શું છે આ પવિત્ર યંત્ર? જેની સ્થાપના માટે દેશભરમાંથી ૫૧ વૈદિક વિદ્વાનો અયોધ્યા પહોંચશે.
શ્રદ્ધા અને આસ્થાની નગરી અયોધ્યા ૧૯ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ વધુ એક ઐતિહાસિક અને આધ્યાત્મિક ક્ષણની સાક્ષી બનવા જઈ રહી છે. ચૈત્ર નવરાત્રીના પવિત્ર પ્રારંભ અને હિન્દુ નવા વર્ષ (વિક્રમ સંવત ૨૦૮૩) ના પ્રથમ દિવસે રામ જન્મભૂમિ મંદિરમાં ‘શ્રી રામ યંત્ર’ની વિધિવત સ્થાપના કરવામાં આવશે. આ પ્રસંગને ધર્મ અને સંસ્કૃતિના નવા અધ્યાય તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
૧૯ માર્ચ: વૈદિક મંત્રોચ્ચાર સાથે સ્થાપના
રામ મંદિર ટ્રસ્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, શ્રી રામ યંત્રની સ્થાપના મંદિરના ત્રીજા માળે સ્થિત ગર્ભગૃહમાં કરવામાં આવશે. આ દિવ્ય વિધિ માટે ૯ દિવસીય અનુષ્ઠાનની શરૂઆત થઈ ચૂકી છે. આ કાર્યક્રમને સફળ બનાવવા માટે ભારતભરમાંથી ૫૧ મૂર્ધન્ય વૈદિક વિદ્વાનોને આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા છે, જેઓ શાસ્ત્રોક્ત વિધિ-વિધાન સાથે યંત્રનું પૂજન અને સ્થાપન કરશે.
આ કાર્યક્રમની ગરિમા વધારવા માટે ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ પણ ઉપસ્થિત રહેશે. તેમની હાજરીમાં યોજાનારી આ વૈદિક વિધિમાં સેંકડો સંતો અને હજારો ભક્તો સાક્ષી બનશે. જે ભક્તો અયોધ્યા પહોંચી શકશે નહીં, તેમના માટે દૂરદર્શન પર આ આખી ઘટનાનું જીવંત પ્રસારણ કરવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
શું છે શ્રી રામ યંત્ર?
વૈદિક પરંપરામાં ‘યંત્ર’ ને દેવતાનું શરીર માનવામાં આવે છે. શ્રી રામ યંત્ર એ ભગવાન શ્રી રામની દૈવી ઉર્જા, મર્યાદા અને આદર્શોને મૂર્તિમંત કરતું પવિત્ર તાંત્રિક-વૈદિક સાધન છે.
-
ભૌમિતિક આકાર: આ યંત્ર વિશિષ્ટ ત્રિકોણ, વર્તુળ અને બિંદુઓના સંગમથી બનેલું હોય છે, જે બ્રહ્માંડની શક્તિઓને કેન્દ્રિત કરે છે.
-
બીજ મંત્રો: યંત્ર પર ભગવાન રામના વિશિષ્ટ બીજ મંત્રો કોતરવામાં આવ્યા છે, જે વાતાવરણમાં સકારાત્મક ઉર્જાનો સંચાર કરે છે.
-
શુદ્ધિનું પ્રતીક: શાસ્ત્રો મુજબ, જ્યાં શ્રી રામ યંત્રની પૂજા થાય છે, ત્યાંથી નકારાત્મક શક્તિઓ દૂર થાય છે અને માનસિક શાંતિ તેમજ એકાગ્રતા પ્રાપ્ત થાય છે.
યંત્રનું સ્વરૂપ અને મહત્વ
મંદિર ટ્રસ્ટના જણાવ્યા અનુસાર, સ્થાપિત થનારું શ્રી રામ યંત્ર એક લંબચોરસ ધાતુની પ્લેટ પર કંડારેલું છે. તેની લંબાઈ આશરે ચાર ફૂટ અને પહોળાઈ ત્રણ ફૂટ છે. આ યંત્ર પર માત્ર રામ નામ જ નહીં, પરંતુ વિવિધ દેવી-દેવતાઓ સંબંધિત ગુપ્ત મંત્રો અને તેમના બીજ અક્ષરો પણ કોતરવામાં આવ્યા છે.
ગર્ભગૃહમાં આ યંત્રની સ્થાપના પાછળનું મુખ્ય કારણ મંદિરની આધ્યાત્મિક ઉર્જાને સ્થિર અને કેન્દ્રિત કરવાનું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ યંત્રના સાનિધ્યમાં આવતા જ ભક્તોના હૃદયમાં ભક્તિ અને શાંતિનો અહેસાસ થશે.
અયોધ્યામાં દિવાળી જેવો માહોલ
૧૯ માર્ચની સ્થાપનાને લઈને અયોધ્યામાં અત્યારથી જ ઉત્સવ જેવું વાતાવરણ છે. સમગ્ર મંદિર સંકુલને ફૂલો અને રોશનીથી શણગારવામાં આવી રહ્યું છે. હિન્દુ નવા વર્ષની શરૂઆતે આ સ્થાપના થવાથી શ્રદ્ધાળુઓમાં એવો સંદેશ જઈ રહ્યો છે કે આ વર્ષ રામ રાજ્યના આદર્શોને વધુ મજબૂત બનાવશે.
શ્રી રામ યંત્રની સ્થાપના એ માત્ર એક ધાર્મિક વિધિ નથી, પરંતુ તે ભારતીય જ્ઞાન-વિજ્ઞાન અને આધ્યાત્મિક વારસાનું મિલન છે. ૧૯ માર્ચની આ ક્ષણ આવનારા યુગો સુધી અયોધ્યાના ઇતિહાસમાં સુવર્ણ અક્ષરે લખાશે.
