ઈન્દોર જળ ત્રાસદી: ‘સ્વચ્છતા’ના તાજ પર ડાઘ, દૂષિત પાણીથી 11 ના મોત અને સેંકડો બીમાર
દેશના સૌથી સ્વચ્છ શહેર ઈન્દોરના ભાગીરથપુરા વિસ્તારમાં દૂષિત પીવાના પાણીના સેવનથી ભારે ત્રાસદી સર્જાઈ છે. ગંદા પાણીને કારણે ફેલાયેલા ડાયરિયા (ઝાડા-ઉલટી) ના પ્રકોપથી અત્યાર સુધીમાં 11 લોકોના મોત થયા છે, જેમાં એક 6 મહિનાનું માસૂમ બાળક અને અનેક વૃદ્ધોનો સમાવેશ થાય છે. આ ઘટનાએ વહીવટીતંત્રની બેદરકારી અને શહેરના ભૂગર્ભ માળખાગત સુવિધાઓની પોલ ખોલી દીધી છે.
સીવેજ પાઇપલાઇનથી પીવાના પાણીમાં ભળ્યું ‘ઝેર’
તપાસમાં એવો ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે કે એક પોલીસ ચોકી પર બનેલા શૌચાલયનું સીવેજ પાણી, તેની નીચેથી પસાર થતી નર્મદા પીવાના પાણીની જૂની પાઇપલાઇનમાં લીકેજને કારણે ભળી ગયું હતું. રહીશોનું કહેવું છે કે તેઓ ઘણા દિવસોથી ગંદા અને દુર્ગંધયુક્ત પાણીની ફરિયાદ કરી રહ્યા હતા, પરંતુ અધિકારીઓએ ત્યાં સુધી ધ્યાન ન આપ્યું જ્યાં સુધી મોતનો સિલસિલો શરૂ ન થયો. લેબ રિપોર્ટમાં પાણીમાં ઈ-કોલાઈ (E. coli), ફેકલ કોલીફોર્મ અને ક્લેબસિએલા જેવા ઘાતક બેક્ટેરિયાની પુષ્ટિ થઈ છે.
વહીવટી અને ન્યાયિક કાર્યવાહી
મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવે આ ઘટનાને “ગંભીર બેદરકારી” ગણાવીને એક સબ-એન્જિનિયરને બરતરફ કરવા અને ઝોનલ ઓફિસર તથા આસિસ્ટન્ટ એન્જિનિયરને સસ્પેન્ડ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટે પણ આ મામલે હસ્તક્ષેપ કરીને રાજ્ય સરકાર અને નગર નિગમ પાસે વિગતવાર સ્થિતિ અહેવાલ માંગ્યો છે અને અસરગ્રસ્તોને મફત સારવાર આપવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. સરકારે મૃતકોના પરિવારો માટે 2 લાખ રૂપિયાના વળતરની જાહેરાત કરી છે.
રાજકીય ઘમાસાણ: “કુંભકર્ણની ઊંઘમાં વહીવટીતંત્ર”
વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ સરકાર પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે ઈન્દોરમાં પાણી નહીં, પરંતુ “ઝેર” વહેંચવામાં આવ્યું અને વહીવટીતંત્ર ‘કુંભકર્ણ’ની જેમ ઊંઘતું રહ્યું. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે શુદ્ધ પાણી કોઈ દાન નથી, પરંતુ જીવનનો અધિકાર છે. બીજી તરફ, ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા ઉમા ભારતીએ પણ પોતાની સરકારની ટીકા કરતા તેને મુખ્યમંત્રી માટે “પરીક્ષાની ઘડી” ગણાવી અને દોષિતોને કડક સજા કરવાની માંગ કરી.
વર્તમાન સ્થિતિ
આરોગ્ય વિભાગની ટીમોએ 1,700 થી વધુ ઘરોનું સર્વેક્ષણ કર્યું છે, જેમાં 1,400 થી વધુ લોકો બીમાર મળી આવ્યા છે. હાલમાં 200 થી વધુ દર્દીઓ હોસ્પિટલમાં દાખલ છે, જેમાંથી ઘણા ICU માં છે. જોકે અસરગ્રસ્ત પાઇપલાઇનનું સમારકામ કરી દેવામાં આવ્યું છે, પરંતુ વહીવટીતંત્રે સાવચેતીના ભાગરૂપે લોકોને પાણી ઉકાળીને પીવાની સલાહ આપી છે.
આ ત્રાસદી યાદ અપાવે છે કે માત્ર રસ્તાઓની ઉપરછલ્લી સફાઈ એ જ સ્વચ્છતા નથી, પરંતુ સુરક્ષિત પીવાનું પાણી સુનિશ્ચિત કરવું એ પણ સરકારની મૂળભૂત જવાબદારી છે.
