વસંત પંચમીએ શ્રદ્ધાળુઓ પર ઉડ્યો પ્રસાદી ગુલાલ, ભક્તિમય બન્યું વૃંદાવન
કહેવાય છે કે “સબ જગ હોરી, જા બ્રજ હોરી”. એટલે કે આખી દુનિયાની હોળી એક તરફ અને બ્રજની હોળી એક તરફ. ઉત્તર પ્રદેશની પવિત્ર નગરી મથુરા-વૃંદાવનમાં આજે વસંત પંચમીના શુભ અવસર પર વિશ્વ પ્રસિદ્ધ ‘બ્રજની હોળી’નો વિધિવત પ્રારંભ થઈ ગયો છે. શુક્રવારની સવારે જ્યારે દેશના અન્ય ભાગોમાં લોકો વસંત ઋતુનું સ્વાગત કરી રહ્યા હતા, ત્યારે વૃંદાવનના ઠાકુર બાંકે બિહારી મંદિરમાં અબીલ અને ગુલાલની એવી વર્ષા થઈ કે ભક્તોનું રોમેરોમ વસંતના ઉલ્લાસમાં તરબતર થઈ ગયું. આજથી શરૂ થયેલો આ રંગોત્સવ આગામી 40 દિવસ સુધી સંપૂર્ણ શ્રદ્ધા અને ધામધૂમ સાથે મનાવવામાં આવશે.
બાંકે બિહારી મંદિરમાં ગુલાલની પ્રથમ વર્ષા
બ્રજની પરંપરા મુજબ, વસંત પંચમી એ મહત્વનો દિવસ છે જ્યારે હોળીનો સત્તાવાર શંખનાદ થાય છે. વૃંદાવનના વિશ્વ વિખ્યાત ઠાકુર બાંકે બિહારી મંદિરમાં સવારની આરતીની સાથે જ ઉત્સવની શરૂઆત થઈ હતી. જેવા મંદિરના દ્વાર ખુલ્યા, સેવાધારીઓએ ઠાકુરજી વતી ભક્તો પર ગુલાલનો છંટકાવ શરૂ કર્યો. જોતજોતામાં આખું મંદિર પરિસર સતરંગી રંગોમાં ફેરવાઈ ગયું. શ્રદ્ધાળુઓનો ઉત્સાહ જોવા જેવો હતો અને ‘બાંકે બિહારી લાલ કી જય’ ના નાદથી આખું આકાશ ગુંજી ઉઠ્યું હતું.
વસંતના રંગે રંગાયા આરાધ્ય અને મંદિર
વસંત પંચમીના ખાસ અવસરે બાંકે બિહારી મંદિરને વિશેષ રીતે શણગારવામાં આવ્યું છે.
-
ઠાકુરજીનો શ્રૃંગાર: આજે ઠાકુરજીએ વિશેષ ‘વાસંતી પોશાક’ ધારણ કર્યો છે. પીળા રંગ અને સુંદર નકશીકામથી સજ્જ આ પોશાક ભક્તોને મંત્રમુગ્ધ કરી રહ્યો છે.
-
પુષ્પ સજ્જા: આખા મંદિરને પીળા અને વાસંતી ફૂલોથી શણગારવામાં આવ્યું છે, જેનાથી મંદિરની અંદરની સુગંધ દિવ્ય અહેસાસ કરાવી રહી છે.
-
વાસંતી ભોગ: ઠાકુરજીને આજે વાસંતી ભાત (મીઠા પીળા ચોખા) અને કેસરિયા દૂધનો વિશેષ ભોગ ધરાવવામાં આવ્યો હતો.
40 દિવસીય મહોત્સવ અને ‘હોળીનો ડાંડો’
બ્રજમાં આ ઉત્સવ માત્ર એક દિવસનો નહીં, પરંતુ પૂરા 40 દિવસનો હોય છે. આજના દિવસે જ મથુરાના વિશ્રામ ઘાટ અને વિવિધ ચોરો પર ‘હોળીનો ડાંડો’ રોપવામાં આવ્યો છે. આ ડાંડો એ વાતનું પ્રતીક છે કે હવે બ્રજમાં ફાગણની મસ્તી શરૂ થઈ ચૂકી છે. આ સિલસિલો પૂર્ણિમા (હોલિકા દહન) સુધી અવિરત ચાલશે. આ 40 દિવસોમાં બ્રજના અલગ-અલગ મંદિરોમાં લાડુ માર હોળી, લઠ્ઠમાર હોળી, ફૂલવાળી હોળી અને કાદવવાળી હોળી જેવા વિવિધ આયોજનો થશે.
ભક્તોનું ઘોડાપૂર અને વૈશ્વિક આકર્ષણ
ભક્તોનું ઘોડાપૂર અને વૈશ્વિક આકર્ષણબ્રજની હોળીનો જાદુ એવો છે કે તેના માટે સાત સમંદર પારથી પણ લોકો ખેંચાઈ આવે છે.
-
દેશ-વિદેશથી આગમન: અમેરિકા, રશિયા અને યુરોપ સહિત વિશ્વભરના શ્રદ્ધાળુઓ આજે વૃંદાવનમાં હાજર છે.
-
અખૂટ આસ્થા: સ્થાનિક લોકોની સાથે હજારો પ્રવાસીઓ મંદિરના ગર્ભગૃહથી લઈને બહારની સાંકડી ગલીઓ સુધી ગુલાલના રંગે રંગાયેલા જોવા મળી રહ્યા છે.
-
પ્રેમનું પ્રતીક: ભક્તોનું માનવું છે કે બાંકે બિહારીના ચરણોમાંથી ઉડતો ગુલાલ માત્ર એક રંગ નથી, પરંતુ ઠાકુરજીના આશીર્વાદ અને તેમના પ્રેમનો પ્રસાદ છે.
સુરક્ષા અને વહીવટી તંત્રની વ્યવસ્થા
હજારોની સંખ્યામાં ઉમટી રહેલી ભીડને જોતા મથુરા પ્રશાસને સુરક્ષાની ચુસ્ત વ્યવસ્થા કરી છે. મંદિરની આસપાસ ભારે પોલીસ બળ તૈનાત છે અને ભીડ વ્યવસ્થાપન માટે બેરિકેટિંગ કરવામાં આવ્યું છે. શ્રદ્ધાળુઓની સુવિધા માટે ઠેર-ઠેર પીવાના પાણી અને પ્રાથમિક સારવારની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી છે.
નિષ્કર્ષ
વસંત પંચમીથી શરૂ થયેલી આ હોળી બ્રજની સંસ્કૃતિ અને ભક્તિનું સૌથી સુંદર સ્વરૂપ રજૂ કરે છે. આગામી 40 દિવસ સુધી બ્રજની માટીનો દરેક કણ અબીલ-ગુલાલની સુગંધથી મહેકશે. જો તમે પણ રાધા-કૃષ્ણના પ્રેમના રંગોમાં ભીંજાવા માંગતા હોવ, તો આ 40 દિવસ બ્રજના દર્શન માટે સૌથી ઉત્તમ સમય છે.
