માત્ર 5 વર્ષમાં ₹1 લાખના બનશે ₹1.42 લાખ! જાણો કઈ બેંકમાં છે આ ઓફર
મે ૨૦૨૬માં સુરક્ષિત રોકાણની વાત આવે ત્યારે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) આજે પણ સામાન્ય ભારતીયોની પહેલી પસંદ રહી છે. શેરબજારની અસ્થિરતા વચ્ચે જ્યારે લોકો ગેરંટીડ રિટર્ન શોધતા હોય છે, ત્યારે બેંકો દ્વારા આપવામાં આવતું વ્યાજ એક મજબૂત ટેકો પૂરો પાડે છે. હાલમાં ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ રેપો રેટ ૫.૨૫% પર સ્થિર રાખતા બેંકોના વ્યાજ દરોમાં બહુ મોટા ફેરફાર થયા નથી, પરંતુ રોકાણ કરતા પહેલા કઈ બેંક કેટલું વ્યાજ આપે છે તે સમજવું ખૂબ જરૂરી છે.
ભારતીય અર્થતંત્રમાં વધતી મોંઘવારી વચ્ચે પણ મધ્યમ વર્ગ માટે બચતનો સૌથી વિશ્વસનીય રસ્તો એટલે એફડી. તાજેતરમાં આરબીઆઈની પોલિસી મીટિંગ બાદ વ્યાજ દરોમાં જે સ્થિરતા જોવા મળી છે, તેનાથી એ સ્પષ્ટ છે કે આગામી થોડા સમય માટે એફડી પર મળતું વ્યાજ આ સ્તરે જ રહેશે. જો તમારી પાસે ફાજલ મૂડી પડી હોય અને તમે જોખમ લેવા માંગતા ન હોવ, તો અત્યારે એફડીમાં રોકાણ કરવાનો શ્રેષ્ઠ સમય છે.
વ્યાજ દરોનું વિશ્લેષણ: સરકારી વિરુદ્ધ ખાનગી બેંકો
સામાન્ય રીતે એવું જોવા મળે છે કે એચડીએફસી (HDFC) અને આઈસીઆઈસીઆઈ (ICICI) જેવી ખાનગી બેંકો અને એસબીઆઈ (SBI) જેવી સરકારી બેંકો વચ્ચે વ્યાજ દરોની સ્પર્ધા ચાલતી હોય છે. મે ૨૦૨૬ના આંકડા મુજબ, આઈસીઆઈસીઆઈ બેંક લાંબી અવધિની એફડી પર થોડું વધારે વ્યાજ આપી રહી છે, જ્યારે પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) ટૂંકા ગાળા માટે આકર્ષક દરો ઓફર કરી રહી છે.
સીનિયર સિટીઝન્સ માટે વિશેષ લાભ
ભારતમાં વરિષ્ઠ નાગરિકોને હંમેશા પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે. તમામ મુખ્ય બેંકો સીનિયર સિટીઝન્સને સામાન્ય જનતા કરતા ૦.૫૦% થી ૦.૭૫% સુધી વધુ વ્યાજ આપે છે. નિવૃત્ત વ્યક્તિઓ માટે આ વધારાનું વ્યાજ માસિક ખર્ચ કાઢવા માટે મોટો સહારો બને છે.
સીનિયર સિટીઝન્સ માટે એફડી વ્યાજ દરો (%)
| બેંકનું નામ | ૧ વર્ષ માટે | ૩ વર્ષ માટે | ૫ વર્ષ માટે |
| HDFC Bank | 6.25 | 6.95 | 6.90 |
| ICICI Bank | 6.75 | 6.95 | 7.10 |
| SBI | 6.40 | 6.90 | 7.05 |
| Bank of Baroda | 6.60 | 6.75 | 6.90 |
| PNB | 6.60 | 6.80 | 6.60 |
સામાન્ય જનતા (General Public) માટે વ્યાજ દરો
જો તમે ૬૦ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના છો, તો તમારા માટે વ્યાજ દરો થોડા અલગ રહેશે. હાલમાં ૩ થી ૫ વર્ષની અવધિ માટે મોટાભાગની બેંકો ૬% થી ૬.૫૦% ની આસપાસ વ્યાજ ઓફર કરી રહી છે.
