બે વીઘામાં કેળની પ્રાકૃતિક ખેતીથી સફળતા મેળવનાર વિનુભાઈ
સૌરાષ્ટ્ર અને ગુજરાતના અનેક ખેડૂતો હવે પરંપરાગત રાસાયણિક ખેતી છોડીને પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વળતા જોવા મળે છે. પ્રાકૃતિક ખેતીના ફાયદાઓ અંગે ખેડૂતોમાં જાગૃતિ લાવવા માટે વિવિધ બેઠકો, તાલીમ શિબિરો અને ખેડૂત સંમેલનો યોજાઈ રહ્યા છે. આ કાર્યક્રમોમાંથી પ્રેરણા મેળવી ઘણા ખેડૂતો ઝેરમુક્ત ખેતી અપનાવી રહ્યા છે. બાગાયતી પાકો અને શાકભાજીની પ્રાકૃતિક પદ્ધતિથી ખેતી કરીને ખેડૂતો હવે લાખોની આવક મેળવી રહ્યા છે.
જેસર તાલુકાના ખેડૂત વિનુભાઈની બદલાવભરી યાત્રા
ભાવનગર જિલ્લાના જેસર તાલુકાના છાપરીયાળી ગામના ખેડૂત સોલંકી વિનુભાઈ અગાઉ રાસાયણિક ખેતી પર નિર્ભર હતા. ખાતર અને દવાઓના વધતા ખર્ચને કારણે ખેતી નફાકારક ન રહેતી હોવાનું તેમણે અનુભવ્યું. વિવિધ ખેડૂતલક્ષી મીટિંગો અને શિબિરોમાં હાજરી આપ્યા બાદ તેમણે 2020માં પ્રાકૃતિક ખેતી શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો. આજે તેઓ પ્રાકૃતિક ખેતીને પોતાના જીવનનો મુખ્ય આધાર બનાવી ચૂક્યા છે.
પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વળવાનું પ્રેરણાસ્ત્રોત
વિનુભાઈ જણાવે છે કે સોશિયલ મીડિયામાં પ્રાકૃતિક ખેતીના અનુભવ આધારિત વિડિઓઝ જોઈ તેમને નવી દિશા મળી. ત્યારબાદ તેઓ આત્મા પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયા અને નિયમિત તાલીમોમાં ભાગ લેવા લાગ્યા. વિવિધ ખેડૂતોની ખેતરોની મુલાકાત લઈ તેમણે વ્યવહારુ જાણકારી મેળવી. સતત માર્ગદર્શન અને અનુભવના આધારે તેમણે સંપૂર્ણ રીતે પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવી.
બે વીઘામાં કેળની ખેતીથી મજબૂત આવક
આ વર્ષે વિનુભાઈએ બે વીઘા જમીનમાં કેળનું વાવેતર કર્યું છે. એક વીઘામાં 750 રોપા પ્રમાણે કુલ 1,500 રોપાનું આયોજનબદ્ધ વાવેતર કરવામાં આવ્યું છે. એક કેળના છોડમાંથી સરેરાશ 30 કિલો ઉત્પાદન મળે છે. બજારમાં જો સરેરાશ ભાવ 200 રૂપિયા રહે તો એક વીઘામાંથી એક લાખ રૂપિયા કરતા પણ વધુનું ઉત્પાદન સરળતાથી શક્ય બને છે.
જીવામૃત આધારિત ખેતીથી ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો
કેળના પાકમાં કોઈ રાસાયણિક ખાતર કે દવાનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો નથી. વિનુભાઈ ઘરેથી તૈયાર કરેલા જીવામૃત, નિમાસ્ત્ર અને અન્ય પ્રાકૃતિક દ્રવ્યોનો ઉપયોગ કરે છે. કેળના પાયાના ખાતર તરીકે જીવામૃત, ખાટી છાશ અને અળસિયાનું ખાતર આપવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિથી ખર્ચ ખૂબ ઓછો રહે છે અને પાકની ગુણવત્તા તેમજ ઉત્પાદન બંનેમાં વધારો થાય છે.
પ્રાકૃતિક ખેતી ખેડૂતો માટે આશાસ્પદ માર્ગ
વિનુભાઈની સફળતા દર્શાવે છે કે પ્રાકૃતિક ખેતી માત્ર પર્યાવરણ માટે નહીં પરંતુ ખેડૂતોની આવક માટે પણ લાભદાયી છે. ઓછા ખર્ચે વધુ ઉત્પાદન મેળવી શકાય તેવો આ માર્ગ હવે અન્ય ખેડૂતોને પણ આકર્ષી રહ્યો છે. યોગ્ય માર્ગદર્શન, તાલીમ અને આત્મવિશ્વાસ સાથે પ્રાકૃતિક ખેતી ગ્રામિણ અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
