વિવિધ રાજ્યોના અધિકારીઓએ આણંદમાં પ્રાકૃતિક ખેતીની વ્યાવહારિક તાલીમ મેળવી
આણંદ કૃષિ યુનિવર્સિટીના કુલપતિ ડૉ. કે. બી. કથીરીયાના નેતૃત્વ હેઠળ પ્રસાર શિક્ષણ ભવન દ્વારા ‘પ્રાકૃતિક કૃષિ’ વિષય પર છ દિવસીય પ્રાદેશિક સ્તરનો તાલીમ કાર્યક્રમ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયો છે. આ કાર્યક્રમમાં ગુજરાત ઉપરાંત રાજસ્થાન, મહારાષ્ટ્ર, છત્તીસગઢ અને મધ્યપ્રદેશના ૨૫ કૃષિ અધિકારીઓએ ભાગ લઈ પ્રાકૃતિક ખેતીના આધુનિક પાસાઓ વિશે જ્ઞાન મેળવ્યું હતું.
તાલીમના મુખ્ય વિષયો અને વ્યાવહારિક જ્ઞાન
છ દિવસીય તાલીમ દરમિયાન નિષ્ણાતો દ્વારા ખેતીના પાયાના સિદ્ધાંતો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
-
જમીન અને પર્યાવરણ: કુદરતી ચક્રોની જાળવણી, જમીનની તંદુરસ્તીમાં સુધારો અને પાક અવશેષ વ્યવસ્થાપન.
-
રોગ-જીવાત નિયંત્રણ: રાસાયણિક દવાઓના બદલે પ્રાકૃતિક પદ્ધતિથી જીવાત અને નિંદામણ પર કાબૂ મેળવવાની તકનીકો.
-
માર્કેટિંગ અને સર્ટિફિકેશન: સૂક્ષ્મજીવોનું કૃષિમાં મહત્વ અને તૈયાર થયેલા પ્રાકૃતિક ઉત્પાદનોના માર્કેટિંગ માટેની વ્યૂહરચના.
ક્ષેત્રીય મુલાકાત અને સીધો સંવાદ
માત્ર થિયરી નહીં પણ પ્રેક્ટિકલ જ્ઞાન મળે તે હેતુથી તાલીમાર્થીઓને વિવિધ સ્થળોની મુલાકાત કરાવાઈ હતી:
૧. મોડેલ ફાર્મ મુલાકાત: યુનિવર્સિટીના પ્રાકૃતિક ખેતી મોડેલ ફાર્મ અને સરદાર પટેલ કૃષિ શૈક્ષણિક સંગ્રહાલયની મુલાકાત લેવામાં આવી હતી.
૨. ખેડૂતો સાથે વાર્તાલાપ: પ્રગતિશીલ ખેડૂતોના ખેતરે જઈને પ્રત્યક્ષ અનુભવોનું આદાન-પ્રદાન કરાયું હતું.
૩. કુલપતિશ્રીનું આહ્વાન: ડૉ. કથીરીયાએ જણાવ્યું કે આ તાલીમ મેળવનાર અધિકારીઓ હવે પોતપોતાના રાજ્યોમાં ‘પ્રાકૃતિક કૃષિ’ના એમ્બેસેડર બની ખેડૂતોને આ પદ્ધતિ અપનાવવા પ્રેરિત કરશે.
આ તાલીમ કાર્યક્રમથી પાંચ રાજ્યો વચ્ચે કૃષિ ક્ષેત્રે સહકાર વધશે અને જમીનની ફળદ્રુપતા સાથે નાગરિકોના સ્વાસ્થ્યની રક્ષાનો માર્ગ મોકળો થશે.
