શી જિનપિંગના કાર્યક્રમમાંથી બે વરિષ્ઠ વાયુસેના અધિકારીઓ ગાયબ: ચીની લશ્કરમાં ફરી ‘શુદ્ધિકરણ’ની આશંકા
ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગના એક મહત્વપૂર્ણ સત્તાવાર કાર્યક્રમમાંથી વાયુસેનાના બે ટોચના કમાન્ડરોની ગેરહાજરીએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે ચીની સેના (PLA) માં મોટા પાયે ‘ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી અભિયાન’ ચાલી રહ્યું છે. આ ગેરહાજરીને કારણે બેઇજિંગના રાજકીય વર્તુળોમાં એવી અટકળો તેજ થઈ છે કે શું આ અધિકારીઓ પણ જિનપિંગની કડક કાર્યવાહીનો ભોગ બન્યા છે?
કોણ છે આ ગુમ થયેલા અધિકારીઓ?
રિપોર્ટ અનુસાર, વાયુસેનાના જે બે ટોચના અધિકારીઓ કાર્યક્રમમાં દેખાયા નહોતા તેમાં જનરલ ચાંગ ડિંગકિયુ (Chang Dingqiu) અને ગુઓ પુક્સિયાઓ (Guo Puxiao) ના નામ સામેલ છે.
- જનરલ ચાંગ ડિંગકિયુ: તેઓ ચીની વાયુસેનાના કમાન્ડર છે અને તેમને ચીની સેનાના ઉભરતા સિતારા માનવામાં આવતા હતા.
- ગુઓ પુક્સિયાઓ: તેઓ વાયુસેનાના પોલિટિકલ કમિશનર તરીકે કાર્યરત છે.
આ બંને અધિકારીઓ સોમવારે આયોજિત એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમારોહમાં હાજર નહોતા. આ સમારોહ ખાસ કરીને સેનામાં ખાલી પડેલા ઉચ્ચ પદોને ભરવા માટે યોજાયો હતો. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે ચીની સર્ચ એન્જિન ‘બાયડુ’ (Baidu) પરથી જનરલ ચાંગની પ્રોફાઇલ પણ ગત સપ્તાહથી ગાયબ થઈ ગઈ છે, જે ચીનમાં કોઈ અધિકારીની ધરપકડ અથવા સસ્પેન્શનનો પૂર્વ સંકેત માનવામાં આવે છે.
ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી અભિયાન કે રાજકીય સફાયો?
શી જિનપિંગ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ચીની સેનાને વધુ વફાદાર બનાવવા માટે ‘ક્લીનઅપ ડ્રાઈવ’ ચલાવી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ માત્ર ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી લડાઈ નથી, પરંતુ જિનપિંગ પોતાની સત્તા મજબૂત કરવા માટે સંભવિત વિરોધીઓને રસ્તામાંથી હટાવી રહ્યા છે.
- રોકેટ ફોર્સ પર કાર્યવાહી: અગાઉ ચીનની પરમાણુ શક્તિ સંભાળતી ‘રોકેટ ફોર્સ’ ના ટોચના જનરલોને પણ આવી જ રીતે રહસ્યમય સંજોગોમાં હટાવવામાં આવ્યા હતા.
- સંરક્ષણ મંત્રીઓની હકાલપટ્ટી: છેલ્લા બે વર્ષમાં ચીનના બે સંરક્ષણ મંત્રીઓ, લી શાંગફુ અને વેઈ ફેંગહે, જાહેર જીવનમાંથી ગાયબ થઈ ગયા અને બાદમાં તેમને પદભ્રષ્ટ કરવામાં આવ્યા હોવાની પુષ્ટિ થઈ હતી.
- તાજેતરની ધરપકડો: ઓક્ટોબર 2025 માં, ચીની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીએ સેનાના બીજા ક્રમના સૌથી શક્તિશાળી અધિકારી હે વેઈડોંગ સહિત નવ જનરલોને હાંકી કાઢ્યા હતા.
સેનામાં અવિશ્વાસનું વાતાવરણ
આ સતત થતી કાર્યવાહીને કારણે પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA) માં ભય અને અવિશ્વાસનું વાતાવરણ સર્જાયું છે. ઘણા વિશ્લેષકો માને છે કે આ પ્રકારની અસ્થિરતા ચીનની સૈન્ય ક્ષમતા અને નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાને અસર કરી શકે છે. ભારત અને અમેરિકા જેવા દેશો માટે આ ઘટનાક્રમ ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે ચીન હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં પોતાનું પ્રભુત્વ વધારવા માંગે છે અને સેનામાં આંતરિક વિખવાદ ગંભીર પરિણામો લાવી શકે છે.
હાલમાં ચીની સરકાર કે સેનાએ આ બંને અધિકારીઓની સ્થિતિ અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આપ્યું નથી. પરંતુ જે રીતે તેમની પ્રોફાઇલ ડિલીટ કરવામાં આવી છે અને તેઓ મુખ્ય કાર્યક્રમોમાંથી ગેરહાજર રહ્યા છે, તે જોતા સ્પષ્ટ લાગે છે કે શી જિનપિંગની ‘ગર્જના’ એ હવે વાયુસેનાના ઉંબરે દસ્તક દીધી છે.
વિશેષ નોંધ: ચીનમાં ‘ગાયબ થવું’ એ ઘણીવાર જેલ અથવા લાંબા સમય સુધી ચાલતી તપાસનો સંકેત હોય છે. આગામી દિવસોમાં આ મામલે વધુ ચોંકાવનારા ખુલાસા થઈ શકે છે.
