નિવૃત્ત વ્યક્તિઓ માટે ચેતવણી: લાઇફ સર્ટિફિકેટના નામે થઈ રહી છે મોટી ઠગાઈ!
આજના ટેકનોલોજીના યુગમાં, જ્યાં બધું જ ઓનલાઇન થઈ રહ્યું છે, ત્યાં સાયબર ગુનેગારોની નજર ખાસ કરીને નિવૃત્ત વ્યક્તિઓ એટલે કે પેન્શનધારકો પર રહેલી છે. પેન્શન મેળવવાની પ્રક્રિયામાં આવતા જીવન પ્રમાણપત્ર (Life Certificate) જેવા નિયમિત કામોને ઠગ લોકો એક તક તરીકે જુએ છે. એક નાનકડી ભૂલ અને એક ક્લિક, તમારા આખા જીવનની કમાણીને જોખમમાં મૂકી શકે છે.
તાજેતરમાં ભુવનેશ્વરમાં એક નિવૃત્ત બેંક કર્મચારી સાથે બનેલી ઘટના આ વાતની સાબિતી છે. તેમને બેંકના નામે એક મેસેજ આવ્યો, જેમાં એક લિંક હતી. તેમણે ફક્ત તે લિંક પર ક્લિક કર્યું અને તેમના ખાતામાંથી 8.5 લાખ રૂપિયા ગાયબ થઈ ગયા. પોલીસ તપાસમાં બહાર આવ્યું કે આ એક આંતરરાજ્ય સાયબર ઠગ ટોળકીનું કામ હતું.
સાયબર ઠગાઈ કેવી રીતે કામ કરે છે?
ઠગ લોકો ખૂબ જ ચતુરાઈથી પેન્શનધારકોને નિશાન બનાવે છે. તેઓ મોટાભાગે SMS અથવા WhatsApp દ્વારા સંપર્ક કરે છે. આ સંદેશાઓમાં તેઓ સરકારી અધિકારી કે બેંક કર્મચારી હોવાનો ડોળ કરે છે. તેઓ એવી રીતે વાત રજૂ કરે છે કે જાણે તમારું પેન્શન બંધ થઈ જવાનું છે અને તેને ચાલુ રાખવા માટે તાત્કાલિક ‘લાઇફ સર્ટિફિકેટ’ અપડેટ કરવું જરૂરી છે.
આ ડરને કારણે પેન્શનધારક ગભરાઈ જાય છે અને તે સંદેશમાં આપેલી નકલી લિંક પર ક્લિક કરે છે. આ લિંક તમને એક એવી વેબસાઈટ પર લઈ જાય છે જે અસલ બેંક જેવી જ દેખાય છે. ત્યાં તમે જેવી તમારી વિગતો જેવી કે એકાઉન્ટ નંબર, કાર્ડની માહિતી, CVV અને OTP દાખલ કરો છો, તે બધી જ વિગતો સીધી ઠગ લોકોના હાથમાં પહોંચી જાય છે. આ માહિતીના આધારે તેઓ સેકન્ડોમાં તમારા ખાતામાંથી પૈસા ઉપાડી લે છે.
સુરક્ષિત રહેવા માટે આ 5 બાબતો હંમેશા યાદ રાખો
સાયબર ઠગાઈથી બચવા માટે તમારે સતર્ક રહેવું અત્યંત જરૂરી છે. અહીં પાંચ મહત્વના મુદ્દાઓ છે જે તમને સુરક્ષિત રાખશે:
૧. બેંક ક્યારેય લિંક દ્વારા માહિતી માંગતી નથી યાદ રાખો, વિશ્વની કોઈ પણ બેંક કે સરકારી સંસ્થા તમને ક્યારેય કોઈ અજાણી લિંક મોકલીને પેન્શન કે જીવન પ્રમાણપત્ર અપડેટ કરવાનું કહેશે નહીં. જો તમારે કંઈ પણ અપડેટ કરવાનું હોય, તો બેંક તમને સત્તાવાર પત્રો દ્વારા જાણ કરશે અથવા રૂબરૂ મુલાકાત લેવા કહેશે. આવી લિંક હંમેશા એક ચેતવણીની નિશાની છે, તેના પર ક્લિક ન કરો.
૨. OTP અને બેંકિંગ વિગતો ક્યારેય શેર ન કરો કોઈપણ નાણાકીય વ્યવહાર માટે બેંક ક્યારેય તમારો OTP, PIN કે CVV માંગતી નથી. જો કોઈ વ્યક્તિ કે સંસ્થા આ માહિતી માંગે, તો સમજી લેવું કે આ એક સ્પષ્ટ છેતરપિંડી છે. જીવન પ્રમાણપત્ર અપડેટ કરવા માટે ક્યારેય બેંક કાર્ડની કે તમારા પર્સનલ પાસવર્ડની જરૂર પડતી નથી.
૩. ક્લિક કરતા પહેલા કરો ખરાઈ જો તમને પેન્શન વિશે કોઈ તાત્કાલિક મેસેજ મળે, તો ગભરાશો નહીં. સૌથી પહેલા તમારી બેંકની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને તેમના ગ્રાહક સેવા નંબર (Customer Care Number) પર ફોન કરો અથવા તમારી નજીકની બેંક શાખાની રૂબરૂ મુલાકાત લો. ગૂગલ પર સર્ચ કરેલા કોઈ અજાણ્યા નંબર પર વિશ્વાસ કરવાને બદલે પાસબુકમાં આપેલા નંબરનો જ ઉપયોગ કરો.
૪. ઉતાવળ અને ડરના માહોલથી બચો ઠગ લોકો હંમેશા ‘તાત્કાલિક’ શબ્દનો ઉપયોગ કરીને પેન્શનધારકોને ડરાવે છે. તેઓ કહેશે કે, “જો તમે અત્યારે જ આ લિંક પર ક્લિક નહીં કરો તો તમારું પેન્શન બંધ થઈ જશે.” આ એક માનસિક રમત છે. યાદ રાખો કે સરકાર કે બેંક ક્યારેય આવી રીતે પેન્શન બંધ કરતી નથી. કોઈપણ પગલું ભરતા પહેલા શાંતિથી વિચારો અને તેની સત્તાવાર ખરાઈ કરો.
૫. છેતરપિંડીની આશંકા હોય તો તરત જ પગલાં લો જો ક્યારેય ભૂલથી તમે કોઈ શંકાસ્પદ લિંક પર ક્લિક કરી દીધું હોય અથવા તમારી માહિતી શેર કરી દીધી હોય, તો ગભરાવાને બદલે તરત જ એક્શન લો. સૌથી પહેલા તમારા ડેબિટ કે ક્રેડિટ કાર્ડને બ્લોક કરાવો, તમારી બેંકને આ અંગે જાણ કરો અને રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇન નંબર 1930 પર ફોન કરો. તમે ઓનલાઇન સાયબર ક્રાઇમ પોર્ટલ પર પણ ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. તમારી જેટલી ઝડપી કાર્યવાહી હશે, એટલી જ તમારા પૈસા પાછા મેળવવાની શક્યતા વધી જશે.
