દિલ્હી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન પેટાચૂંટણી ૨૦૨૫: ભગવો લહેરો, ભાજપે ૭ બેઠકો જીતી; ‘આપ’ ૩ પર સમેટાઈ, કોંગ્રેસ અને AIFB ને ૧-૧ બેઠક
દિલ્હી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (MCD) પેટાચૂંટણી ૨૦૨૫ના પરિણામો જાહેર થઈ ગયા છે, જેમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) એ ૧૨ માંથી ૭ વોર્ડમાં નિર્ણાયક જીત મેળવીને પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરી છે. આ પેટાચૂંટણીઓ એ બેઠકો ભરવા માટે યોજવામાં આવી હતી જે કાઉન્સિલરો દિલ્હી વિધાનસભા અને લોકસભા માટે ચૂંટાતા ખાલી પડી હતી.
મુખ્ય પરિણામો અને પક્ષનું પ્રદર્શન
| પક્ષ (Party) | જીતેલી બેઠકો (Seats Won) | નોંધ (Note) |
| ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) | ૭ | દિલ્હીની નાગરિક રાજનીતિમાં પોતાનું વર્ચસ્વ મજબૂત કર્યું. |
| આમ આદમી પાર્ટી (AAP) | ૩ | કેટલીક બેઠકો પર આધાર જાળવી રાખ્યો. |
| કોંગ્રેસ (Congress) | ૧ | સિંગલ બેઠક મેળવીને પોતાની ઉપસ્થિતિ દર્શાવી. |
| ઓલ ઇન્ડિયા ફોરવર્ડ બ્લોક (AIFB) | ૧ | એક બેઠક જીતીને નોંધપાત્ર ઉપસ્થિતિ. |
કોણે ક્યાં જીત નોંધાવી?
- ભાજપે વિનોદ નગર, દ્વારકા, ચાંદની ચોક, અશોક વિહાર, ગ્રેટર કૈલાશ, શાલીમાર બાગ અને દીચાંઓ કલાંમાં જીત નોંધાવી છે.
-
-
બીજેપીના અનીતા જૈને શાલીમાર બાગ-બી વોર્ડમાં ૧૦,૧૦૧ મતોના વિશાળ અંતરથી જીત મેળવી.
-
બીજેપીના વીના આસીજાએ અશોક વિહારમાં માત્ર ૪૦૫ મતોના નજીકના અંતરથી જીત નોંધાવી.
-
સુમન કુમાર ગુપ્તા (બીજેપી) એ ચાંદની ચોક વોર્ડ ૧,૧૮૨ મતોના માર્જિનથી જીત્યો.
-
- આમ આદમી પાર્ટીએ નારાયણા, દક્ષિણાપુરી અને મુંડકામાં જીત મેળવી.
-
-
‘આપ’ના ઉમેદવાર અનિલે મુંડકા વોર્ડમાં ૧,૫૭૭ મતોના અંતરથી જીત નોંધાવી.
-
રાજન અરોડા (‘આપ’) એ નારાયણામાં ૧૪૮ મતોના અંતરથી જીત મેળવી.
-
- કોંગ્રેસના સુરેશ ચૌધરી સંગમ વિહારથી વિજયી રહ્યા.
- ઓલ ઇન્ડિયા ફોરવર્ડ બ્લોક (AIFB) ના મોહમ્મદ ઇમરાને ચાંદની મહેલ વોર્ડ ૪,૬૯૨ મતોના અંતરથી જીત્યો.
ચૂંટણી પ્રચાર અને નાગરિક મુદ્દાઓ
પેટાચૂંટણીઓ પહેલાં, આમ આદમી પાર્ટીએ ભાજપના નેતૃત્વ હેઠળની સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા તોડી પાડવાના (Demolitions) મુદ્દાને તેના પ્રચારનું મુખ્ય કેન્દ્ર બનાવ્યું હતું. ‘આપ’ના દિલ્હી અધ્યક્ષ સૌરભ ભારદ્વાજે આરોપ લગાવ્યો હતો કે ભાજપે રાજધાનીની સંસ્થાઓને ડરાવવાના સાધનમાં બદલી દીધી છે, તેમણે કહ્યું કે ન તો સીવર સાફ થઈ રહ્યા છે, ન કચરો, અને ન હવા, પરંતુ “બીજેપી સરકારની ગુંડાગીરી જરૂર ચરમસીમા પર છે”.
