ઈરાનના તેવર જોઈને અમેરિકા બેકફૂટ પર, તણાવ ઘટાડવા માટે કરારની શરતોમાં કર્યો ઘટાડો
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે આ અઠવાડિયે તુર્કીના અંકારામાં શાંતિ સમજૂતીને લઈને એક બેઠક યોજાઈ શકે છે. બેઠક પહેલા ઈરાનના કડક વલણને કારણે અમેરિકા બેકફૂટ પર છે. વાતચીત માટે અમેરિકાએ 2 શરતો ઘટાડી દીધી છે.
તણાવ વચ્ચે ઈરાનના તેવરે અમેરિકાને બેકફૂટ પર ધકેલી દીધું છે. તુર્કીના અંકારામાં પ્રસ્તાવિત શાંતિ સમજૂતીની બેઠક પહેલા અમેરિકાએ ઈરાન માટેની શરતો પણ ઘટાડી છે. પહેલા ઈરાન સાથે વાતચીત માટે અમેરિકાએ 4 શરતો રાખી હતી, હવે તેને ઘટાડીને 2 કરી દેવામાં આવી છે.
અમેરિકન આઉટલેટ ‘એક્સિયોસ’ મુજબ ઇજિપ્ત, કતાર અને તુર્કીએ સમજૂતી માટે પહેલ કરી છે. આ પહેલ હેઠળ જ અંકારામાં અમેરિકન દૂત સ્ટીવ વિટકોફ સાથે ઈરાનના અધિકારીઓ બેઠક કરી શકે છે.
ટ્રમ્પને સમજૂતીની આશા
વોશિંગ્ટનમાં પત્રકારો સાથે વાતચીત દરમિયાન ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું કે મને સમજૂતીની આશા છે. ઈરાન મજબૂતીથી આ કામમાં લાગેલું છે. તેને અમેરિકી હુમલાનું પરિણામ ખબર છે. અમે ઈરાનની આસપાસ અમારું USS અબ્રાહમ મોકલી દીધું છે.
વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ મુજબ, અમેરિકાએ ઈરાનની વળતી કાર્યવાહીને જોતા મિડલ ઈસ્ટમાં એક વધારાની THAAD (થાડ) સિસ્ટમ તૈનાત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. ખરેખર, ઈરાનનું કહેવું છે કે જો હુમલો થશે તો અમે તેને પ્રાદેશિક યુદ્ધમાં બદલી નાખીશું.
હવે અમેરિકન શરતોની વાત
અમેરિકાએ વાતચીત માટે પહેલા 4 શરતો રાખી હતી, જેના કારણે ઈરાને વાતચીતનો ઇનકાર કર્યો હતો. આ છે તે 4 શરતો: 1. ઈરાન પરમાણુ હથિયાર નહીં બનાવે, 2. લોકો પર અત્યાચાર નહીં થાય, 3. યુરેનિયમ સંવર્ધન ખતમ કરશે અને 4. લાંબા અંતરની મિસાઈલોનું નિર્માણ નહીં કરે.
અમેરિકાએ હવે આમાંથી માત્ર 2 શરતો પર જ વાત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ અને ઈરાનના વિદેશ મંત્રીએ આ અંગે સંકેત આપ્યા છે. પત્રકારો સાથે વાત કરતા ટ્રમ્પે કહ્યું- મારી 2 જ ઈચ્છા છે. એક, ઈરાન પરમાણુ હથિયાર ન બનાવે અને બીજું, ઈરાનમાં લોકોને ફાંસીની સજા ન આપવામાં આવે.
ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીના જણાવ્યા મુજબ, ડીલ ગમે ત્યારે થઈ શકી હોત, પરંતુ અમેરિકા તરફથી ખોટી શરતો લાદવામાં આવી રહી હતી. અમે પરમાણુ હથિયાર બનાવવા જઈ રહ્યા નથી, પરંતુ બાકીની શરતો પણ અમે સ્વીકારી રહ્યા નથી.
US માટે વાતચીત કેમ જરૂરી?
ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર ખામેનેઈએ સીધી રીતે અમેરિકાને ધમકી આપી છે. ઈરાનનું કહેવું છે કે જો તેના પર એટેક થશે, તો તે અમેરિકાના સાથી દેશોને નિશાન બનાવશે. આવી સ્થિતિમાં ઈરાનનું યુદ્ધ આખા મિડલ ઈસ્ટમાં ફેલાઈ શકે છે. મિડલ ઈસ્ટમાં બહેરીન, જોર્ડન, સાઉદી, તુર્કી, ઇજિપ્ત, કતાર અને ઈઝરાયેલ જેવા દેશો અમેરિકાના સાથી છે.
એટલું જ નહીં, ઈરાન સાથે યુદ્ધની સ્થિતિમાં ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ અને લાલ સમુદ્ર બંધ થઈ જશે. આ પરિસ્થિતિમાં આરબ અને અમેરિકાની સાથે એશિયામાં પણ વેપાર પર અસર પડશે. સાઉદી અને તુર્કી જેવા દેશોનું કહેવું છે કે જંગના બદલે વાતચીત જ વધુ સારી છે. UAE, તુર્કી અને સાઉદીએ જંગ દરમિયાન અમેરિકાને પોતાનો બેઝ આપવાનો ઇનકાર કર્યો છે.
