પ્રધાનમંત્રી ધાન-ધાન્ય કૃષિ યોજના હેઠળ તેલિબિયા પાક માટે માર્ગદર્શન કાર્યક્રમ
માંડવી તાલુકાના આસંબિયા મોટા ગામે બાલાજી ઇન્ડસ્ટ્રીઝ ખાતે કૃષિ વિભાગ દ્વારા ‘પ્રધાનમંત્રી ધાન-ધાન્ય કૃષિ યોજના’ (PMDDKY) અંતર્ગત તેલિબિયા વિષયક તાલીમ શિબિર યોજાઈ હતી. આ કાર્યક્રમ ખાસ કરીને NMEO (National Mission on Edible Oils – Oilseeds) યોજના હેઠળ આયોજિત કરવામાં આવ્યો હતો, જેનો હેતુ દેશને ખાદ્ય તેલના ઉત્પાદનમાં સ્વનિર્ભર બનાવવાનો અને તેલિબિયા પકવતા ખેડૂતોની આવકમાં વધારો કરવાનો છે.
આધુનિક ખેતી પદ્ધતિ અને વૈજ્ઞાનિક માર્ગદર્શન
તાલીમ દરમિયાન વિવિધ નિષ્ણાતો દ્વારા ખેડૂતોને પાયાનું જ્ઞાન પીરસવામાં આવ્યું હતું:
-
વૈજ્ઞાનિક અભિગમ: કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર (KVK), મુંદ્રાના વૈજ્ઞાનિકોએ તેલિબિયાની સુધારેલી જાતો, વાવણીની આધુનિક પદ્ધતિઓ અને પાકમાં આવતા રોગ-જીવાતના અસરકારક નિયંત્રણ વિશે ટેકનિકલ જાણકારી આપી હતી.
-
પ્રાકૃતિક ખેતી: પ્રગતિશીલ ખેડૂત શ્રી દેવશીભાઈ પટેલે જીવામૃત અને ઘનજીવામૃતના ઉપયોગ દ્વારા જમીનનું સ્વાસ્થ્ય સુધારીને ખર્ચ ઘટાડવાના પાંચ આયામો સમજાવ્યા હતા.
પ્રોસેસિંગ અને માર્કેટિંગ દ્વારા મૂલ્યવર્ધન
માત્ર ખેતી જ નહીં, પણ ઉપજનું યોગ્ય વળતર મળે તે માટે મદદનીશ ખેતી નિયામકશ્રીએ વિશેષ માર્ગદર્શન આપ્યું:
૧. સંગઠિત ખેતી: ખેડૂતો જૂથ બનાવીને (FPO) ખેતી કરે તો બિયારણ અને ખાતરની ખરીદીમાં તેમજ વેચાણમાં મોટો ફાયદો મળી શકે છે.
૨. મૂલ્યવર્ધન: તેલિબિયાનું સીધું વેચાણ કરવાને બદલે તેનું પ્રોસેસિંગ (ઘાણી દ્વારા તેલ કાઢવું) કરીને વેચવાથી નફો બમણો થઈ શકે છે.
૩. કાયદાકીય જાગૃતિ: બીજ અને ખાતરના કાયદાઓ વિશે ખેડૂતોને વાકેફ કરી છેતરામણીથી બચવા સમજ આપી હતી.
આ તાલીમ કાર્યક્રમમાં આસંબિયા મોટા અને આસપાસના ગામના ખેડૂતોએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લઈ, તેલિબિયા પાકોના વાવેતર દ્વારા આત્મનિર્ભર બનવાનો સંકલ્પ કર્યો હતો.
