ઠંડીમાં બ્લડ પ્રેશર વધવું બની શકે છે જીવલેણ: બીપીના દર્દીઓમાં બ્રેઈન સ્ટ્રોકનું જોખમ

ઠંડીમાં હાઈ બીપીના દર્દીઓ માટે ખતરાની ઘંટડી: સ્ટ્રોકનું વધી શકે છે જોખમ, નજરઅંદાજ ન કરો આ લક્ષણો.

શિયાળાની ઠંડી માત્ર સામાન્ય શરદી-ઉધરસ જ નહીં, પણ હાઈ બ્લડ પ્રેશર (BP) ધરાવતા દર્દીઓ માટે ગંભીર જોખમ પણ લઈને આવે છે. તબીબી નિષ્ણાતોના મતે, આ ઋતુમાં લોહીનું દબાણ વધવાને કારણે બ્રેઈન સ્ટ્રોક (Brain Stroke) અને અન્ય મગજની બીમારીઓનો ખતરો અનેકગણો વધી જાય છે.

અહીં જાણો કે શા માટે ઠંડીમાં બીપી વધવું જીવલેણ બની શકે છે અને તેનાથી બચવા શું કરવું જોઈએ.

શિયાળાના દિવસોમાં હોસ્પિટલોમાં બ્રેઈન સ્ટ્રોકના કેસમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળે છે. તેનું મુખ્ય કારણ વધતું બ્લડ પ્રેશર અને રક્તવાહિનીઓમાં આવતા ફેરફાર છે.

શા માટે ઠંડીમાં સ્ટ્રોકનું જોખમ વધે છે?

જ્યારે બહારનું તાપમાન ઓછું હોય છે, ત્યારે શરીર તેનું આંતરિક તાપમાન જાળવી રાખવા માટે સંઘર્ષ કરે છે. આ પ્રક્રિયામાં:

કેન્સર સામે વૈજ્ઞાનિકો જંગ જીત્યા: નવી દવા સ્વાદુપિંડના દર્દીઓનું આયુષ્ય બમણું કરશે

એસીમાં સૂતી વખતે સાંધા જકડાઈ જાય છે? જાણો ડોક્ટર પાસેથી તેનું અસલી કારણ!

• રક્તવાહિનીઓનું સંકોચન: ઠંડીને કારણે નસો (Blood Vessels) સાંકડી થઈ જાય છે. આ સ્થિતિને ‘વેસોકોન્સ્ટ્રિક્શન’ કહેવામાં આવે છે.
• બ્લડ પ્રેશરમાં વધારો: નસો સાંકડી થવાને કારણે લોહીને વહેવા માટે વધુ દબાણ કરવું પડે છે, પરિણામે બ્લડ પ્રેશર વધે છે.
• મગજ પર અસર: હાઈ બીપી ધરાવતા દર્દીઓમાં જ્યારે દબાણ ખૂબ વધી જાય છે, ત્યારે મગજની કોઈ નસ ફાટી શકે છે (હેમરેજ) અથવા તેમાં લોહી ગંઠાઈ જવાથી બ્લડ સપ્લાય અટકી શકે છે, જેને આપણે બ્રેઈન સ્ટ્રોક કહીએ છીએ.

બ્રેઈન સ્ટ્રોકના શરૂઆતી લક્ષણો (Warning Signs)

સ્ટ્રોક આવે ત્યારે ‘ગોલ્ડન અવર’ (પહેલો કલાક) ખૂબ મહત્વનો હોય છે. નીચેના લક્ષણો દેખાય તો તરત જ સાવધ થઈ જવું:

1. અચાનક ચહેરો એક તરફ નમી જવો અથવા મોઢું ત્રાસુ થવું.
2. બોલવામાં તકલીફ પડવી અથવા અવાજ લથડવો.
3. હાથ અથવા પગમાં અચાનક નબળાઈ આવવી અથવા તે સુન્ન થઈ જવા.
4. અચાનક તીવ્ર માથાનો દુખાવો થવો અને ચક્કર આવવા.
5. જોવામાં તકલીફ પડવી અથવા ઝાંખું દેખાવું.

નિષ્ણાતોની સલાહ: આ રીતે કરો બચાવ

જો તમે હાઈ બીપીના દર્દી હોવ, તો આ સાવચેતીઓ ચોક્કસ રાખો:

• ગરમ કપડાં પહેરો: શરીરને ખાસ કરીને માથું, કાન અને પગને ગરમ કપડાંથી ઢાંકીને રાખો જેથી રક્તવાહિનીઓ પર ઠંડીની અસર ઓછી થાય.
• નિયમિત તપાસ: શિયાળામાં દરરોજ અથવા એકાંતરે દિવસે બ્લડ પ્રેશર ચેક કરતા રહો.
• દવામાં બેદરકારી ન રાખો: ડોક્ટરે આપેલી બીપીની દવાઓ સમયસર લેવાનું ચાલુ રાખો. ઠંડીને કારણે ડોઝમાં ફેરફારની જરૂર પડી શકે છે, તેથી ડોક્ટરનો સંપર્ક કરો.
• ખાનપાન પર નિયંત્રણ: મીઠું (નમક) ઓછું ખાઓ. તેલવાળો અને ભારે ખોરાક ટાળો, કારણ કે તે બ્લડ પ્રેશર વધારી શકે છે.
• વહેલી સવારે ચાલવાનું ટાળો: સખત ઠંડીમાં વહેલી સવારે બહાર નીકળવાને બદલે સૂર્યપ્રકાશ નીકળ્યા પછી જ વોકિંગ અથવા કસરત કરો.

શિયાળો એ કાળજી લેવાની ઋતુ છે. હાઈ બ્લડ પ્રેશર એ એક ‘સાયલન્ટ કિલર’ છે, જે ઠંડીમાં વધુ સક્રિય બને છે. જો તમે ઉપર જણાવેલ લક્ષણો અનુભવો, તો વિલંબ કર્યા વિના ન્યુરોલોજિસ્ટ અથવા નજીકની હોસ્પિટલનો સંપર્ક કરો