બ્રેસ્ટ કેન્સરનું જોખમ: શું નોન-વેજ આહાર મહિલાઓ માટે જોખમી બની રહ્યો છે? ICMR અને વૈશ્વિક સંશોધનની મોટી ચેતવણી
ભારતમાં છેલ્લા એક દાયકામાં મહિલાઓમાં બ્રેસ્ટ કેન્સર (સ્તન કેન્સર) ના કેસોમાં ચિંતાજનક વધારો જોવા મળ્યો છે. આંકડા મુજબ, 10 વર્ષ પહેલાં જ્યાં વાર્ષિક આશરે 1 લાખ નવા કેસ નોંધાતા હતા, ત્યાં હવે આ સંખ્યા વધીને 2 લાખ સુધી પહોંચી ગઈ છે. ડોક્ટરો આ વધારા પાછળ આધુનિક જીવનશૈલી અને ખાનપાનની આદતોને મુખ્ય કારણ માની રહ્યા છે.
માંસાહાર અને કેન્સર વચ્ચેનો ઊંડો સંબંધ
ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) ના તાજેતરના અહેવાલ અને આંતરરાષ્ટ્રીય અભ્યાસોએ ચેતવણી આપી છે કે જે મહિલાઓ તેમના આહારમાં નોન-વેજ (ખાસ કરીને રેડ મીટ અને પ્રોસેસ્ડ મીટ) નું વધુ સેવન કરે છે, તેમનામાં બ્રેસ્ટ કેન્સરનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે.
એક મોટા વિશ્લેષણ (Meta-analysis) માં જાણવા મળ્યું છે કે:
- પ્રોસેસ્ડ મીટ: તેનું વધુ સેવન કરતી મહિલાઓમાં કેન્સરનું જોખમ 9% વધારે હોય છે.
- રેડ મીટ: વધુ પડતા સેવનથી આ જોખમ 6% સુધી વધી શકે છે.વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) ની સંસ્થા IARC એ પ્રોસેસ્ડ મીટ (જેમ કે હોટ ડોગ્સ, બેકન, સોસેજ) ને ગ્રુપ 1 કાર્સિનોજન (કેન્સર પેદા કરનાર તત્વ) માન્યું છે, જે સિગારેટ અને એસ્બેસ્ટોસની શ્રેણીમાં આવે છે.
શા માટે માંસને વધુ તાપમાને રાંધવું જોખમી છે?
જ્યારે માંસને ખૂબ ઊંચા તાપમાને રાંધવામાં, તળવામાં કે ગ્રીલ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તેમાં હેટરોસાયક્લિક એમિન્સ (HCAs) અને પોલીએરોમેટિક હાઈડ્રોકાર્બન (PAHs) જેવા રસાયણો પેદા થાય છે. આ રસાયણો માનવ શરીરના ડીએનએ (DNA) ને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે અને શરીરમાં એસ્ટ્રોજન હોર્મોનની જેમ કામ કરીને ટ્યુમરના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપી શકે છે.
બચાવના ઉપાયો: પ્લાન્ટ-બેઝ્ડ આહાર છે સુરક્ષા કવચ
નિષ્ણાતો માને છે કે માત્ર માંસ છોડવું પૂરતું નથી, પરંતુ તંદુરસ્ત જીવનશૈલી અપનાવવી અનિવાર્ય છે. અમેરિકન કેન્સર સોસાયટી (ACS) એ નીચે મુજબના સૂચનો આપ્યા છે:
- પ્લાન્ટ-બેઝ્ડ ડાયટ અપનાવો: ફળો, શાકભાજી, આખા અનાજ અને કઠોળનું વધુ સેવન કેન્સરના જોખમને ઘટાડે છે.
- ફાઈબર અને સોયાનું મહત્વ: આહારમાં ફાઈબરનું પ્રમાણ લોહીમાં એસ્ટ્રોજનના સ્તરને ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. સોયા (Soy) નું સેવન પણ બ્રેસ્ટ કેન્સરના જોખમને ઘટાડી શકે છે.
- શારીરિક સક્રિયતા: દર અઠવાડિયે ઓછામાં ઓછી 150-300 મિનિટ મધ્યમ કસરત અથવા 75-150 મિનિટ સખત કસરત કરવી જોઈએ.
- વજન પર નિયંત્રણ: મેદસ્વીતા કેન્સરના સૌથી મોટા કારણોમાંનું એક છે. આ સાથે દારૂ અને તમાકુથી સંપૂર્ણ પરેજી રાખવી જરૂરી છે.
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે તમારે માંસાહાર સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની જરૂર નથી, પરંતુ તેનું પ્રમાણ મર્યાદિત કરવું અને તેને યોગ્ય રીતે (વધારે બાળ્યા વગર) રાંધીને ખાવું ખૂબ જ જરૂરી છે.
