દિલ્હીના તુર્કમાન ગેટ પર MCDનું ‘મિડનાઈટ ઓપરેશન’: ભારે હિંસા અને પથ્થરમારા વચ્ચે ગેરકાયદે બાંધકામો તોડી પડાયા, 5 પોલીસકર્મી ઘાયલ
દિલ્હીના ઐતિહાસિક તુર્કમાન ગેટ સ્થિત ફૈઝ-એ-ઈલાહી મસ્જિદ પાસે બુધવારે વહેલી સવારે ભારે તણાવ અને હિંસા વચ્ચે દિલ્હી નગર નિગમ (MCD) દ્વારા એક મોટું દબાણ વિરોધી અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યું હતું. દિલ્હી હાઈકોર્ટના આદેશના પાલનમાં કરવામાં આવેલી આ કાર્યવાહી દરમિયાન સ્થાનિક લોકો અને સુરક્ષા દળો વચ્ચે હિંસક અથડામણ થઈ હતી, જેમાં એક SHO સહિત પાંચ પોલીસકર્મીઓ ઘાયલ થયા છે. પોલીસે પરિસ્થિતિને નિયંત્રિત કરવા માટે આંસુ ગેસના શેલ છોડ્યા હતા અને ઓછામાં ઓછા 10 લોકોની અટકાયત કરી છે.
રાત્રે 1 વાગ્યે ‘બુલડોઝર એક્શન’
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ ઓપરેશન બુધવારે વહેલી સવારે લગભગ 1 વાગ્યે શરૂ થયું હતું. MCD એ વિસ્તારમાં 32 જેસીબી (JCB), અનેક ઉત્ખનન મશીનો અને ટ્રકો સાથે મોટા પાયે તોડી પાડવાની કાર્યવાહી કરી હતી. સુરક્ષાના કડક બંદોબસ્તના ભાગરૂપે રેપિડ એક્શન ફોર્સ (RAF) અને દિલ્હી પોલીસની ભારે તૈનાતી કરવામાં આવી હતી. પોલીસ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, 25-30 લોકોના જૂથે પથ્થરમારો શરૂ કર્યો હતો, જેના જવાબમાં પોલીસે “નિયંત્રિત બળ” નો ઉપયોગ કર્યો હતો.
શું હતો વિવાદ અને કયા બાંધકામો પર બુલડોઝર ચાલ્યું?
આ કાર્યવાહી રામલીલા મેદાન પાસે આવેલી અંદાજે 36,400 ચોરસ ફૂટથી વધુ જમીનને દબાણમુક્ત કરવા માટે કરવામાં આવી હતી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, જે મુખ્ય બાંધકામો તોડી પાડવામાં આવ્યા છે તેમાં સામેલ છે:
- એક બારાત ઘર (કોમ્યુનિટી હોલ)
- એક ડિસ્પેન્સરી અને એક ખાનગી ડાયગ્નોસ્ટિક સેન્ટર
- ફૂટપાથ અને રસ્તા પર કરવામાં આવેલા ગેરકાયદે બાંધકામો
અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે મસ્જિદના મુખ્ય માળખાને (0.195 એકર જમીન) કોઈ નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું નથી અને તે સુરક્ષિત છે. જોકે, કેટલાક સ્થાનિક રહેવાસીઓએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે મસ્જિદના કેટલાક ભાગોને પણ નુકસાન થયું છે, જેના કારણે જનતામાં રોષ જોવા મળ્યો હતો.
કાનૂની પૃષ્ઠભૂમિ અને માલિકીનો દાવો
MCDની આ કાર્યવાહી નવેમ્બર 2025 ના દિલ્હી હાઈકોર્ટના તે આદેશ બાદ થઈ છે, જેમાં તંત્રને ત્રણ મહિનાની અંદર દબાણ હટાવવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો. ‘સેવ ઈન્ડિયા ફાઉન્ડેશન’ નામના એનજીઓની ફરિયાદ પર આ મામલો કોર્ટમાં પહોંચ્યો હતો. જોકે મસ્જિદ વ્યવસ્થાપન સમિતિ અને દિલ્હી વક્ફ બોર્ડે દાવો કર્યો હતો કે આ જમીન વક્ફ મિલકત છે, પરંતુ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, 1940 ના રેકોર્ડ માત્ર 0.195 એકર જમીનની માલિકીની પુષ્ટિ કરે છે, જ્યારે બાકીની જમીનને અનધિકૃત માનવામાં આવી હતી. દિલ્હી હાઈકોર્ટે આ મામલે આગામી સુનાવણી 22 એપ્રિલે નક્કી કરી છે.
તુર્કમાન ગેટનો ઈતિહાસ અને 1976ની યાદો
આ ઘટના તુર્કમાન ગેટના પીડાદાયક ઈતિહાસની યાદ અપાવે છે. 1976માં કટોકટી (Emergency) દરમિયાન પણ સંજય ગાંધીના નિર્દેશ પર અહીં ઝૂંપડપટ્ટી હટાવવા માટે બુલડોઝર ચલાવવામાં આવ્યા હતા. તે સમયે પણ પોલીસ અને જનતા વચ્ચે લોહિયાળ સંઘર્ષ થયો હતો, જેમાં સત્તાવાર રીતે 6 અને સ્વતંત્ર સંશોધકોના મતે 12 થી વધુ લોકોના મોત થયા હતા.
વર્તમાન સ્થિતિ: હાલમાં સમગ્ર વિસ્તારમાં ભારે પોલીસ બળ અને સુરક્ષા એજન્સીઓ તૈનાત છે. પોલીસ સીસીટીવી (CCTV) અને બોડી-કેમેરા ફૂટેજની મદદથી પથ્થરબાજોની ઓળખ કરવામાં વ્યસ્ત છે. સ્થાનિક લોકોએ ફરિયાદ કરી છે કે બેરિકેડિંગના કારણે તેમને દૂધ જેવી દૈનિક જરૂરિયાતો મેળવવામાં અને કામ પર જવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
