નહીં થાય મોહનથાળ કડક કે પોચો! વાપરો સામગ્રીનું આ સાચું માપ અને બનાવો પરફેક્ટ મીઠાઈ
તહેવારનો પ્રસંગ હોય કે કંઈક મીઠું ખાવાનું મન થાય, પરંપરાગત મીઠાઈઓની વાત જ અલગ હોય છે. આવી જ એક અત્યંત લોકપ્રિય મીઠાઈ છે ‘મોહનથાળ’. બેસન, ઘી અને સૂકા મેવાના મિશ્રણથી બનતી આ ગુજરાતી મીઠાઈ પોતાના ખાસ દાણાદાર ટેક્સચર અને સોડમ માટે જાણીતી છે.
ઘણા લોકોની ફરિયાદ હોય છે કે ઘરે મોહનથાળ બનાવતી વખતે તે કાં તો ખૂબ કડક થઈ જાય છે અથવા હલવાઈ જેવો દાણાદાર નથી બનતો. મોહનથાળનો અસલી સ્વાદ અને સાચું ટેક્સચર મેળવવા માટે બે વસ્તુઓ સૌથી વધુ મહત્વની છે—સામગ્રીનું સાચું પ્રમાણ અને બેસનની શેકાઈ.
ચાલો જાણીએ કે સાચા માપ સાથે ઘરે જ બજાર જેવો પરફેક્ટ, મોંમાં મૂકતા જ ઓગળી જાય તેવો દાણાદાર મોહનથાળ કેવી રીતે તૈયાર કરવો.
મોહનથાળ માટે જરૂરી સામગ્રી (સાચા માપ સાથે)
હલવાઈ જેવો પરફેક્ટ સ્વાદ મેળવવા માટે આ સામગ્રીના પ્રમાણનું ખાસ ધ્યાન રાખો:
બેસન: 2 કપ (ઝીણો અથવા સામાન્ય ચણાનો લોટ)
દેશી ઘી: 3/4 કપ (ધરાબ અને શેકવા માટે)
ખાંડ: 1 કપ
દૂધ: 1/4 કપ (હળવું નવશેકું)
પાણી: 1/2 કપ (ચાસણી બનાવવા માટે)
નાની એલચી પાવડર: 1/2 નાની ચમચી
કેસરના તાંતણા: 10-12 (2 ચમચી ગરમ દૂધમાં પલાળેલા)
ડ્રાય ફ્રૂટ્સ: 3-4 મોટી ચમચી (ઝીણા સમારેલા બદામ અને પિસ્તા)
મોહનથાળ બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રેસિપી
સ્ટેપ 1: બેસનમાં ધાબો આપવો (દાણાદાર ટેક્સચર માટે સૌથી મહત્વનું પગલું)
સૌથી પહેલા 2 કપ બેસનને એક મોટા અને પહોળા વાસણમાં (કથરોટમાં) ચાળી લો.
હવે તેમાં 2 ચમચી પીગળેલું ઘી અને 2 ચમચી નવશેકું દૂધ ઉમેરો.
બંને હાથની હથેળીઓ વચ્ચે બેસનને ઘસીને ઘી અને દૂધને સારી રીતે મિક્સ કરો. આ પ્રક્રિયાને ‘ધાબો આપવો’ કહે છે.
આ પછી આ મિશ્રણને 10-15 મિનિટ માટે ઢાંકીને રાખી દો.
નિયત સમય પછી બેસનને મોટા કાણાંવાળી ચાહણીથી ચાળી લો અથવા મિક્સરમાં નાખીને બસ 2-3 સેકન્ડ માટે એકવાર ફેરવી (pulse) લો. આનાથી બેસન એકદમ દાણાદાર થઈ જશે.
સ્ટેપ 2: બેસનની ધીમા તાપે શેકાઈ
સ્ટેપ 2: બેસનની ધીમા તાપે શેકાઈહવે એક ભારે તળિયાવાળી કડાઈમાં બાકીનું ઘી નાખીને મધ્યમ તાપે હળવું ગરમ કરો.
તેમાં દાણાદાર બનાવેલો બેસન ઉમેરો અને ગેસની આંચ એકદમ ધીમી કરી દો.
બેસનને સતત હલાવતા રહીને શેકો. જેમ-જેમ બેસન શેકાશે, તેમ-તેમ તે હળવો અને ફૂલેલો થવા લાગશે અને આખા ઘરમાં સરસ સુગંધ ફેલાઈ જશે.
જ્યારે બેસનનો રંગ સોનેરી બદામી (Light Brown) થવા લાગે, ત્યારે તેમાં બાકીનું 1/4 કપ દૂધ થોડું-થોડું કરીને ઉમેરો. દૂધ ઉમેરતા જ બેસનમાં ફીણ ઉપડશે અને દાણો ખીલીને બહાર આવશે. દૂધ સુકાઈ જાય ત્યાં સુધી 2 મિનિટ વધુ શેકો અને પછી ગેસ બંધ કરી દો.
સ્ટેપ 3: એક તારી ચાસણી તૈયાર કરવી
એક બીજા વાસણમાં 1 કપ ખાંડ અને 1/2 કપ પાણી નાખીને ગેસ પર મૂકો.
ખાંડ ઓગળી જાય પછી તેમાં પલાળેલું કેસર અને એલચી પાવડર મિક્સ કરો.
ચાસણીને મધ્યમ તાપે ત્યાં સુધી પકવો જ્યાં સુધી તે એક તારી (1-String Consistency) ન થઈ જાય. (આંગળીઓ વચ્ચે ચોંટાડીને જુઓ, એક પાતળો તાર બનવો જોઈએ).
સ્ટેપ 4: મિશ્રણને મિક્સ કરવું અને સેટ કરવું
હવે ચાસણીને હળવા ગરમ શેકેલા બેસનના મિશ્રણમાં ઉમેરો અને સારી રીતે મિક્સ કરો.
ધીમા તાપે મિશ્રણને 1-2 મિનિટ ચલાવો જ્યાં સુધી તે કડાઈની ધાર છોડવા ન લાગે.
એક થાળી અથવા બર્ફી ટ્રેમાં થોડું ઘી લગાવીને તેને ચીકણી કરી લો (અથવા બટર પેપર પાથરો).
મોહનથાળના મિશ્રણને થાળીમાં નાખીને એકસરખું ફેલાવી દો.
ઉપરથી ઝીણા સમારેલા બદામ અને પિસ્તા ભભરાવો અને ચમચી વડે હળવા હાથે દબાવો જેથી તે સેટ થઈ જાય.
સ્ટેપ 5: કાપવો અને પીરસવો
મોહનથાળને 3 થી 4 કલાક માટે ઓરડાના તાપમાને સેટ થવા માટે છોડી દો.
જ્યારે તે સારી રીતે જામી જાય, ત્યારે છરીની મદદથી તેને તમારા મનપસંદ ચોરસ કે ડાયમંડ શેપમાં કાપી લો.
પરફેક્ટ મોહનથાળ માટે ખાસ ટિપ્સ
ચાસણીનું ધ્યાન રાખો: ચાસણી એક તારથી વધુ કડક ન થવી જોઈએ, નહીંતર મોહનથાળ કડક થઈ જશે. જો ચાસણી કાચી (પાતળી) રહી જશે, તો મોહનથાળ જામશે નહીં અને નરમ રહી જશે.
શેકવામાં ઉતાવળ ન કરો: બેસનને હંમેશા ધીમા તાપે જ શેકો. તેજ તાપે બેસન બહારથી કાળો પડી જશે અને અંદરથી કાચો રહી જશે.
