સ્વચ્છ ઊર્જાની દિશામાં ગુજરાતનું આગવું યોગદાન
દર વર્ષે ૧૪ ડિસેમ્બરના રોજ ઉજવાતા વિશ્વ ઊર્જા સંરક્ષણ દિવસ નિમિત્તે ગુજરાતના ઊર્જા મંત્રી ઋષિકેશ પટેલે રાજ્યની ઊર્જા નીતિ અને સિદ્ધિઓ અંગે માહિતી આપી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે વધતી વીજ માંગ અને ભાવિ પડકારોને પહોંચી વળવા માટે ગુજરાત સંપૂર્ણ રીતે સજ્જ છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ રાજ્ય ઊર્જા સંરક્ષણ અને નવીનીકરણીય ઊર્જા ક્ષેત્રે સતત આગળ વધી રહ્યું છે. લાંબા ગાળાની યોજના સાથે રાજ્ય આત્મનિર્ભર બનવાની દિશામાં કાર્યરત છે.
પીએમ સૂર્ય ઘર યોજનામાં ગુજરાતનું આગવું સ્થાન
ઊર્જા મંત્રી ઋષિકેશ પટેલે જણાવ્યું હતું કે વડાપ્રધાન દ્વારા શરૂ કરાયેલી પીએમ સૂર્ય ઘર યોજના અમલમાં ગુજરાત સમગ્ર દેશમાં અગ્રેસર છે. દેશભરમાં સ્થાપિત થયેલી રૂફટોપ સોલાર સિસ્ટમમાં ગુજરાતનો હિસ્સો લગભગ ચોથા ભાગ જેટલો છે. આ સિદ્ધિ રાજ્યની સક્રિય અમલવારી અને જનસહભાગિતાનું પરિણામ છે. રહેણાંક ક્ષેત્રે સોલાર ઊર્જાને લોકપ્રિય બનાવવામાં સરકારની નીતિઓ અસરકારક સાબિત થઈ છે.
રૂફટોપ સોલાર માટે નક્કી કરાયેલા લક્ષ્યાંકો
રાજ્ય સરકારે માર્ચ ૨૦૨૭ સુધીમાં દસ લાખ રહેણાંક રૂફટોપ સોલાર સિસ્ટમ સ્થાપવાનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે. હાલ સુધીમાં લગભગ પાંચ લાખ જેટલી સિસ્ટમો કાર્યરત થઈ ચૂકી છે. આ સ્થાપનાઓ દ્વારા લગભગ બે હજાર મેગાવોટ જેટલી સોલાર ક્ષમતા ઊભી કરવામાં આવી છે. કુલ લક્ષ્યાંકના અડધા કરતાં વધુ ભાગની સિદ્ધિ થવી રાજ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ દર્શાવે છે.
ગ્રાહકોને સરળતા આપવા માટેની નીતિ
સરકાર દ્વારા સોલાર યોજનાને વધુ વેગ આપવા માટે ગ્રાહકમૈત્રી પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. છ કિલોવોટ સુધીની રૂફટોપ સિસ્ટમ માટે વિવિધ નિયમનકારી અને નેટવર્ક સંબંધિત ચાર્જમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે નેટ મીટરિંગ સંમતિની ફરજિયાત શરતોમાં પણ રાહત આપવામાં આવી છે. રહેણાંક સોલાર સ્થાપન માટે લોડની કોઈ મર્યાદા ન રાખીને ગ્રાહકોને મુખ્ય કેન્દ્રમાં રાખવામાં આવ્યા છે.
ગુજરાતની કુલ સોલાર ક્ષમતા અને ઉત્પાદન
ગુજરાત આજે રૂફટોપ સોલાર ક્ષેત્રે દેશમાં મોખરાનું સ્થાન ધરાવે છે. રહેણાંક અને બિન-રહેણાંક બંને ક્ષેત્રે મળીને રાજ્યમાં છ હજાર મેગાવોટથી વધુ સોલાર ક્ષમતા સ્થાપિત થઈ ચૂકી છે. આ ક્ષમતા દ્વારા દર વર્ષે હજારો મિલિયન યુનિટ વીજ ઉત્પાદન શક્ય બનશે. સોલાર ઊર્જા રાજ્યના ઊર્જા સંતુલનમાં મહત્વપૂર્ણ ફાળો આપી રહી છે.
પર્યાવરણ માટે મળતા મહત્વપૂર્ણ લાભ
સોલાર ઊર્જાના વ્યાપક ઉપયોગથી રાજ્યને પર્યાવરણીય સ્તરે પણ મોટો લાભ મળી રહ્યો છે. દર વર્ષે લાખો ટન કોલસાની બચત થવાથી કુદરતી સંસાધનો પરનું દબાણ ઘટશે. સાથે સાથે કાર્બન ડાયોક્સાઇડના ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે. સ્વચ્છ અને હરિત ઊર્જા તરફનો આ પ્રયાસ ભવિષ્યની પેઢી માટે પર્યાવરણ સુરક્ષિત બનાવશે.
મજબૂત નીતિ અને પ્રતિબદ્ધતાનું પરિણામ
ઊર્જા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે નવીનીકરણીય ઊર્જાને પ્રોત્સાહન આપવાની રાજ્ય સરકારની સ્પષ્ટ પ્રતિબદ્ધતા આ સફળતાનું મુખ્ય કારણ છે. સોલાર નીતિ હેઠળ નેટ મીટરિંગની વ્યવસ્થા અને વધારાની વીજળી વેચાણની સુવિધાએ લોકોમાં વિશ્વાસ વધાર્યો છે. નીતિ આધારિત અભિગમ અને સતત માર્ગદર્શનથી ગુજરાત ઊર્જા ક્ષેત્રે દેશ માટે ઉદાહરણ બની રહ્યું છે.
