યુવાનોમાં કેમ વધી રહ્યું છે હાઈ બીપીનું પ્રમાણ? નિષ્ણાતોની આ ૫ ટિપ્સ આપશે રાહત
આજકાલની ભાગદોડભરી જિંદગી અને બદલાતી જીવનશૈલીને કારણે ગંભીર બીમારીઓ હવે ઉંમર જોઈને આવતી નથી. જે હાઈ બ્લડ પ્રેશર (High BP) પહેલા ૫૦ કે ૬૦ વર્ષની ઉંમરે જોવા મળતું હતું, તે હવે ૩૦ વર્ષના યુવાનોમાં પણ સામાન્ય બની ગયું છે. યુવાવસ્થામાં હાઈ બીપી આવવું એ ભવિષ્યમાં હૃદયરોગ, કિડનીની સમસ્યા અને સ્ટ્રોકનું જોખમ વધારે છે.
૩૦ની ઉંમરે હાઈ બીપી થવાના મુખ્ય કારણો
ડોક્ટરોના મતે, યુવાનોમાં બ્લડ પ્રેશર વધવા પાછળ નીચેના કારણો જવાબદાર છે:
-
અતિશય તણાવ (Stress): કરિયરની સ્પર્ધા, આર્થિક જવાબદારીઓ અને અંગત જીવનનો તણાવ હોર્મોન્સમાં અસંતુલન પેદા કરે છે, જે સીધી રીતે બીપી વધારે છે.
-
બેઠાડુ જીવનશૈલી: ઓફિસમાં સતત ૮-૯ કલાક બેસીને કામ કરવું અને શારીરિક શ્રમનો અભાવ રક્તવાહિનીઓને નબળી પાડે છે.
-
જંક ફૂડ અને મીઠું: પેકેજ્ડ ફૂડ, પિઝા, બર્ગર અને બહારના ખોરાકમાં સોડિયમ (મીઠું) નું પ્રમાણ ઘણું વધારે હોય છે, જે લોહીના દબાણને વધારે છે.
-
ઊંઘનો અભાવ: મોડે સુધી જાગવું અને ૭-૮ કલાકની ગાઢ ઊંઘ ન લેવાથી શરીરની કુદરતી સિસ્ટમ ખોરવાય છે.
ડોક્ટરે જણાવ્યા હાઈ બીપી કંટ્રોલ કરવાના ‘માસ્ટર’ રસ્તા
જો તમારી ઉંમર ૩૦ વર્ષની આસપાસ છે અને બીપી વધારે રહે છે, તો ડોક્ટરો નીચે મુજબના ફેરફારો સૂચવે છે:
૧. આહારમાં ‘DASH’ ડાયટ અપનાવો
DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) ડાયટ બીપી માટે રામબાણ છે.
-
મીઠું ઘટાડો: દિવસ દરમિયાન ૫ ગ્રામથી વધુ મીઠું ન લેવું. ઉપરથી મીઠું નાખવાની આદત છોડો.
-
પોટેશિયમ વધારો: કેળા, પાલક અને નાળિયેર પાણી જેવો પોટેશિયમયુક્ત ખોરાક લો, જે શરીરમાંથી વધારાનું સોડિયમ બહાર કાઢવામાં મદદ કરે છે.
૨. ૩૦ મિનિટની શારીરિક પ્રવૃત્તિ
દરરોજ માત્ર ૩૦ મિનિટ ઝડપથી ચાલવું (Brisk Walking), સાયકલિંગ અથવા સ્વિમિંગ કરવાથી હૃદય મજબૂત બને છે અને બ્લડ પ્રેશર કુદરતી રીતે ૫ થી ૮ પોઈન્ટ ઘટી શકે છે.
૩. વજન પર નિયંત્રણ
વધારે પડતું વજન હૃદય પર દબાણ લાવે છે. ડોક્ટરો કહે છે કે જો તમે માત્ર ૫ કિલો વજન ઘટાડો છો, તો પણ તમારા બ્લડ પ્રેશરમાં મોટો તફાવત જોવા મળશે.
૪. તણાવ મુક્તિ માટે યોગ અને પ્રાણાયામ
ભ્રામરી પ્રાણાયામ, અનુલોમ-વિલોમ અને મેડિટેશન (ધ્યાન) મગજને શાંત કરે છે. જ્યારે મન શાંત હોય છે, ત્યારે ધમનીઓ પરનું દબાણ ઓછું થાય છે.
૫. વ્યસનથી દૂર રહો
ધૂમ્રપાન અને દારૂનું સેવન રક્તવાહિનીઓને સખત બનાવે છે, જેનાથી બીપી તરત જ શૂટ-અપ થાય છે. યુવાનીમાં આ ટેવોથી દૂર રહેવું અનિવાર્ય છે.
નિયમિત ચેકઅપ છે જરૂરી
હાઈ બીપીને ‘સાઈલન્ટ કિલર’ કહેવામાં આવે છે કારણ કે ઘણીવાર તેના કોઈ લક્ષણો દેખાતા નથી. તેથી, ૩૦ વર્ષની ઉંમર પછી દર ૩ મહિને બ્લડ પ્રેશર માપવું જોઈએ.
