૧૬ ઓગસ્ટના રોજ પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ સ્થિર: જાણો તમારા શહેરમાં શું છે આજના દરો

દેશમાં દરરોજ સવારે સરકારી તેલ કંપનીઓ દ્વારા જારી કરવામાં આવતા પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં આજે, ૧૬ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ ના રોજ પણ કોઈ મોટો બદલાવ જોવા મળ્યો નથી. સ્થાનિક છૂટક બજારમાં તેલ કંપનીઓએ ઇંધણના દરો યથાવત રાખ્યા છે. રાષ્ટ્રીય પાટનગર દિલ્હીમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૨.૧૨ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ ₹૯૫.૨૦ પ્રતિ લિટરના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે. વાહનચાલકો અને સામાન્ય નાગરિકો માટે રાહતની વાત એ છે કે છેલ્લા કેટલાક સમયથી સ્થાનિક સ્તરે ભાવમાં સ્થિરતા જળવાઈ રહી છે.

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા તાજેતરમાં ઇંધણ પરના નીતિગત નિયમોમાં મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. તાજેતરના નિર્ણય મુજબ સરકારે પેટ્રોલની નિકાસ પર લાગતો વિન્ડફોલ ટેક્સ ઘટાડીને શૂન્ય કરી દીધો છે, જ્યારે ડીઝલ પરનો વિન્ડફોલ ટેક્સ ₹૨૪ પ્રતિ લિટર રાખવામાં આવ્યો છે. સરકારનો આ સુધારેલો ફેરફાર ૧૫ ઓગસ્ટથી દેશભરમાં અમલી બની ગયો છે.

જોકે, આ ટેક્સ ફેરફારની સીધી કોઈ અસર સામાન્ય ગ્રાહકો માટે પેટ્રોલ પંપ પર વેચાતા પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવો પર જોવા મળી નથી. દિલ્હી સહિત દેશના તમામ મુખ્ય શહેરોમાં ગ્રાહકોને જૂના ભાવે જ ઇંધણ પૂરું પાડવામાં આવી રહ્યું છે. તેલ કંપનીઓ અને બજારના નિષ્ણાતો હાલમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ અને સરકારની નિકાસ ડ્યુટીની નીતિઓ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે.

સામાન્ય રીતે ગ્રાહકોના મનમાં એ સવાલ ઊભો થાય છે કે દેશભરમાં એક સરખું ઇંધણ હોવા છતાં અલગ-અલગ શહેરોમાં તેના દરો જુદા જુદા કેમ હોય છે. આ પાછળનું મુખ્ય કારણ રાજ્ય સરકારો દ્વારા લાદવામાં આવતા વેટ (VAT) અને સ્થાનિક કર છે.

આ ઉપરાંત, રિફાઇનરીથી લઈને તમારા ઘર નજીકના પેટ્રોલ પંપ સુધી ઇંધણ પહોંચાડવાનો પરિવહન ખર્ચ (Freight Charges) અને ડીલર કમિશન પણ દરેક રાજ્ય અને શહેર મુજબ અલગ-અલગ હોય છે. આ જ કારણે દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાતા અને ચેન્નાઈ જેવા મેટ્રો શહેરો અને અન્ય નાના-મોટા શહેરોમાં કિંમતોમાં નોંધપાત્ર તફાવત જોવા મળે છે.

ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું લગભગ ૮૫% થી વધુ ક્રૂડ ઓઇલ (કચું તેલ) વિદેશોમાંથી આયાત કરે છે. આથી વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલની કિંમતોમાં થતી વધઘટ ભારત માટે અત્યંત સંવેદનશીલ બાબત ગણાય છે. જો વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડના ભાવ વધે છે તો ભારતનો આયાત ખર્ચ વધી જાય છે, જ્યારે કિંમતો ઘટે ત્યારે તેલ વિતરણ કંપનીઓ પરનું આર્થિક દબાણ ઘટે છે.

જોકે, સ્થાનિક સ્તરે છૂટક કિંમતો નક્કી કરવા માટે માત્ર ક્રૂડના દરો જ નહીં પરંતુ કરમાળખું, રૂપિયો-ડોલર વિનિમય દર અને સબસિડી જેવા અનેક પરિબળો પણ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે. હાલ તુરંત તો વાહનચાલકો માટે ઇંધણના ભાવ સ્થિર રહેતા દૈનિક બજેટમાં કોઈ મોટો ફેરફાર આવ્યો નથી.