સાઉદી અરબ અને અમેરિકાના કાયદાઓમાં ‘આલ્કોહોલ-ડ્રગ્સ’ પર સૌથી મોટો બદલાવ, વિશ્વ સ્તરે ચર્ચા!
સૌદી અરબ (Saudi Arabia) અને અમેરિકા (USA) – દુનિયાના આ બે મહત્ત્વપૂર્ણ દેશો હાલમાં તેમના ડ્રગ્સ અને આલ્કોહોલ સંબંધિત કાયદાઓમાં મોટા ફેરફારો કરવા તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. આ બંને ઘટનાઓ વૈશ્વિક સ્તરે આશ્ચર્ય અને ચર્ચાનો વિષય બની છે, જે દર્શાવે છે કે આર્થિક હિતો અને મેડિકલ સંશોધનો ધાર્મિક અને કાયદાકીય પરંપરાઓને પડકારી રહ્યા છે.
સાઉદી અરબ: બિન-મુસ્લિમ વિદેશીઓ માટે દારૂની ખરીદીને લીલી ઝંડી
ઇસ્લામિક દેશોમાં સૌથી કડક નિયમો ધરાવતા સૌદી અરબમાં હવે દારૂ (Alcohol) ના વેચાણને લઈને મોટી છૂટછાટ આપવામાં આવી છે. દેશમાં હવે કેટલાક નિયમો અને શરતો સાથે બિન-મુસ્લિમ વિદેશી રહેવાસીઓ (Non-Muslim Foreign Residents) દારૂ ખરીદી શકશે.
મુખ્ય શરતો:
- આવકની મર્યાદા: અહેવાલો મુજબ, આ છૂટછાટ માત્ર એવા વિદેશી રહેવાસીઓ માટે જ છે જેમની માસિક આવક ૫૦,૦૦૦ સાઉદી રિયાલ (લગભગ ૧૧ લાખ ભારતીય રૂપિયા) કે તેથી વધુ હોય.
- કાયદેસર સ્ટોર: હાલમાં, આ ખરીદી રિયાધમાં દેશના એકમાત્ર વિશેષ દારૂના સ્ટોરમાંથી જ કરી શકાશે. અગાઉ આ સ્ટોર માત્ર વિદેશી રાજદ્વારીઓ (Foreign Diplomats) માટે જ કાર્યરત હતો.
- અન્ય પુરાવા: દારૂ ખરીદવા માટે ગ્રાહકે પગારનું પ્રમાણપત્ર સહિત આવકનો પુરાવો રજૂ કરવો પડશે, તેમજ તેમની ઉંમર ૨૧ વર્ષથી વધુ હોવી જોઈએ અને તેમનો કોઈ આપરાધિક ઇતિહાસ ન હોવો જોઈએ.
સાઉદી અરબ દ્વારા લેવાયેલ આ પગલું તેના વિઝન ૨૦૩૦ (Vision 2030) હેઠળ પ્રવાસન (Tourism) અને રોકાણ (Investment) ને આકર્ષવાના વ્યાપક આર્થિક સુધારાઓનો એક ભાગ છે. જોકે, આ નિર્ણયની વ્યાપક ટીકા પણ થઈ રહી છે, કારણ કે ઊંચી આવકની મર્યાદાને કારણે આ છૂટછાટને વર્ગવાદી (Classist) ગણવામાં આવી રહી છે.
અમેરિકા: ભાંગ-ગાંજા પરનો પ્રતિબંધ હટાવવાની તૈયારી
જ્યાં સૌદી અરબ દારૂના કાયદાને હળવા કરી રહ્યું છે, ત્યાં બીજી તરફ અમેરિકા માં ભાંગ-ગાંજા (Marijuana/Cannabis) ને ડ્રગ્સની યાદીમાંથી હટાવવાની દિશામાં મોટું પગલું ભરવામાં આવી રહ્યું છે.
પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (Donald Trump), જેઓ ફરીથી સત્તામાં આવવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે, તેઓ ગાંજાને ફેડરલ કાયદા હેઠળ શિડ્યુલ I (Schedule I) માંથી શિડ્યુલ III (Schedule III) માં રીક્લાસિફાય (પુનઃવર્ગીકરણ) કરવા પર વિચાર કરી રહ્યા છે.
આ ફેરફાર શા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે?
- શિડ્યુલ I: આ યાદીમાં તે ડ્રગ્સનો સમાવેશ થાય છે જેને કોઈ મેડિકલ ઉપયોગ નથી અને દુરુપયોગની સંભાવના સૌથી વધુ છે (જેમ કે હેરોઇન).
- શિડ્યુલ III: આ યાદીમાં તે પદાર્થોનો સમાવેશ થાય છે, જેનો મેડિકલ ઉપયોગ થાય છે અને દુરુપયોગની સંભાવના મધ્યમ કે ઓછી હોય છે (જેમ કે કોડીનયુક્ત પીડાનાશક દવાઓ).
જો ગાંજો શિડ્યુલ III માં રીક્લાસિફાય થાય છે, તો તેનાથી મેડિકલ રિસર્ચ (Medical Research) માટેના દરવાજા ખુલી જશે. વળી, ગાંજા સંબંધિત કંપનીઓને પણ મોટા નાણાકીય અને કરવેરા સંબંધિત ફાયદાઓ થશે, કારણ કે ફેડરલ બેન્કિંગ અને નાણાકીય નિયમો હળવા બનશે.
ભૂતકાળમાં, વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ જો બાઈડેને પણ ગાંજાના ઉપયોગ બદલ ગુનેગાર ઠરેલા હજારો લોકોને માફી આપી હતી અને આ પદાર્થને ફરીથી શ્રેણીબદ્ધ કરવા માટે ન્યાય અને સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયને નિર્દેશ આપ્યો હતો. જો ટ્રમ્પ સત્તામાં પાછા ફરે છે અને આ ફેરફાર કરે છે, તો તે અમેરિકન ડ્રગ પોલિસીમાં એક ઐતિહાસિક (Historic) વળાંક સાબિત થશે.
આ બંને ઘટનાઓ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક રાજકારણ અને સમાજમાં પરંપરાગત નિયમો હવે આર્થિક અને તબીબી જરૂરિયાતો સામે ઝૂકી રહ્યા છે, જે ભવિષ્યમાં આ દેશોના સામાજિક અને આર્થિક માળખામાં મોટા પરિવર્તનો લાવી શકે છે.
