ઈરાની રાજદ્વારીઓ પર યુરોપિયન સંસદનું કડક પગલું: માનવાધિકાર દમન અને વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે વધતો તણાવ
ઈરાનમાં સરકાર વિરોધી પ્રદર્શનો અને માનવાધિકારોના વધતા ઉલ્લંઘન વચ્ચે, યુરોપિયન સંસદે ઈરાની રાજદ્વારીઓ અને પ્રતિનિધિઓના તેના પરિસરમાં પ્રવેશ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે. યુરોપિયન સંસદના અધ્યક્ષ રોબર્ટા મેટસોલાએ (Roberta Metsola) સ્પષ્ટ કર્યું કે ઈરાન સાથે હવે “સામાન્ય સંબંધો” (business as usual) રહી શકે નહીં, કારણ કે ત્યાંનું શાસન અત્યાચાર, દમન અને હત્યાઓના સહારે ટકેલું છે.
યુરોપિયન સંસદનું કડક વલણ અને રાજદ્વારીઓનો બહિષ્કાર
આ પ્રતિબંધ યુરોપિયન સંસદના સ્ટ્રાસબર્ગ, બ્રસેલ્સ અને લક્ઝમબર્ગ સ્થિત પરિસરો પર તાત્કાલિક અસરથી લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. મેટસોલાએ જાહેરાત કરી હતી કે આ ગૃહ તે શાસનને વૈધતા પ્રદાન કરશે નહીં જે પોતાના જ નાગરિકોની સ્વતંત્રતા અને અધિકારોને કચડી રહ્યું છે. આ સાથે, યુરોપિયન યુનિયનના વિદેશ નીતિ પ્રમુખ કાજા ક્લાસે (Kaja Kallas) પ્રદર્શનકારીઓ સામેની ક્રૂર કાર્યવાહીના જવાબમાં ઈરાન પર વધારાના પ્રતિબંધો લાદવાનો પ્રસ્તાવ તૈયાર કરવાની વાત કરી છે.
ઈરાનમાં માનવાધિકારોની ભયાનક સ્થિતિ
યુરોપિયન સંસદે ઈરાનમાં માનવાધિકારોના “વ્યવસ્થિત દમન” ની સખત નિંદા કરતો પ્રસ્તાવ પસાર કર્યો છે. આ પ્રસ્તાવમાં ખાસ કરીને કુર્દ કાર્યકર્તાઓ પાખશાન અઝીઝી અને વરીશા મુરાદીના કેસનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, જેમને ‘સશસ્ત્ર વિદ્રોહ’ ના આરોપમાં મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી છે. સ્ત્રોતો અનુસાર, ઈરાનમાં 2024 માં 900 થી વધુ લોકોને ફાંસી આપવામાં આવી હતી, જેમાં ઘણા રાજકીય અસંતુષ્ટો અને મહિલાઓ સામેલ હતી. સંસદે અઝીઝી, મુરાદી અને મોતની સજા પામેલા અન્ય 56 રાજકીય કેદીઓને તાત્કાલિક મુક્ત કરવાની માંગ કરી છે.
દેશવ્યાપી વિરોધ અને સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહી
ઈરાનમાં આર્થિક સંકટ અને વધતી કિંમતોને કારણે 28 ડિસેમ્બરથી શરૂ થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનો હવે સમગ્ર દેશમાં ફેલાઈ ગયા છે અને શાસન પરિવર્તનની માંગમાં ફેરવાઈ ગયા છે. માનવાધિકાર સંગઠનો (HRANA) અનુસાર, છેલ્લા 15 દિવસમાં 544 થી વધુ લોકો માર્યા ગયા છે, જેમાં 8 બાળકો પણ સામેલ છે. બીજી તરફ, ઈરાની સુરક્ષા દળોના પણ ઓછામાં ઓછા 114 જવાનો માર્યા ગયા હોવાના અહેવાલ છે. સરકારે માહિતીના પ્રસારને રોકવા માટે દેશવ્યાપી ઈન્ટરનેટ બ્લેકઆઉટ લાગુ કરી દીધું છે અને સ્ટારલિંક (Starlink) ઉપગ્રહોના ઉપયોગ પર પણ કડકાઈ વધારી દીધી છે.
ઈરાનની રાજદ્વારી પ્રતિક્રિયા
ઈરાને આ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિક્રિયાઓના વિરોધમાં તેહરાનમાં ફ્રાન્સ, જર્મની, ઇટાલી અને બ્રિટનના રાજદૂતોને તેડાવ્યા છે. ઈરાની વિદેશ મંત્રાલયે આ રાજદ્વારીઓને એક વીડિયો બતાવ્યો હતો જેમાં પ્રદર્શનકારીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલી કથિત હિંસા અને તોડફોડને “સંગઠિત તોડફોડ” (organized sabotage) ગણાવવામાં આવી છે. ઈરાને માંગ કરી છે કે આ દેશો પ્રદર્શનકારીઓના સમર્થનમાં આપેલા તેમના સત્તાવાર નિવેદનો પાછા ખેંચે.
આંતરરાષ્ટ્રીય હસ્તક્ષેપની શક્યતા
દરમિયાન, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાન સામે લશ્કરી હુમલા સહિતના વિવિધ વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યા છે. ઈરાની અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા હુમલો કરશે, તો તેઓ પ્રદેશમાં અમેરિકી સૈન્ય મથકો અથવા ઈઝરાયેલને નિશાન બનાવી શકે છે. ઈરાનના અધિકારીઓએ આ પ્રદર્શનોને અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા પ્રાયોજિત “જ્ઞાનાત્મક અને આર્થિક યુદ્ધ” ગણાવ્યું છે.
