યુદ્ધના પડછાયામાં સોનાની તેજી! દુબઈથી સોનું લાવવાની ડેડલાઇન વધી, જાણો શું છે સરકારની નવી જાહેરાત
પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) માં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને યુદ્ધ જેવી સ્થિતિની સીધી અસર હવે સોનાના વેપાર પર જોવા મળી રહી છે. એકતરફ વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાને કારણે સોનાના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે, ત્યારે બીજી તરફ ભારત સરકારે દુબઈ (UAE) થી સોનું આયાત કરતા વેપારીઓ માટે એક રાહતના સમાચાર આપ્યા છે. મંગળવારે સરકારે ભારત-યુએઈ મુક્ત વ્યાપાર સમજૂતી (FTA) હેઠળ સોનાની આયાત માટેના લાયસન્સની મુદતમાં વધારો કરવાની જાહેરાત કરી છે.
લાયસન્સની મુદતમાં વધારો: સરકારનો મોટો નિર્ણય
વિદેશ વેપાર મહાનિદેશાલય (DGFT) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી જાહેર નોટિસ મુજબ, ભારત-યુએઈ વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી સમજૂતી (CEPA) હેઠળ સોનાની આયાત કરવા માટે જારી કરાયેલા ટેરિફ રેટ ક્વોટા (TRQ) ની વેલિડિટી લંબાવવામાં આવી છે.
નવો ફેરફાર: અગાઉ આ લાયસન્સની મુદત ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ સમાપ્ત થતી હતી, જેને હવે વધારીને ૩૦ જૂન, ૨૦૨૬ કરવામાં આવી છે.
કેમ લેવાયો નિર્ણય?: પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંકટને કારણે વૈશ્વિક લોજિસ્ટિક્સ અને સપ્લાય ચેઈનને માઠી અસર પડી છે. આયાતકારોને પડતી મુશ્કેલીઓને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે તેમને વધારાના ૩ મહિનાનો સમય આપ્યો છે જેથી તેઓ રાહત દરે સોનાની આયાત કરી શકે.
નોંધનીય છે કે ભારત અને યુએઈ વચ્ચે આ સમજૂતી વર્ષ ૨૦૨૨ માં લાગુ કરવામાં આવી હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય બંને દેશો વચ્ચે વેપાર વધારવાનો અને આયાત ડ્યુટીમાં રાહત આપવાનો છે.
ભારત vs દુબઈ: સોનાના ભાવમાં જમીન-આસમાનનો તફાવત
હાલમાં ભારત અને દુબઈમાં સોનાના ભાવ વચ્ચે જે તફાવત છે તે ચોંકાવનારો છે. ભારતીય બજારમાં સોનું અત્યારે રેકોર્ડબ્રેક ઊંચાઈ પર ટ્રેડ કરી રહ્યું છે.
૧. ભારતમાં સોનાના ભાવ (Delhi Bullion Market)
મંગળવારે દિલ્હીના સર્રાફા બજારમાં સોનાના ભાવમાં ₹૧,૨૦૦ નો મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. ૯૯.૯% શુદ્ધતાવાળા સોનાની કિંમત ₹૧.૪૪ લાખ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ પર પહોંચી ગઈ છે. આ અત્યાર સુધીનો સૌથી ઊંચો સ્તર માનવામાં આવે છે. ચાંદીના ભાવ પણ ₹૨.૩૦ લાખ પ્રતિ કિલો પર સ્થિર રહ્યા છે.
૨. દુબઈમાં સોનાના ભાવ (UAE Market)
બીજી તરફ, દુબઈમાં સોનાના ભાવ ભારતના મુકાબલે ઘણા ઓછા છે.
૨૪ કેરેટ સોનું: દુબઈમાં ૨૪ કેરેટ સોનાની કિંમત અંદાજે ₹૧૧,૮૨૫ પ્રતિ ગ્રામ (૫૨૩.૨૫ દિરહામ) છે. એટલે કે ૧૦ ગ્રામની કિંમત ₹૧,૧૮,૨૫૦ થાય છે.
તફાવત: ભારત અને દુબઈ વચ્ચે ૧૦ ગ્રામ સોનાના ભાવમાં અંદાજે ₹૨૨,૦૦૦ થી વધુનો તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે.
૨૨ કેરેટ સોનું: દુબઈમાં ૨૨ કેરેટ સોનાની કિંમત ₹૧૦,૯૫૫ (૪૮૪.૭૫ દિરહામ) પ્રતિ ગ્રામ છે.
શા માટે દુબઈમાં સોનું સસ્તું છે?
ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્ન થાય છે કે દુબઈમાં સોનું આટલું સસ્તું કેમ છે? તેના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
ટેક્સ સ્ટ્રક્ચર: ભારતમાં સોના પર ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી (આયાત શુલ્ક) અને GST લાગે છે, જે કિંમતમાં મોટો વધારો કરે છે. દુબઈમાં ટેક્સનું માળખું અત્યંત હળવું છે.
મેકિંગ ચાર્જિસ: દુબઈમાં જ્વેલરી પરના મેકિંગ ચાર્જિસ ભારતના મુકાબલે ઘણીવાર ઓછા હોય છે, ખાસ કરીને જ્યારે તમે બલ્કમાં ખરીદી કરો છો.
CEPA સમજૂતી: ભારત અને યુએઈ વચ્ચેની સમજૂતીને કારણે વેપારીઓને અમુક નિશ્ચિત ક્વોટા સુધી સોનાની આયાત પર ડ્યુટીમાં મોટી રાહત મળે છે, જેનો ફાયદો અંતે બજારને મળે છે.
રોકાણકારો માટે શું છે આનો અર્થ?
મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવને કારણે સોનું અત્યારે ‘સેફ હેવન’ (સુરક્ષિત રોકાણ) ગણાય છે. જ્યારે પણ યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાય છે, ત્યારે રોકાણકારો શેરબજારમાંથી પૈસા કાઢીને સોનામાં રોકે છે, જેને કારણે ભાવ વધે છે.
ભારત સરકારના લાયસન્સ મુદત વધારવાના નિર્ણયથી બજારમાં સોનાની સપ્લાય જળવાઈ રહેશે. જો વેપારીઓ સમયસર દુબઈથી સસ્તું સોનું લાવી શકશે, તો ભારતીય બજારમાં ભાવમાં થોડી સ્થિરતા આવી શકે છે. જોકે, વૈશ્વિક પરિસ્થિતિને જોતા અત્યારે સોનામાં ઘટાડાની શક્યતા ઓછી જણાઈ રહી છે.