નાગરિક પ્રશાસન સંબંધિત વ્યાપક ચિંતાઓ પણ હાજર છે. એક રિપોર્ટ અનુસાર, ૨૦૧૫ થી ૨૦૧૮ વચ્ચે કચરો ન ઉઠાવવાની ફરિયાદોમાં ૩૧૬% નો વધારો થયો હતો, અને ૨૦૨૦ સુધીમાં પૂર્વ દિલ્હીમાં ગાઝીપુરનો કચરાનો ઢગલો કુતુબ મિનાર કરતાં પણ ઊંચો થવાની સંભાવના હતી.
મતદાન અને રાજકીય પૃષ્ઠભૂમિ
આ પેટાચૂંટણીઓમાં કુલ મતદાન ૩૮.૫૧% રહ્યું, જે ૨૦૨૨ ની MCD ચૂંટણીમાં નોંધાયેલા ૫૦.૪૭% કરતાં ઓછું હતું. ચાંદની મહેલમાં સૌથી વધુ ૫૫.૯૩% મતદાન નોંધાયું હતું.
આ પરિણામો દિલ્હીની જટિલ રાજકીય પ્રવૃત્તિની પૃષ્ઠભૂમિમાં આવે છે, જ્યાં નાગરિકો રાજ્ય અને કેન્દ્ર સ્તરની રાજનીતિમાં સ્પષ્ટ તફાવત દર્શાવતા મતદાન કરતા રહ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે:
- ૨૦૧૯ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં, ભાજપે ૫૬.૮૬% વોટ શેર સાથે દિલ્હીની તમામ ૭ લોકસભા બેઠકો જીતી હતી.
- તેનાથી વિપરીત, ૨૦૨૦ની દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં, આમ આદમી પાર્ટીએ ૫૩.૫૭% વોટ શેર સાથે ૭૦ માંથી ૬૨ બેઠકો જીતી હતી.
આ પેટાચૂંટણીમાં કોંગ્રેસે માત્ર એક જ બેઠક જીતી, જ્યારે તે સતત ત્રીજી વિધાનસભા ચૂંટણી (૨૦૨૫ સુધી) અને કુલ મળીને છઠ્ઠી વખત (છેલ્લા ત્રણ લોકસભા ચૂંટણી સહિત) કોઈ બેઠક જીતવામાં નિષ્ફળ રહી છે. એક કોંગ્રેસ નેતાએ સ્વીકાર્યું હતું કે પાર્ટી ચૂંટણી માટે પૂરતી તૈયારી કરી શકી ન હતી.
પરિણામનું મહત્વ
આ પરિણામો સાથે, ભાજપે MCDના દૃશ્ય પર પોતાની પકડ મજબૂત કરી છે. જોકે, ‘આપ’એ પણ કેટલાક આધાર જાળવી રાખ્યો, અને કોંગ્રેસ એક જ જીત નોંધાવવા છતાં ભવિષ્યની લડાઇઓ માટે ગતિ બનાવવાની આશા રાખશે. ૨૦૨૫ના પેટાચૂંટણીના પરિણામો દર્શાવે છે કે દિલ્હીમાં નીચલા સ્તરની ચૂંટણીઓ પણ રાષ્ટ્રીય પક્ષો માટે પ્રતિષ્ઠાની લડાઈ બની રહી છે.
દિલ્હીની રાજનીતિ: એક રસપ્રદ દ્વંદ્વ
દિલ્હીની રાજનીતિ ઘણીવાર એક ગૂંચવાયેલી કોયડાની જેમ કામ કરે છે. મતદારો જ્યારે રાષ્ટ્રીય ચૂંટણીઓમાં કેન્દ્રની નીતિઓ અને રાષ્ટ્રીય છબી જુએ છે, ત્યારે તેઓ લોકસભામાં ભાજપને ભારે બહુમતી આપે છે. પરંતુ જ્યારે તેઓ સ્થાનિક અથવા રાજ્યની ચૂંટણીઓમાં રસ્તા, શિક્ષણ, સ્વાસ્થ્ય જેવા સ્થાનિક મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, ત્યારે તેઓ સ્પષ્ટપણે આમ આદમી પાર્ટીને વિધાનસભામાં મજબૂત બનાવે છે. આ પેટાચૂંટણીનું પરિણામ દર્શાવે છે કે નાગરિક સ્તરે, બંને મુખ્ય પક્ષો (‘આપ’ અને BJP) વચ્ચે સીધી ટક્કર ચાલુ છે.
