વિદેશી કાર લેવાનું સપનું થશે સાકાર: ભારત અને યુરોપ વચ્ચેની ડીલથી ટેક્સનું માળખું ધરમૂળથી બદલાશે
ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) વચ્ચેની ‘મધર ઓફ ઓલ ડીલ્સ’ એટલે કે ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) માત્ર દારૂ કે ટેક્સટાઇલ પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે ભારતીય ઓટોમોબાઈલ સેક્ટરમાં પણ મોટી ક્રાંતિ લાવી શકે છે. આ ડીલ હેઠળ લક્ઝરી અને પ્રીમિયમ વિદેશી કારો પર લાગતી 110% જેટલી માતબર ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટી ઘટીને સીધી 10% થી 30% સુધી આવી શકે છે. જો આવું થશે, તો મર્સિડીઝ, બીએમડબલ્યુ અને ઓડી જેવી કારો લાખો રૂપિયા સસ્તી થશે.
ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટીમાં ધરખમ ઘટાડો
ભારતમાં હાલમાં વિદેશમાં બનેલી (CBU – Completely Built Units) લક્ઝરી કારો પર વિશ્વના સૌથી ઊંચા ટેક્સ દરો છે.
-
વર્તમાન સ્થિતિ: જો કોઈ કારની કિંમત $40,000 થી વધુ હોય, તો તેના પર અત્યારે 100% થી 110% સુધીની કસ્ટમ ડ્યુટી લાગે છે. એટલે કે, વિદેશમાં 50 લાખની કાર ભારત આવતા 1 કરોડથી વધુની થઈ જાય છે.
-
નવો પ્રસ્તાવ: FTA હેઠળ આ ડ્યુટીને તબક્કાવાર ઘટાડીને અત્યંત નીચલા સ્તરે (અંદાજે 10-15%) લાવવાની દરખાસ્ત છે. આનાથી કારની કિંમતમાં 20 લાખથી 50 લાખ રૂપિયા સુધીનો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે.
પરંતુ… આ છે મુખ્ય શરતો (The Conditions)
સરકાર વિદેશી કારો સસ્તી તો કરશે, પણ સ્થાનિક ઉદ્યોગોને નુકસાન ન થાય તે માટે કેટલીક શરતો લાદી શકે છે:
-
ક્વોટા સિસ્ટમ (Limited Units): એવું બની શકે કે દર વર્ષે માત્ર નિશ્ચિત સંખ્યામાં જ (દા.ત. 2,500 કે 5,000 એકમો) કારો આ નીચી ડ્યુટી પર આયાત કરવાની મંજૂરી મળે. જો તેનાથી વધુ કારો મંગાવવામાં આવે, તો સામાન્ય ડ્યુટી લાગશે.
-
કિંમતની મર્યાદા (Price Floor): આ ઘટાડો કદાચ માત્ર પ્રીમિયમ કારો ($30,000 – $40,000 થી વધુ કિંમતની) પર જ લાગુ કરવામાં આવે. જેનાથી મારુતિ, હ્યુન્ડાઈ કે ટાટા જેવી સસ્તી ભારતીય કારોના માર્કેટને અસર ન થાય.
-
સ્થાનિક ઉત્પાદન (Local Assembly): યુરોપિયન કંપનીઓને શરત આપવામાં આવશે કે તેઓ ભારતમાં તેમના પ્લાન્ટ નાખે અને ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ ને પ્રોત્સાહન આપે. ભવિષ્યમાં પાર્ટ્સના ઈમ્પોર્ટ પર રાહત મેળવવા માટે ભારતમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ વધારવું પડશે.
ગ્રાહકોને શું ફાયદો થશે?
આ ડીલ ફાઇનલ થયા પછી લક્ઝરી કાર લેવાનું સપનું જોતા ભારતીય મધ્યમ-ઉચ્ચ વર્ગને મોટો લાભ મળશે.
-
ટેકનોલોજી: ગ્રાહકોને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની લેટેસ્ટ સેફ્ટી અને પર્યાવરણ અનુકૂળ (Euro 7) એન્જિન ધરાવતી કારો સસ્તા દરે મળશે.
-
ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV): ટેસ્લા જેવી કંપનીઓ માટે પણ આ ડીલ રસ્તો સાફ કરી શકે છે, કારણ કે યુરોપિયન EV બ્રાન્ડ્સ (જેમ કે ફોક્સવેગન અને રેનો) ભારતમાં સસ્તી થશે.
સંભવિત ભાવ તફાવત (અંદાજિત)
| કારનું મોડલ (અંદાજિત) | વર્તમાન કિંમત (110% ડ્યુટી સાથે) | નવી સંભવિત કિંમત (15-30% ડ્યુટી) | સીધો ફાયદો (લાખમાં) |
| લક્ઝરી સેડાન | ₹ 80 લાખ | ₹ 55 – 60 લાખ | ₹ 20 – 25 લાખ |
| પ્રીમિયમ SUV | ₹ 1.2 કરોડ | ₹ 85 – 90 લાખ | ₹ 30 – 35 લાખ |
| સ્પોર્ટ્સ કાર | ₹ 2.5 કરોડ | ₹ 1.8 – 1.9 કરોડ | ₹ 60 – 70 લાખ |
નિષ્કર્ષ
ભારત-EU FTA એ ઓટોમોબાઈલ સેક્ટર માટે બેધારી તલવાર સમાન છે. એક તરફ ગ્રાહકોને લાખોનો ફાયદો થશે, તો બીજી તરફ ભારતીય ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓ (SIAM) આનો વિરોધ કરી રહી છે કારણ કે તેમને ડર છે કે સસ્તી વિદેશી કારોને કારણે દેશી બનાવટની કારોનું વેચાણ ઘટી શકે છે. જોકે, કડક શરતો અને ક્વોટા સિસ્ટમ સાથે આ ડીલ ભારતને ગ્લોબલ ઓટો હબ બનાવવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે.
