કોલ્ડ ચેનની ખામી દૂર કરવા કેન્દ્ર સરકારની નવી પહેલ
એનિમલ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પશુઓમાં ફેલાતી અનેક ગંભીર બીમારીઓ માટે સંપૂર્ણ ઈલાજ ઉપલબ્ધ નથી. આવી સ્થિતિમાં રોગને અટકાવવાનો સૌથી અસરકારક માર્ગ રસીકરણ જ બને છે. જ્યારે પણ કોઈ ચેપજન્ય રોગ પશુઓમાં ફેલાય છે ત્યારે સરકાર અને પશુપાલન વિભાગ દ્વારા વિશાળ રસીકરણ અભિયાન હાથ ધરવામાં આવે છે. આ અભિયાનનો મુખ્ય હેતુ પશુધનને રોગની ઝપેટમાં આવતાં પહેલાં સુરક્ષિત બનાવવાનો હોય છે.
વેક્સિનની અસરકારકતા પર ઊઠતા પ્રશ્નો
પશુ રસીકરણ સાથે જોડાયેલો એક મોટો પ્રશ્ન વેક્સિનની ગુણવત્તા જાળવવાનો છે. ખાસ કરીને કોલ્ડ ચેન મેનેજમેન્ટને લઈને સમયાંતરે શંકાઓ વ્યક્ત થતી રહે છે. ઘણા સ્થળોએ એવો આરોપ થાય છે કે રસી ફ્રીજમાંથી ઘણા કલાકો પહેલાં બહાર કાઢી લેવાય છે. આવી સ્થિતિમાં રસીની અસર ઘટી જાય તેવી શક્યતા રહેલી હોય છે.
કોલ્ડ ચેન મજબૂત બનાવવા કેન્દ્ર સરકારનું પગલું
વેક્સિનની વિશ્વસનીયતા જળવાઈ રહે તે માટે કેન્દ્ર સરકાર હવે એક નવી વ્યવસ્થા ઉભી કરી રહી છે. પશુ રસીકરણ માટે ‘એનિમલ વેક્સિન ઈન્ટેલિજન્સ નેટવર્ક’ વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે. આ માટે કેન્દ્રીય મત્સ્યપાલન, પશુપાલન અને ડેરી મંત્રાલયના ડેરી વિભાગ દ્વારા યુનાઈટેડ નેશન્સ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ સાથે કરાર કરવામાં આવ્યો છે. આ ભાગીદારીથી ટેક્નોલોજી આધારિત વ્યવસ્થા ઊભી થવાની અપેક્ષા છે.
વિશાળ પશુવસ્તી માટે ટેક્નોલોજી આધારિત ઉકેલ
દેશમાં કરોડોની સંખ્યામાં નાના-મોટા પશુઓ અને કરોડો પોલ્ટ્રી પક્ષીઓ છે. આટલી મોટી પશુવસ્તી સુધી આરોગ્ય સેવાઓ પહોંચાડવી સરળ કાર્ય નથી. એનિમલ વેક્સિન ઈન્ટેલિજન્સ નેટવર્ક દ્વારા રસીકરણનો વ્યાપ અને પહોંચ બંને વધશે. સાથે સાથે વેક્સિનની સપ્લાય ચેન વધુ મજબૂત બનશે, જેનાથી દરેક સ્તરે વિશ્વાસ વધશે.
વેક્સિન સ્ટોક અને તાપમાનની ઓનલાઇન દેખરેખ
આ નેટવર્ક હેઠળ વેક્સિનના જથ્થા, વિતરણ અને સંગ્રહની સંપૂર્ણ માહિતી ડિજિટલ સ્વરૂપે ઉપલબ્ધ રહેશે. કોલ્ડ સ્ટોરેજમાં વેક્સિન કયા તાપમાને રાખવામાં આવી છે તેની પણ સતત દેખરેખ રાખવામાં આવશે. ડિજિટલાઇઝેશનથી કોઈ પણ તકલીફ તરત ઓળખી શકાય અને સમયસર ઉકેલ લાવી શકાય. આથી વેક્સિનની બગાડ અને બરબાદી ઘટશે.
ખરપકા અને મોંઢાના રોગ સામે વિશાળ રસીકરણ
મંત્રાલય દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર હાલ ખરપકા અને મોંઢાના રોગની રોકથામ માટે મોટા પાયે રસીકરણની તૈયારી ચાલી રહી છે. આગામી તબક્કામાં લગભગ ૭૦ કરોડ પશુઓને આ રસી આપવામાં આવશે. આ માટે આશરે ૯૦૦ કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કરીને વેક્સિનની ખરીદી કરવામાં આવી રહી છે. આ પ્રયાસથી પશુ આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં લાંબા ગાળાનો લાભ થવાની શક્યતા છે.
