ઓકિબ નબી અને ભારતીય ક્રિકેટનો પસંદગીનો વિવાદ: પ્રતિભા કે શારીરિક માળખું?
અફઘાનિસ્તાન સામેની એકમાત્ર ટેસ્ટ મેચ માટે જમ્મુ-કાશ્મીરના ઝડપી બોલર ઓકિબ નબી ડારને મુખ્ય ટીમમાં સ્થાન ન મળતા ક્રિકેટ જગતમાં ભારે આશ્ચર્ય અને નિરાશા જોવા મળી હતી. રણજી ટ્રોફીમાં અદભૂત પ્રદર્શન કરનાર આ ખેલાડીને ટીમમાં સ્થાન ન મળવાને કારણે પસંદગીકારોની ભારે ટીકા થઈ હતી. જોકે, આ ટીકાના થોડા દિવસો બાદ, બીસીસીઆઈ દ્વારા તેમને મુલ્લાનપુર ખાતે નેટ બોલર તરીકે જોડાવા માટે આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા, જે તેમના માટે એક સાંત્વના સમાન કહી શકાય.
એક રેકોર્ડબ્રેક સિઝન જેણે સૌનું ધ્યાન ખેંચ્યું
ઓકિબ નબીની રણજી ટ્રોફીની સિઝન કોઈ સામાન્ય પ્રદર્શન નહોતું. તેમણે ૬૦ વિકેટ ઝડપીને જમ્મુ અને કાશ્મીરને પ્રથમ વખત રણજી ટ્રોફીનો ખિતાબ જીતાડવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. છેલ્લા બે વર્ષના આંકડા જોઈએ તો, ૧૮ મેચોમાં ૧૩.૧૪ ની શાનદાર સરેરાશથી ૧૦૪ વિકેટ લેવી એ દર્શાવે છે કે નબી માત્ર ફોર્મમાં નથી, પરંતુ તે ડોમેસ્ટિક લેવલના સૌથી ઘાતક બોલરોમાંના એક છે. સતત સારું પ્રદર્શન કરવા છતાં, તેમને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અવગણવામાં આવ્યા ત્યારે દિલીપ વેંગસરકર જેવા દિગ્ગજો પણ રણજી ટ્રોફીના મહત્વ વિશે સવાલો ઉઠાવવા મજબૂર બન્યા હતા.
વિવાદનું મૂળ: ઝડપ વિરુદ્ધ સ્તત્યતા
જ્યારે પસંદગી સમિતિના અધ્યક્ષ અજિત અગરકરને નબી વિશે પૂછવામાં આવ્યું, ત્યારે તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં સીમ બોલરો શોધવા મુશ્કેલ છે. આ સ્પષ્ટતાને પંજાબના ગુર્નૂર બ્રારની પસંદગી સાથે જોડવામાં આવી રહી છે. ગુર્નૂર બ્રાર પાસે ૬ ફૂટ ૫ ઇંચની ઊંચાઈ છે અને તે ૧૪૫ કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે બોલિંગ કરી શકે છે. તેની સરખામણીમાં નબીની બોલિંગ ઝડપ ૧૨૫ થી ૧૩૫ કિમી પ્રતિ કલાકની વચ્ચે રહે છે. અહીં પ્રશ્ન એ ઉભો થાય છે કે શું ભારતીય ક્રિકેટ બોર્ડ માત્ર ઝડપ અને કદને મહત્વ આપીને સાતત્યપૂર્ણ પ્રદર્શન કરનાર ખેલાડીઓને નજરઅંદાજ કરી રહ્યું છે?
ઘણા ક્રિકેટ નિષ્ણાતો માને છે કે માત્ર ઝડપથી વિકેટ મળતી નથી, પરંતુ લાઇન અને લેન્થ પરના નિયંત્રણથી મળે છે, જે નબીની સૌથી મોટી તાકાત છે. રણજી ટ્રોફી જેવા મંચ પર ૧૦૦ થી વધુ વિકેટ લેવી એ દર્શાવે છે કે તે બેટ્સમેનોને કેવી રીતે ફસાવવા તે સારી રીતે જાણે છે.
નેટ બોલર તરીકેની ભૂમિકા: એક મજબૂરી કે તક?
હાલમાં ઓકિબ નબી ભારતીય ટીમનો સત્તાવાર ૧૫ સભ્યોનો સભ્ય નથી, પરંતુ તે સ્ટેન્ડ-બાય તરીકે ટીમ સાથે જોડાયેલા છે. મુલ્લાનપુર ખાતે ભારતીય બેટ્સમેનોને પૂરતી પ્રેક્ટિસ મળી રહે તે હેતુથી તેમને બોલાવવામાં આવ્યા છે. મોહમ્મદ સિરાજ અને પ્રસિદ્ધ કૃષ્ણા જેવા ફ્રન્ટલાઈન બોલરો IPL ની થકવી નાખનારી સિઝન પછી હજુ સંપૂર્ણ ફિટનેસ સાથે નેટમાં બોલિંગ કરવાની સ્થિતિમાં ન હોવાથી, નબી જેવા ફોર્મમાં રહેલા બોલરની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વની બની જાય છે.
જોકે, આ તક તેમને સત્તાવાર ટીમમાં સ્થાન અપાવશે કે કેમ, તે તો ભવિષ્યના ગર્ભમાં છે. હાલમાં તો તેઓ માત્ર નેટ બોલર તરીકે પોતાની જવાબદારી નિભાવી રહ્યા છે. જો મુખ્ય ટીમમાંથી કોઈ બોલર ઈજાગ્રસ્ત થાય, તો જ નબીને સત્તાવાર રીતે ડેબ્યૂ કરવાની તક મળી શકે તેમ છે.
રણજી ટ્રોફીનું મહત્વ અને ખેલાડીઓનું મનોબળ
દિલીપ વેંગસરકરની ચિંતા વાજબી છે. જો રણજી ટ્રોફીમાં ૧૦૦ વિકેટ લેનાર ખેલાડીને પણ રાષ્ટ્રીય ટીમમાં જગ્યા ન મળતી હોય, તો ડોમેસ્ટિક ખેલાડીઓનો ઉત્સાહ કઈ રીતે જળવાઈ રહેશે? ક્રિકેટ બોર્ડની આ નીતિ પર ઘણી વાર ટીકા થાય છે કે તેઓ ડેટા અને આંકડાઓ કરતા શારીરિક માળખા (Physique) ને વધુ મહત્વ આપે છે. પરંતુ ક્રિકેટ એ રમવા માટેની રમત છે, માત્ર જીમમાં દેખાવાની નહીં. જો ભારતને ભવિષ્યમાં ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં વધુ સારો દેખાવ કરવો હોય, તો ફોર્મમાં રહેલા ખેલાડીઓને તક આપવી અનિવાર્ય છે.
