પેલેસ્ટાઈનમાં મોટા રાજકીય પરિવર્તનની આહટ: મહમૂદ અબ્બાસે ચૂંટણીની જાહેરાત કરી, કાયદેસરતાનું સંકટ ઉકેલાવાની આશા
પેલેસ્ટાઈનની રાજનીતિમાં એક ઐતિહાસિક અને નિર્ણાયક વળાંક જોવા મળી રહ્યો છે. રાષ્ટ્રપતિ મહમૂદ અબ્બાસે લાંબા સમયથી ટળતી આવી રહેલી પેલેસ્ટાઈની નેશનલ કાઉન્સિલ (PNC) ની ચૂંટણીઓની જાહેરાત કરી દીધી છે. આ નિર્ણય એવા સમયે લેવામાં આવ્યો છે જ્યારે પેલેસ્ટાઈની ઓથોરિટી (PA) અને પેલેસ્ટાઈન લિબરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન (PLO) બંને ગંભીર કાયદેસરતા સંકટ, આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ અને સ્થાનિક અસંતોષનો સામનો કરી રહ્યા છે.
પ્રથમ વખત સીધી ચૂંટણી: 1 નવેમ્બરે મતદાન
રાષ્ટ્રપતિ અબ્બાસ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા સત્તાવાર આદેશ (Decree) મુજબ, 1 નવેમ્બરે PNC ની ચૂંટણીઓ યોજાશે. આ પ્રથમ વખત હશે જ્યારે PLO ની સર્વોચ્ચ કાયદાકીય સંસ્થાના સભ્યોની પસંદગી જનતાના સીધા મતો દ્વારા કરવામાં આવશે. આ ચૂંટણી પેલેસ્ટાઈનની અંદર અને વિદેશમાં વસતા પેલેસ્ટાઈની નાગરિકો માટે પણ આયોજિત કરવાની યોજના છે, જેથી વૈશ્વિક ડાયસ્પોરાને યોગ્ય પ્રતિનિધિત્વ મળી શકે.
લોકશાહી કાયદેસરતાને બહાલ કરવાનો પ્રયાસ
આ ચૂંટણીઓનો મુખ્ય હેતુ PA અને PLO ની નબળી પડી રહેલી લોકશાહી વિશ્વસનીયતાને પુનઃસ્થાપિત કરવાનો માનવામાં આવે છે. હાલમાં PNC પર સત્તાધારી ‘ફતાહ’ (Fatah) પાર્ટીનું વર્ચસ્વ છે, જ્યારે હમાસ અને ઈસ્લામિક જેહાદ જેવા પ્રભાવશાળી સંગઠનોની તેમાં કોઈ ભાગીદારી નથી. આ જ કારણસર આ પરિષદની પ્રતિનિધિત્વ ક્ષમતા પર લાંબા સમયથી સવાલો ઉઠી રહ્યા છે.
ઉત્તરાધિકારનો આદેશ અને સંસ્થાકીય સંકટ
ચૂંટણીની જાહેરાત પહેલા મહમૂદ અબ્બાસે એક બંધારણીય હુકમનામું બહાર પાડીને હુસૈન અલ-શેખને પોતાના ઉત્તરાધિકારી તરીકે નિયુક્ત કર્યા હતા. આ આદેશ મુજબ, રાષ્ટ્રપતિ પદ ખાલી થવાની સ્થિતિમાં અલ-શેખ 90 દિવસ માટે કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ રહેશે, જ્યાં સુધી નવી ચૂંટણી ન યોજાય. વિશ્લેષકો માને છે કે આ પગલું પેલેસ્ટાઈની નેતૃત્વમાં ઘેરાતા સંસ્થાકીય સંકટ અને સત્તા હસ્તાંતરણની અનિશ્ચિતતાને નિયંત્રિત કરવાનો પ્રયાસ છે.
આર્થિક કટોકટી અને જનતાનો રોષ
પેલેસ્ટાઈની વિસ્તારોમાં બગડતી આર્થિક સ્થિતિ પણ રાજકીય અસંતોષને વેગ આપી રહી છે. વર્લ્ડ બેંકના રિપોર્ટ અનુસાર, પેલેસ્ટાઈની વિસ્તારોમાં બેરોજગારીનો દર 23.1 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે. ભ્રષ્ટાચાર, નબળું વહીવટીતંત્ર અને મર્યાદિત તકોને કારણે સામાન્ય જનતામાં રોષ વધી રહ્યો છે, જેને શાંત કરવા માટે ચૂંટણીને એક અનિવાર્ય પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય મોરચે ટ્રમ્પનો નવો પ્રસ્તાવ
આ દરમિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ મોટા ફેરફારોના સંકેત મળી રહ્યા છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે યુદ્ધ પછી ગાઝાના સંચાલન માટે ‘ગાઝા બોર્ડ ઓફ પીસ’ ની રચનાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ બોર્ડમાં તુર્કી, સાઉદી અરેબિયા, ઇજિપ્ત, કતાર, જોર્ડન, ઇન્ડોનેશિયા, UAE અને પાકિસ્તાન સહિત આઠ મુસ્લિમ દેશો સામેલ થવા સંમત થયા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
ગાઝાનું ભવિષ્ય અને હમાસ સાથે સંભવિત સમજૂતી
પ્રસ્તાવિત બોર્ડને ગાઝાની સુરક્ષા, વહીવટ અને પુનઃનિર્માણની જવાબદારી સોંપવામાં આવશે. કેટલાક આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલોમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે અમેરિકા અને હમાસ વચ્ચે તબક્કાવાર સમજૂતીની શક્યતા છે, જે અંતર્ગત હમાસના લડવૈયાઓ શસ્ત્રો છોડીને મુખ્ય પ્રવાહની રાજનીતિમાં જોડાઈ શકે છે, જોકે આ અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી.
રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે PNC ચૂંટણી પારદર્શિતાની દિશામાં એક મહત્વનું ડગલું હોઈ શકે છે, પરંતુ હમાસ જેવા મોટા જૂથોને સામેલ કર્યા વિના વાસ્તવિક સુધારા અધૂરા રહેશે.