સામાન્ય જનતા માટે એફડી વ્યાજ દરો (%)
| બેંકનું નામ | ૧ વર્ષ માટે | ૩ વર્ષ માટે | ૫ વર્ષ માટે |
| HDFC Bank | 5.75 | 6.45 | 6.51 |
| ICICI Bank | 6.25 | 6.30 | 6.50 |
| SBI | 5.90 | 6.40 | 6.30 |
| Bank of Baroda | 6.00 | 6.25 | 6.30 |
| PNB | 6.40 | 6.30 | 6.10 |
રૂપિયા ૧ લાખના રોકાણ પર કેટલું વળતર મળશે? (કેલ્ક્યુલેશન)
ચાલો એક ઉદાહરણ દ્વારા સમજીએ કે જો તમે આજે ૧ લાખ રૂપિયાનું રોકાણ કરો છો, તો ૫ વર્ષ પછી તમારી પાસે કેટલા પૈસા હશે.
-
સીનિયર સિટીઝન માટે:
જો કોઈ વરિષ્ઠ નાગરિક ICICI Bank માં ૫ વર્ષ માટે ૧ લાખ રૂપિયાની એફડી કરે છે (૭.૧૦% વ્યાજ), તો તેમને આશરે ૪૨,૧૭૫ રૂપિયાનું વ્યાજ મળશે. એટલે કે મેચ્યોરિટી પર તેમને કુલ ૧,૪૨,૧૭૫ રૂપિયા પરત મળશે.
-
સામાન્ય જનતા માટે:
તે જ બેંકમાં જો કોઈ સામાન્ય વ્યક્તિ ૫ વર્ષ માટે ૧ લાખ રોકે છે (૬.૫૦% વ્યાજ), તો તેમને આશરે ૩૮,૦૪૨ રૂપિયાનું વ્યાજ મળશે. મેચ્યોરિટી સમયે કુલ રકમ ૧,૩૮,૦૪૨ રૂપિયા થશે.
FDમાં રોકાણ કરતી વખતે આ ૫ વાતોનું ખાસ ધ્યાન રાખજો
ઘણીવાર આપણે માત્ર વ્યાજ દર જોઈને રોકાણ કરી લઈએ છીએ, પરંતુ સ્માર્ટ રોકાણકાર બનવા માટે નીચેની બાબતો સમજવી જરૂરી છે:
-
ટેક્સ બેનિફિટ (Tax Saving FD): જો તમે ઇન્કમ ટેક્સની કલમ 80C હેઠળ છૂટ મેળવવા માંગતા હોવ, તો ૫ વર્ષની ટેક્સ સેવિંગ એફડી પસંદ કરો. જોકે, ધ્યાનમાં રાખજો કે આમાં ૫ વર્ષ સુધી લોક-ઈન પિરિયડ હોય છે, એટલે કે તમે અધવચ્ચેથી પૈસા ઉપાડી શકતા નથી.
-
TDS કાપ: જો તમારી એફડીનું વાર્ષિક વ્યાજ ૪૦,૦૦૦ રૂપિયા (સીનિયર સિટીઝન માટે ૫૦,૦૦૦) થી વધી જાય, તો બેંક ૧૦% TDS કાપે છે. જો તમારી કુલ આવક ટેક્સ લિમિટથી ઓછી હોય, તો બેંકમાં Form 15G અથવા 15H જમા કરાવવાનું ભૂલશો નહીં.
-
લિક્વિડિટીની જરૂરિયાત: શું તમારે નજીકના ભવિષ્યમાં પૈસાની જરૂર પડશે? જો હા, તો બધી રકમ એકસાથે એક જ એફડીમાં મૂકવાને બદલે અલગ-અલગ રકમના ટુકડા પાડીને (દા.ત. ૨૦-૨૦ હજારની ૫ એફડી) રોકાણ કરો. આને ‘એફડી લેડરિંગ’ કહેવાય છે.
-
પેનલ્ટી ક્લોઝ: જો તમે સમય પહેલા (Premature withdrawal) પૈસા ઉપાડો છો, તો બેંક સામાન્ય રીતે ૧% જેટલી પેનલ્ટી વસૂલે છે. રોકાણ કરતા પહેલા આ શરત વાંચી લેવી.
-
ઓટો-રિન્યુઅલ: એફડી કરાવતી વખતે હંમેશા ચેક કરો કે તમે ઓટો-રિન્યુઅલનો ઓપ્શન પસંદ કર્યો છે કે નહીં. જો તમે મેચ્યોરિટી પર પૈસા પાછા લેવા માંગતા હોવ, તો આ ઓપ્શન સાવચેતીથી પસંદ કરો.
