ભારત-EU સમજૂતી: ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટીમાં 130% સુધીના ઘટાડા સાથે વિદેશી શરાબ થશે સસ્તો
ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) વચ્ચે પ્રસ્તાવિત ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA), જેને ઘણીવાર ‘મધર ઓફ ઓલ ડીલ્સ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે ભારતીય બજારમાં વિદેશી આલ્કોહોલના ભાવમાં મોટો ફેરફાર લાવી શકે તેમ છે. આ કરાર હેઠળ યુરોપિયન વાઇન, વ્હિસ્કી અને બીયર પર લાગતી ઊંચી ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટીમાં ધરખમ ઘટાડો થવાની શક્યતા છે, જેનાથી ગ્રાહકોને સીધો ફાયદો થશે.
ડ્યુટીમાં ૧૩૦ ટકા સુધીનો ઘટાડો
ભારત હાલમાં યુરોપિયન દેશોમાંથી આવતા આલ્કોહોલિક પીણાં પર વિશ્વના સૌથી ઊંચા ટેક્સ દરોમાંથી એક વસૂલે છે.
-
વર્તમાન ટેક્સ માળખું: હાલમાં વિદેશી વ્હિસ્કી અને વાઇન પર અંદાજે ૧૫૦% જેટલી બેઝિક ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટી લાગે છે.
-
પ્રસ્તાવિત ઘટાડો: FTA હેઠળ આ ડ્યુટીને તબક્કાવાર ઘટાડીને ૩૦% થી ૧૦૦% ની વચ્ચે લાવવાની દરખાસ્ત છે. અમુક પ્રીમિયમ સેગમેન્ટમાં આ ઘટાડો ૧૩૦ ટકા સુધી હોઈ શકે છે, જેના કારણે બોટલના ભાવમાં મોટો તફાવત જોવા મળશે.
વાઇન, વ્હિસ્કી અને બીયર પર અસર
યુરોપના પ્રખ્યાત આલ્કોહોલ ઉત્પાદક દેશો જેવા કે ફ્રાન્સ (વાઇન), સ્કોટલેન્ડ (વ્હિસ્કી) અને જર્મની (બીયર) માટે ભારત એક વિશાળ બજાર છે.
-
સ્કોચ વ્હિસ્કી: સ્કોટલેન્ડની પ્રખ્યાત વ્હિસ્કી બ્રાન્ડ્સ જે અત્યારે ખૂબ મોંઘી છે, તેના ભાવમાં ડ્યુટી ઘટતા સીધો ૨૫% થી ૪૦% નો ઘટાડો થઈ શકે છે.
-
યુરોપિયન વાઇન: ફ્રેન્ચ અને ઇટાલિયન વાઇન પરની ડ્યુટી ઘટવાથી તે મધ્યમ વર્ગના ગ્રાહકો માટે વધુ સસ્તી અને સુલભ બનશે.
-
ક્રાફ્ટ બીયર: બેલ્જિયમ અને જર્મનીના પ્રીમિયમ બીયર પર પણ ટેક્સનો બોજ ઘટતા તેની કિંમતો ભારતીય બ્રાન્ડ્સની સ્પર્ધામાં આવી શકે છે.
ભારતીય બજાર અને સ્થાનિક ઉત્પાદકો
આ ડીલથી માત્ર ગ્રાહકોને જ ફાયદો નથી, પરંતુ બજારમાં નવી સ્પર્ધા પણ ઊભી થશે.
-
ગ્રાહકોની પસંદગી: નીચા ભાવોને કારણે ગ્રાહકોને આંતરરાષ્ટ્રીય બ્રાન્ડ્સ પસંદ કરવાની વધુ તક મળશે.
-
સ્થાનિક ઉદ્યોગનું રક્ષણ: ભારત સરકાર એવી પણ તજવીજ કરી રહી છે કે ડ્યુટીમાં ઘટાડો માત્ર અમુક ચોક્કસ કિંમત (Minimum Import Price) થી વધુ ભાવ ધરાવતી પ્રીમિયમ બોટલો પર જ લાગુ થાય, જેથી ભારતીય સ્થાનિક બ્રાન્ડ્સના વેચાણને નુકસાન ન પહોંચે.
સંભવિત ભાવ ઘટાડાની યાદી (અંદાજિત)
| પીણાંનો પ્રકાર | વર્તમાન ડ્યુટી | પ્રસ્તાવિત ડ્યુટી (તબક્કાવાર) | અંદાજિત ભાવ ઘટાડો |
| પ્રીમિયમ વ્હિસ્કી | ૧૫૦% | ૫૦% – ૭૫% | ૩૦% થી ૪૦% |
| લક્ઝરી વાઇન | ૧૫૦% | ૨૫% – ૫૦% | ૪૦% થી ૫૦% |
| ઇમ્પોર્ટેડ બીયર | ૧૦૦% – ૧૫૦% | ૫૦% થી ઓછી | ૨૦% થી ૨૫% |
નિષ્કર્ષ
ભારત-EU FTA માત્ર ટેક્સટાઇલ કે ફાર્મા ક્ષેત્ર પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ તે લક્ઝરી અને કન્ઝ્યુમર ગુડ્સના બજારને પણ પ્રભાવિત કરશે. જો આ ‘મધર ઓફ ઓલ ડીલ્સ’ ફાઇનલ થાય છે, તો ભારતમાં પ્રીમિયમ વિદેશી દારૂના શોખીનો માટે તે દિવાળી જેવો માહોલ સર્જશે, કારણ કે મોંઘીદાટ ગણાતી બ્રાન્ડ્સ પણ સામાન્ય બજેટમાં આવી શકશે.
