવાથી ગુણવત્તા અને બજાર ભાવ બંને મળે છે.
રીંગણ, બટાકા અને અન્ય પાકોની સંભાળ
ડિસેમ્બર મહિને રીંગણની વાવણી કરવાથી છોડ ઝડપથી વધે છે અને સારી ગુણવત્તાવાળો પાક મળે છે. બટાકાના પાકમાં ગરમી જાળવવા માટે હળવી માટી ચડાવવાની જરૂર પડે છે, કારણ કે પાલા લાગવાનો ખતરો વધી જાય છે. ખેતરમાં ભેજનું સંતુલન જાળવીને સિંચાઈ કરવી જોઈએ. આ સાથે ઘણા વિસ્તારોમાં ડાંગરની કાપણી પણ આ મહિનામાં પૂર્ણ થાય છે, જેને સારી રીતે સૂકવીને સંગ્રહિત કરવાનું મહત્વ છે.
ઘાસચારાના પાકોની કાપણી
પશુપાલન કરતા ખેડૂતો માટે ડિસેમ્બરનો મહિનો ઘાસચારાના પાકો માટે પણ મહત્ત્વનો છે. બરસીમ અને રીઝકાની બીજી કાપણી આ સમયમાં કરી શકાય છે. સાથે જ જવના પાકની બીજી કાપણી પણ મહિનાના અંત સુધીમાં પૂર્ણ કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. યોગ્ય સિંચાઈ અને ખાતરથી ઘાસચારો તંદુરસ્ત રહે છે અને પશુ માટે પોષણસમૃદ્ધ આહાર મળે છે.
