નોઈડા-ગાઝિયાબાદમાં મતાધિકાર પર સંકટ: 12 લાખથી વધુ મતદારોના નામ યાદીમાંથી થઈ શકે છે બાકાત
ઉત્તર પ્રદેશ ચૂંટણી પંચ દ્વારા રાજ્યભરમાં મતદાર યાદીના શુદ્ધિકરણ માટે હાથ ધરવામાં આવેલા ‘સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (SIR) ના પ્રથમ તબક્કાના અંતે સ્તબ્ધ કરી દે તેવા આંકડા બહાર આવ્યા છે. નોઈડામાં અંદાજે 4.4 લાખ અને ગાઝિયાબાદમાં 8.3 લાખ મતદારોના નામ કટ થવાના જોખમ હેઠળ છે. આ મતદારોને વહીવટી તંત્ર દ્વારા ‘ASD’ (Absent, Shifted, Dead, Duplicate) શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યા છે.
શું છે આ ચોંકાવનારા આંકડા?
વહીવટીતંત્ર દ્વારા કરવામાં આવેલા ડોર-ટુ-ડોર સર્વેમાં જાણવા મળ્યું છે કે નોઈડા (ગૌતમ બુદ્ધ નગર) ના કુલ મતદારોના લગભગ 24% લોકો તેમના નોંધાયેલા સરનામે મળી આવ્યા નથી. બીજી તરફ, ગાઝિયાબાદમાં આ આંકડો વધુ ગંભીર છે, જ્યાં કુલ મતદારોના 29% જેટલા લોકો ‘ASD’ શ્રેણીમાં નોંધાયા છે.
જિલ્લાવાર સ્થિતિ:
| જિલ્લો | ASD મતદારોની સંખ્યા (અંદાજે) | ટકાવારી (કુલ મતદારોના) |
| નોઈડા (ગૌતમ બુદ્ધ નગર) | 4,40,000 (4.4 લાખ) | 24% |
| ગાઝિયાબાદ | 8,30,000 (8.3 લાખ) | 29% |
શા માટે આટલા મોટા પાયે નામ કમી થશે?
ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા અનુસાર, આ યાદીમાં એવા લોકોનો સમાવેશ થાય છે જેઓ:
- ગેરહાજર (Absent): લાંબા સમયથી પોતાના નિવાસસ્થાને હાજર નથી.
- સ્થળાંતરિત (Shifted): જેઓ નોકરી કે અન્ય કારણોસર શહેર છોડીને અન્યત્ર રહેવા ગયા છે.
- મૃત (Dead): જે મતદારોનું અવસાન થયું છે પણ હજુ યાદીમાં નામ છે.
- ડુપ્લિકેટ (Duplicate): એક કરતા વધુ જગ્યાએ નામ નોંધાયેલ હોય તેવા મતદારો.
આ ઉપરાંત, લાખો મતદારો ‘અનમેપ્ડ’ (Unmapped) પણ મળી આવ્યા છે, જેમના દસ્તાવેજો અથવા રહેઠાણની વિગતોમાં ક્ષતિઓ જોવા મળી છે.
મતદારો પાસે હવે શું વિકલ્પ છે?
જો તમારું નામ આ યાદીમાં છે, તો તેનો અર્થ એ નથી કે તે કાયમ માટે કાઢી નાખવામાં આવ્યું છે. વહીવટી તંત્ર આગામી દિવસોમાં આ યાદી જાહેર કરશે.
- નોટિસ અને સુનાવણી: ASD શ્રેણીમાં આવતા મતદારોને નોટિસ આપવામાં આવશે અથવા યાદી સાર્વજનિક કરવામાં આવશે.
- દાવા અને વાંધા: જો કોઈ મતદાર હજુ પણ તે જ સરનામે રહેતો હોય, તો તેઓ જરૂરી પુરાવા રજૂ કરીને પોતાનું નામ યાદીમાં યથાવત રાખવા માટે ‘ક્લેમ’ ફાઇલ કરી શકે છે.
- ડિજિટલ ચકાસણી: મતદારો ચૂંટણી પંચની સત્તાવાર વેબસાઇટ અથવા ‘વોટર હેલ્પલાઇન એપ’ દ્વારા પોતાનું સ્ટેટસ ચેક કરી શકે છે.
રાજકીય અને વહીવટી મહત્વ
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે નોઈડા અને ગાઝિયાબાદ જેવા શહેરી વિસ્તારોમાં ફ્લોટિંગ પોપ્યુલેશન (સ્થળાંતરિત વસ્તી) વધુ હોવાથી આ આંકડા આટલા ઊંચા હોઈ શકે છે. આ રિવિઝનનો હેતુ આગામી ચૂંટણીઓ પહેલા એક પારદર્શક અને ક્ષતિરહિત મતદાર યાદી તૈયાર કરવાનો છે, જેથી બોગસ મતદાન અટકાવી શકાય.
