કેન્સર સામે ભારતની મોટી જીત: AIIMS ની ₹100 વાળી જાદુઈ કિટ અને 10 કરોડ મહિલાઓના સ્ક્રિનિંગનો નવો કીર્તિમાન
ભારતે સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્ન પાર કર્યું છે. કેન્દ્ર સરકારના ‘આયુષ્માન આરોગ્ય મંદિર’ (AAM) અને ‘રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય મિશન’ (NHM) હેઠળ અત્યાર સુધીમાં 10.18 કરોડથી વધુ મહિલાઓનું સર્વાઇકલ કેન્સર (ગર્ભાશયના મુખનું કેન્સર) માટે સ્ક્રિનિંગ કરવામાં આવ્યું છે. આ સિદ્ધિ ભારતમાં મહિલાઓના વ્યાપક અને નિવારક સ્વાસ્થ્ય સંભાળ (Preventive Healthcare) પ્રત્યે સરકારની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.
દિલ્હી AIIMS ની ખાસ પહેલ: જાન્યુઆરીમાં મફત તપાસ અને રસીકરણ
સર્વાઇકલ કેન્સરના વધતા કેસોને ધ્યાનમાં રાખીને, દિલ્હી AIIMS એ જાન્યુઆરી 2026 ને ‘સર્વાઇકલ કેન્સર જાગૃતિ મહિના’ તરીકે ઉજવતા એક વિશેષ અભિયાન શરૂ કર્યું છે.
- કોને લાભ મળશે: આ અભિયાન 30 થી 65 વર્ષની મહિલાઓ માટે મફત કેન્સર સ્ક્રિનિંગ અને 9 થી 14 વર્ષની બાળકીઓ માટે મફત એચપીવી (HPV) રસીકરણની સુવિધા પૂરી પાડી રહ્યું છે.
- સમય અને સ્થળ: સ્ક્રિનિંગની સુવિધા સોમવારથી શુક્રવાર (સવારે 11:00 થી બપોરે 3:00 વાગ્યા સુધી) AIIMS ના નવા RAK ઓપીડી બિલ્ડિંગમાં ઉપલબ્ધ છે. રસીકરણ માટે શનિવાર (સવારે 9:00 થી બપોરે 12:00 વાગ્યા સુધી) નો સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.
- એપોઇન્ટમેન્ટ અનિવાર્ય: ભીડ ટાળવા માટે મહિલાઓએ 9355001258 પર કોલ અથવા વોટ્સએપ દ્વારા પોતાનો સ્લોટ બુક કરવાનો રહેશે.
ક્રાંતિકારી સંશોધન: ₹100 માં 2 કલાકમાં કેન્સરની ઓળખ
AIIMS ના ડોક્ટરોએ એક એવી ડાયગ્નોસ્ટિક કિટ વિકસાવી છે જે સર્વાઇકલ કેન્સરની તપાસમાં ક્રાંતિ લાવી શકે છે.
- સસ્તી અને સચોટ: જે તપાસ ખાનગી હોસ્પિટલોમાં ₹6,000 સુધીમાં થતી હતી, તે હવે માત્ર ₹100 માં શક્ય બનશે.
- ઝડપી પરિણામ: આ કિટ નેનો-ટેકનોલોજી પર આધારિત છે અને માત્ર 2 કલાકમાં પરિણામ આપે છે.
- 100% સચોટતા: 400 દર્દીઓ પર કરવામાં આવેલા પરીક્ષણોમાં આ કિટએ 100% સચોટ પરિણામો દર્શાવ્યા છે. તેને 2025 ની રાષ્ટ્રીય જૈવ ઉદ્યમિતા સ્પર્ધામાં દેશની શ્રેષ્ઠ નવીનતા (Best Innovation) જાહેર કરવામાં આવી છે.
ભારત માટે કેમ જરૂરી છે આ ઝુંબેશ?
ભારતમાં કેન્સરના આંકડા ચિંતાજનક છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતમાં દર 8 મિનિટે એક મહિલાનું મોત સર્વાઇકલ કેન્સરથી થાય છે. તે ભારતમાં મહિલાઓમાં થતું બીજું સૌથી સામાન્ય કેન્સર છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે જો શરૂઆતના 10-15 વર્ષના પ્રી-કેન્સર સ્ટેજમાં જ તેની ખબર પડી જાય, તો આ રોગ સંપૂર્ણપણે અટકાવી શકાય છે.
ચેતવણીના સંકેતો: અસામાન્ય રક્તસ્રાવ, સંબંધ બાંધતી વખતે દુખાવો અને પેલ્વિક હિસ્સામાં (કમરના ભાગમાં) દુખાવો તેના મુખ્ય લક્ષણો હોઈ શકે છે.
ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આશા કાર્યકરોની ભૂમિકા
તળિયાના સ્તરે, આશા (ASHA) કાર્યકરો જોખમ ધરાવતી મહિલાઓની ઓળખ કરી રહી છે અને તેમને તપાસ માટે પ્રેરિત કરી રહી છે. નવી કિટ એટલી સરળ છે કે તેનો ઉપયોગ નર્સ અને આશા કાર્યકરો પણ કરી શકશે, જેનાથી ગ્રામીણ વિસ્તારની મહિલાઓએ મોટી હોસ્પિટલોના ધક્કા નહીં ખાવા પડે.
સર્વાઇકલ કેન્સર એક જીવલેણ રોગ છે, પરંતુ યોગ્ય સમયે તપાસ (Screening) અને રસીકરણ (Vaccination) જ તેનાથી બચવા માટેનું સૌથી અસરકારક હથિયાર છે.
