ભૂમધ્ય સમુદ્રમાં ફ્રાન્સની મોટી સૈન્ય કાર્યવાહી: રશિયન ‘શેડો ફ્લીટ’નું ઓઈલ ટેન્કર ‘ગ્રિંચ’ જપ્ત
ફ્રેન્ચ નૌકાદળ દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોનું ઉલ્લંઘન કરવા અને રશિયાના કહેવાતા “શેડો ફ્લીટ” (Shadow Fleet) નો ભાગ હોવાની શંકાના આધારે એક વિશાળ ઓઈલ ટેન્કરને ભૂમધ્ય સમુદ્રમાં પોતાના કબજામાં લીધું છે. આ કાર્યવાહી રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોંના તે સંકલ્પનો ભાગ છે, જેના હેઠળ તેઓ યુક્રેન વિરુદ્ધના યુદ્ધ માટે રશિયન નાણાકીય સહાયને રોકવા માંગે છે.
ઓપરેશનની વિગત અને સ્થાન
આ સૈન્ય ઓપરેશન 22 જાન્યુઆરી, 2026 ની સવારે અલ્બોરન સાગર (Alboran Sea) માં હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું, જે દક્ષિણ સ્પેન અને ઉત્તર મોરોક્કો વચ્ચે જિબ્રાલ્ટરની પૂર્વમાં આવેલું છે. ફ્રેન્ચ નૌકાદળના હેલિકોપ્ટરોએ ‘ગ્રિંચ’ (Grinch) નામના આ ટેન્કર પર ઉતરીને તેના દસ્તાવેજોની તપાસ કરી હતી. તપાસમાં પુષ્ટિ થઈ હતી કે આ જહાજ કોમોરોસનો નકલી ઝંડો લગાવીને ચાલી રહ્યું હતું, જ્યારે વાસ્તવમાં તેનો સંબંધ રશિયન તેલ નિકાસ નેટવર્ક સાથે હતો.
આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અને તપાસ
આ મિશનમાં ફ્રાન્સને તેના સાથી પક્ષો, ખાસ કરીને યુનાઇટેડ કિંગડમ તરફથી મહત્વપૂર્ણ ગુપ્તચર સહાય મળી હતી. બ્રિટિશ પેટ્રોલિંગ જહાજ HMS ડેગરે આ ટેન્કર પર નજર રાખી હતી. ફ્રેન્ચ અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે જહાજ રશિયાના મરમંસ્ક બંદરથી નીકળ્યું હતું અને તેને હવે આગળની કાનૂની તપાસ માટે સુરક્ષિત બંદર પર લઈ જવામાં આવ્યું છે. ખાસ કરીને, આ ટેન્કરના ક્રૂ મેમ્બર્સમાં ભારતીય નાગરિકો હોવાનું જણાવાયું છે.
‘શેડો ફ્લીટ’ પર સકંજો
‘ગ્રિંચ’ (જેને કેટલાક રજિસ્ટ્રીમાં ‘કાર્લ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ 2004 માં બનેલું એક જૂનું ટેન્કર છે, જેને અમેરિકા, બ્રિટન અને યુરોપિયન યુનિયને અગાઉથી જ પ્રતિબંધિત કરી રાખ્યું હતું. રાષ્ટ્રપતિ મેક્રોંએ સોશિયલ મીડિયા પર જણાવ્યું હતું કે, “શેડો ફ્લીટની પ્રવૃત્તિઓ યુક્રેન વિરુદ્ધના આક્રમક યુદ્ધના ફાઇનાન્સિંગમાં ફાળો આપે છે. અમે કોઈપણ ઉલ્લંઘન સહન કરીશું નહીં.”
વૈશ્વિક પ્રતિક્રિયા અને તણાવ
યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમીર ઝેલેન્સ્કીએ આ કાર્યવાહી માટે ફ્રાન્સનો આભાર માન્યો અને કહ્યું કે રશિયન તેલને યુરોપિયન કિનારાઓ પાસે રોકવું જોઈએ જેથી યુદ્ધ માટે નાણાંનો પુરવઠો બંધ થઈ શકે. બીજી તરફ, રશિયાએ ભૂતકાળમાં આ પ્રકારની જપ્તીને “દરિયાઈ લૂંટફાટ” (Piracy) ગણાવી છે અને ચેતવણી આપી છે કે તેઓ પોતાના જહાજોની સુરક્ષા માટે સૈન્ય એસ્કોર્ટ (સુરક્ષા કાફલો) મોકલી શકે છે.
આ જપ્તી અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશો દ્વારા રશિયન, ઈરાની અને વેનેઝુએલાના તેલ નિકાસ પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધોને કડક રીતે લાગુ કરવાના એક મોટા વૈશ્વિક અભિયાનનો ભાગ છે. તાજેતરમાં અમેરિકાએ પણ આ પ્રકારના સાત અન્ય ટેન્કરો જપ્ત કર્યા છે.
