ઓછી મહેનત, ઓછો ખર્ચ અને વધારે નફો, પ્રાકૃતિક ખેતી ખેડૂતો માટે આશાની કિરણ
ભારત ખેતીપ્રધાન દેશ હોવા છતાં આજના સમયમાં ઘણા ખેડૂતો વિવિધ મુશ્કેલીઓથી ઘેરાયેલા છે. પાણી, ખર્ચ, બજારભાવ અને ઉત્પાદન ખર્ચ જેવી સમસ્યાઓને કારણે ખેતી હવે ઘણા માટે અનિશ્ચિત વ્યવસાય બની રહી છે. આ પરિસ્થિતિમાં ગામડાની યુવા પેઢી ખેતી છોડીને શહેરોમાં નોકરી તરફ વળી રહી છે. પરિણામે પરંપરાગત ખેતી વ્યવસ્થા પર અસર પડી રહી છે. છતાં, કેટલાક યુવાનો ફરી એકવાર ખેતીને નવા દ્રષ્ટિકોણથી અપનાવી રહ્યા છે.
નોકરી છોડીને ખેતી તરફ વળતો નવો ટ્રેન્ડ
છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોમાં એક નવો પ્રવાહ જોવા મળી રહ્યો છે, જેમાં વ્હાઇટ કોલર નોકરી કરતા શિક્ષિત યુવાનો ખેતી તરફ પાછા ફરી રહ્યા છે. તેઓ આધુનિક સમજ સાથે ખેતીને વ્યવસાય તરીકે વિકસાવી રહ્યા છે. ખેતીમાં ફાયદો કે નુકસાન અનેક પરિબળો પર આધાર રાખે છે, પરંતુ જો ખેતી પ્રાકૃતિક પદ્ધતિથી કરવામાં આવે તો ખર્ચમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે. આ સાથે સમાજને સ્વસ્થ અને શુદ્ધ ખોરાક પણ મળે છે.
પ્રાકૃતિક ખેતીના આરોગ્યલક્ષી ફાયદા
પ્રાકૃતિક ખેતીમાં કોઈપણ પ્રકારના રાસાયણિક ખાતર કે દવાઓનો ઉપયોગ થતો નથી. જેના કારણે તેમાં ઉત્પન્ન થતા અનાજ અને શાકભાજી સ્વાદમાં અલગ અને પોષણથી ભરપૂર હોય છે. રાસાયણિક ખાતરથી તરત ઉપજ તો મળે છે, પરંતુ લાંબા ગાળે જમીનની તંદુરસ્તી બગડે છે. ઉપરાંત આવી ઉપજ આરોગ્ય માટે પણ નુકસાનકારક સાબિત થાય છે.
સાબરકાંઠાના ખેડૂતની પ્રેરણાદાયી સફર
આ તમામ બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને સાબરકાંઠા જિલ્લાના લક્ષ્મીપુરા કાંપા ગામના ખેડૂત વિનોદભાઈ પટેલ છેલ્લા અગિયાર વર્ષથી ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી કરી રહ્યા છે. તેઓ ઘઉં, મગફળી, કપાસ તેમજ વિવિધ શાકભાજીનું વાવેતર જીવામૃતના ઉપયોગથી કરે છે. તેમના ખેતરમાં વર્ષોથી રાસાયણિક ખાતર વપરાતું નથી. પરિણામે જમીન વધુ ઉપજાઉ બની છે અને પાકની ગુણવત્તા ઊંચી રહી છે.
ઓછી કિંમતમાં વધારે આવકનું સફળ મોડેલ
વિનોદભાઈની ખેતીમાંથી મળતી ઉપજને સ્થાનિક લોકો ખૂબ પસંદ કરે છે. ગામ અને આસપાસના વિસ્તારોના ગ્રાહકો સૌથી પહેલા તેમની પાસેથી શાકભાજી ખરીદે છે. પ્રાકૃતિક ખેતીમાં ખર્ચ સામાન્ય ખેતીની સરખામણીએ માત્ર દસ ટકા જેટલો રહે છે, જ્યારે બજારમાં ભાવ સારા મળે છે. દેખાવમાં સામાન્ય લાગતી ઉપજ પણ વેચાણમાં લગભગ ડબલ આવક આપે છે. આ રીતે પ્રાકૃતિક ખેતી ખેડૂતો માટે નફાકારક અને ટકાઉ વિકલ્પ બની રહી છે.
