ભારત-ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચે ઐતિહાસિક મુક્ત વ્યાપાર કરાર (FTA): 20 અબજ ડોલરનું રોકાણ અને હજારો ભારતીયોને વિઝામાં મોટી છૂટ
ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડના સંબંધોમાં આજે એક નવો સુવર્ણ અધ્યાય ઉમેરાયો છે. સોમવાર, 22 ડિસેમ્બર 2025ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ન્યુઝીલેન્ડના વડાપ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સને એક ઐતિહાસિક મુક્ત વ્યાપાર કરાર (FTA) પર હસ્તાક્ષર કરવાની જાહેરાત કરી છે. નોંધપાત્ર વાત એ છે કે આ કરાર માત્ર 9 મહિનાના રેકોર્ડ સમયમાં પૂર્ણ કરવામાં આવ્યો છે.
રોકાણ અને વ્યાપારમાં મોટો ઉછાળો
આ કરાર અંતર્ગત બંને દેશોએ આગામી પાંચ વર્ષમાં દ્વિપક્ષીય વ્યાપારને બમણો કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે.
- રોકાણ: ન્યુઝીલેન્ડની કંપનીઓએ આગામી 15 વર્ષમાં ભારતમાં 20 અબજ યુએસ ડોલર (આશરે ₹1.67 લાખ કરોડ) રોકાણ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી છે.
- નિકાસમાં વૃદ્ધિ: ન્યુઝીલેન્ડ તેની 95% નિકાસ પર ટેરિફ (કર) ઘટાડશે અથવા નાબૂદ કરશે, જેનાથી તેમના અર્થતંત્રમાં દર વર્ષે 1.1 થી 1.3 અબજ ડોલરનો વધારો થશે.
ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ અને વિદ્યાર્થીઓ માટે ‘ખુશખબર’
આ કરારની સૌથી મોટી અસર ભારતીય પ્રતિભાઓ પર પડશે. ન્યુઝીલેન્ડે ભારતીય કુશળ કામદારો માટે વિઝા પ્રક્રિયામાં અનેક છૂટછાટો આપી છે:
- 5,000 પ્રોફેશનલ્સને એન્ટ્રી: IT, એન્જિનિયરિંગ, હેલ્થકેર અને શિક્ષણ ક્ષેત્રના 5,000 કુશળ ભારતીયો માટે નવો ‘રોજગાર એન્ટ્રી વિઝા’ માર્ગ ખોલવામાં આવ્યો છે, જે અંતર્ગત તેઓ 3 વર્ષ સુધી ત્યાં રહી શકશે.
- આયુષ અને યોગ: પ્રથમ વખત ન્યુઝીલેન્ડે ભારતીય રસોઈયા (Chefs), યોગ પ્રશિક્ષકો અને આયુષ ડોક્ટરો માટે ખાસ વિઝા જોગવાઈઓ કરી છે.
- વિદ્યાર્થીઓ માટે લાભ: ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ હવે ન્યુઝીલેન્ડમાં અઠવાડિયાના 20 કલાક કામ કરી શકશે. ઉપરાંત, STEM સ્નાતકો માટે 3 વર્ષ અને PhD ધારકો માટે 4 વર્ષના ‘પોસ્ટ-સ્ટડી વર્ક વિઝા’ પર સહમતી બની છે.
ભારતીય ખેડૂતોના હિતોની રક્ષા
ભારત સરકારે આ કરારમાં દેશના સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોનું ખાસ ધ્યાન રાખ્યું છે. ડેરી ઉદ્યોગ, ખાંડ, ફળો અને શાકભાજી જેવા ક્ષેત્રોને ટેરિફ કાપમાંથી બહાર રાખવામાં આવ્યા છે. સફરજન, કીવી અને મધ જેવી વસ્તુઓની આયાત પર કડક નિયંત્રણો અને મોસમી અંકુશ રાખવામાં આવશે જેથી ભારતીય ખેડૂતોને નુકસાન ન થાય.
ભવિષ્યનું આયોજન
વડાપ્રધાન મોદીના જણાવ્યા અનુસાર, આ કરાર MSMEs (લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો) અને નવા ઉદ્યોગસાહસિકો માટે નવી તકો ખોલશે. આ કરાર હવે કાયદાકીય સમીક્ષા હેઠળ જશે અને આગામી આઠ મહિનામાં સંપૂર્ણ રીતે અમલી બને તેવી શક્યતા છે. આ કરાર ભારત અને યુરોપિયન મુક્ત વ્યાપાર સંઘ (EFTA) વચ્ચે થયેલા કરાર જેવો જ સંતુલિત છે.
