હવે આર્ટસ અને કોમર્સના વિદ્યાર્થીઓ પણ ઉડાડશે પ્લેન! DGCAએ પાઇલટ બનવાના નિયમોમાં કર્યો ઐતિહાસિક ફેરફાર
આકાશની ઊંચાઈઓને આંબવી અને વાદળોની વચ્ચે વિમાન ઉડાડવું એ એક એવું સપનું છે, જે બાળપણમાં લગભગ દરેક બાળક જોતું હોય છે. પરંતુ જેમ જેમ આપણે મોટા થઈએ છીએ અને કરિયરની વાસ્તવિકતાનો સામનો કરીએ છીએ, ત્યારે ખબર પડે છે કે પાઇલટ બનવાનો રસ્તો માત્ર ‘સાયન્સ’ની ગલીઓમાંથી જ પસાર થાય છે. અત્યાર સુધીનો નિયમ એવો જ રહ્યો છે કે જો તમારી માર્કશીટમાં ફિઝિક્સ અને મેથ્સ નથી, તો કોકપિટના દરવાજા તમારા માટે બંધ છે.
પરંતુ, હવે પવનની દિશા બદલાઈ રહી છે. જો તમે આર્ટસ કે કોમર્સના વિદ્યાર્થી છો અને તમારા મનમાં પણ પાઇલટ બનવાની ઈચ્છા દબાયેલી છે, તો તમારા માટે એક બહુ મોટા સમાચાર આવી રહ્યા છે. ભારતના એવિએશન રેગ્યુલેટર એટલે કે DGCA (Directorate General of Civil Aviation) એ નિયમોમાં એક એવો ક્રાંતિકારી ફેરફાર કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જે હજારો યુવાનોનું નસીબ બદલી શકે છે.
અત્યાર સુધી શું હતા નિયમો? (એક મોટો અવરોધ)
ભારતમાં અત્યાર સુધી કોમર્શિયલ પાઇલટ લાયસન્સ (CPL) મેળવવા માટેના નિયમો ખૂબ જ કડક હતા. ઉમેદવારે ધોરણ 12માં ફિઝિક્સ (ભૌતિક વિજ્ઞાન) અને મેથ્સ (ગણિત) વિષયો સાથે પાસ થવું અનિવાર્ય હતું. આનો અર્થ એ હતો કે માત્ર સાયન્સ સ્ટ્રીમના વિદ્યાર્થીઓ જ સીધી રીતે ફ્લાઈંગ સ્કૂલમાં પ્રવેશ મેળવી શકતા હતા.
આર્ટસ અને કોમર્સના વિદ્યાર્થીઓ, જેઓ પાઇલટ બનવા માંગતા હતા, તેમણે એક લાંબો અને અઘરો રસ્તો અપનાવવો પડતો હતો. તેમણે પહેલા નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઓપન સ્કૂલિંગ (NIOS) અથવા અન્ય કોઈ માન્ય બોર્ડમાંથી અલગથી ફિઝિક્સ અને મેથ્સની પરીક્ષા આપવી પડતી હતી અને તે પાસ કર્યા પછી જ તેઓ તેમની પાઇલટ ટ્રેનિંગ શરૂ કરી શકતા હતા. આ પ્રક્રિયા માત્ર સમય માંગી લે તેવી જ નહીં, પરંતુ ઘણીવાર વિદ્યાર્થીઓનો ઉત્સાહ પણ તોડી નાખતી હતી.
શું છે DGCAનો નવો પ્રસ્તાવ?
એવિએશન સેક્ટરમાં વધતી તકો અને નવી શિક્ષણ નીતિને ધ્યાનમાં રાખીને, DGCA એ નિયમોના હાલના ડ્રાફ્ટમાં ફેરફાર સૂચવ્યો છે. આ નવા પ્રસ્તાવના મુખ્ય મુદ્દાઓ નીચે મુજબ છે:
-
સ્ટ્રીમની અનિવાર્યતા ખતમ: સૌથી મોટો અને ઐતિહાસિક ફેરફાર એ છે કે હવે કોમર્શિયલ પાઇલટ લાયસન્સ (CPL) અને એરલાઇન ટ્રાન્સપોર્ટ પાઇલટ લાયસન્સ (ATPL) માટે માત્ર ધોરણ 12 પાસ હોવું જ પૂરતું ગણાશે. આમાં સ્ટ્રીમનું કોઈ બંધન રહેશે નહીં—પછી ભલે તમે આર્ટસ, કોમર્સ કે હ્યુમેનિટીઝમાંથી હોવ.
-
PPL માટે લાયકાત: પ્રાઇવેટ પાઇલટ લાયસન્સ (PPL) માટે પણ ઉમેદવારે કોઈપણ સ્ટ્રીમમાંથી ધોરણ 12 પાસ કરેલું હોવું જરૂરી રહેશે.
-
ધોરણ 10 પાસને પણ તક: સ્ટુડન્ટ પાઇલટ લાયસન્સ (SPL) માટે ઉમેદવારે ઓછામાં ઓછું ધોરણ 10 પાસ કરેલું હોવું જોઈએ.
આનો સીધો અર્થ એ છે કે જો તમે ઈતિહાસ ભણી રહ્યા હોવ કે એકાઉન્ટન્સી, જો તમારામાં આવડત છે અને તમે DGCAની અન્ય શરતો પૂરી કરો છો, તો તમે પણ એરલાઇનનો સફેદ યુનિફોર્મ અને ‘કેપ્ટન’ વાળી ટોપી પહેરી શકો છો.
આ ફેરફાર પાછળનો વિચાર: રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP)
આ પગલું માત્ર પાઇલટોની અછત પૂરી કરવા માટે નથી, પરંતુ તે ભારતની રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) ના વિચાર સાથે સુસંગત છે. નવી શિક્ષણ નીતિનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અભ્યાસને લવચીક (Flexible) બનાવવાનો છે. સરકારનું માનવું છે કે કોઈ વિદ્યાર્થીની સ્ટ્રીમ તેને તેના સપના પૂરા કરવાથી રોકવી જોઈએ નહીં. જો કોઈ વિદ્યાર્થી તેની રુચિ બદલવા માંગતો હોય અને તેનામાં તે ક્ષેત્ર માટે જરૂરી કૌશલ્ય (Skills) હોય, તો નિયમો આડે આવવા જોઈએ નહીં.
શું પાઇલટ બનવા માટે હવે ફિઝિક્સ-મેથ્સની જરૂર નહીં પડે?
અહીં એક નાનો પણ મહત્વનો મુદ્દો સમજવા જેવો છે. નિયમો ભલે બદલાય અને તમને પ્રવેશ મળી જાય, પરંતુ વિમાન ઉડાડવાના વિજ્ઞાનમાં હજુ પણ ફિઝિક્સ અને મેથ્સનો ઘણો પ્રભાવ છે.
-
ટેકનિકલ સમજ: એર નેવિગેશન, રેડિયો ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ, હવામાન વિજ્ઞાન (Meteorology) અને વિમાનના એન્જિનની કાર્યપદ્ધતિ સમજવા માટે પાયાના ભૌતિકશાસ્ત્ર અને ગણિતની જરૂર પડે જ છે.
-
ટ્રેનિંગની પદ્ધતિ: ફ્લાઈંગ સ્કૂલોએ હવે તેમના અભ્યાસક્રમમાં ફેરફાર કરવો પડી શકે છે. શક્ય છે કે તેઓ આર્ટસ અને કોમર્સના વિદ્યાર્થીઓ માટે ‘બ્રિજ કોર્સ’ અથવા ‘બેઝિક ફાઉન્ડેશન ક્લાસીસ’ શરૂ કરે, જેથી તેઓને એવિએશન સાથે જોડાયેલી ટેકનિકલ બાબતો સમજવામાં સરળતા રહે.
-
સમય અને ખર્ચ: નોન-સાયન્સ વિદ્યાર્થીઓ માટે ટ્રેનિંગનો સમય થોડો વધી શકે છે અને કદાચ તેનો ખર્ચ પણ થોડો વધારે હોય, કારણ કે તેઓએ તે વિષયોની પાયાની સમજ વિકસાવવા માટે વધારાની મહેનત કરવી પડશે.
સુરક્ષા સર્વોપરી: ટેસ્ટિંગમાં કોઈ બાંધછોડ નહીં
DGCA એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભલે પ્રવેશના નિયમો સરળ કરવામાં આવી રહ્યા હોય, પરંતુ સુરક્ષાના ધોરણો (Safety Standards) માં કોઈ છૂટછાટ આપવામાં આવશે નહીં. પાઇલટનું કામ ખૂબ જ જવાબદારીભર્યું હોય છે, જ્યાં તેને હજારો ફૂટની ઊંચાઈ પર પળવારમાં સાચો નિર્ણય લેવાનો હોય છે.
તેથી, વિદ્યાર્થી ગમે તે સ્ટ્રીમમાંથી આવ્યો હોય, તેણે DGCA દ્વારા આયોજિત કઠિન લેખિત પરીક્ષાઓ અને ફ્લાઈંગ ટેસ્ટ પાસ કરવા જ પડશે. પાઇલટ બનવાની લાયકાતનો માપદંડ તેના ધોરણ 12ની સ્ટ્રીમ નહીં, પરંતુ તેની ટ્રેનિંગ દરમિયાનની મહેનત અને તેની માનસિક સજ્જતા હશે.
સપનાઓને મળી નવી ઉડાન
DGCAનો આ પ્રસ્તાવ ભારતીય એવિએશન ઇન્ડસ્ટ્રી માટે એક માઈલસ્ટોન સાબિત થઈ શકે છે. તે એવા હજારો યુવાનો માટે આશાનું નવું કિરણ છે જેમણે ધોરણ 11માં ખોટી સ્ટ્રીમ પસંદ કરી લીધી હતી અથવા જેમને પાછળથી અહેસાસ થયો કે તેમનો અસલી જુસ્સો તો આકાશમાં છે.
જો આ નિયમ અંતિમ રીતે અમલમાં આવશે, તો ભારતના પાઇલટ બેઝમાં વિવિધતા આવશે અને વધુમાં વધુ પ્રતિભાશાળી યુવાનો આ શાનદાર કરિયરનો ભાગ બની શકશે.
