નર્સરીથી માર્કેટિંગ સુધીની સફળ પદ્ધતિઓ ખેડૂતોને આપે છે લાખોનો નફો
દેશમાં કેટલાક પાક એવા છે, જેઓની માંગ આખું વર્ષ સ્થિર રહે છે, અને શિમલા મરચું એમાંની મુખ્ય શાકભાજી છે. તેનો ઉપયોગ રોજિંદા શાક તરીકે ઉપરાંત અનેક વાનગીઓ અને સલાડમાં થાય છે, જેના કારણે બજારમાં હંમેશા તેનું મૂલ્ય ટકેલુ રહે છે. શિમલા મરચામાં વિટામિન, ફાઈબર, પ્રોટીન તથા અગત્યના પોષક તત્વો ભરપૂર હોય છે, જેથી આરોગ્ય માટે પણ ફાયદાકારક છે. ઓછી કિંમતમાં સારી ઉપજ મળતી હોવાથી ખેડૂતોને વધુ આવક પ્રાપ્ત થાય છે. વધી રહેલી માંગને કારણે આ પાક નફાકારક ખેતી તરીકે ઓળખાય છે.
યોગ્ય જમીન અને સારા અનુભવથી વધતી કેશ-ક્રોપની લોકપ્રિયતા
શિમલા મરચાની ખેતી માટે દોમટ અને રેતાળ જમીન સૌથી અનુકૂળ માનવામાં આવે છે, જ્યારે સારી ડ્રેનેજ ધરાવતી ચીકણી જમીનમાં પણ તેની સફળ ખેતી શક્ય છે. બારાબંકીના અશોક શર્માએ અન્ય પાકોની સાથે આ શાકભાજીની ખેતી શરૂ કરી અને સારી આવક મેળવી. અડધા એકર જેટલા વિસ્તારમાં તેઓનું ઉત્પાદન વધી રહ્યું છે અને એક પાકમાંથી 1 થી 1.25 લાખ રૂપિયા સુધી કમાણી થઈ રહી છે. યોગ્ય જમીન પસંદગી અને આધુનિક રીતો અપનાવવાથી પાકનો નફો વધુ મળે છે.
ઓછી કિંમતમાં વધારે નફો આપતી આધુનિક પદ્ધતિઓ
અશોક શર્મા જણાવે છે કે પરંપરાગત પાકોમાં ખર્ચ તો વધારે પરંતુ નફો ઓછો મળતો હતો. ત્યારબાદ તેમણે શિમલા મરચા તરફ વળીને ખેતીમાં નવો માર્ગ અપનાવ્યો. પ્રતિ વીઘા અંદાજે 20 થી 22 હજાર સુધીનો ખર્ચ થાય છે, પરંતુ વેચાણ સમયે 1 લાખથી વધુ નફો પ્રાપ્ત થાય છે. ખાસ કરીને શિયાળામાં શિમલા મરચાની માંગ અને ભાવ બંને વધતા હોવાથી ખેડૂતોને વધારે આર્થિક લાભ મળે છે. આ પાકની સમયસર વેચાણ ક્ષમતા ખેડૂતો માટે મુખ્ય આકર્ષણ છે.
ઓછા સમયમાં વધારે ઉપજ આપતો લાભદાયી પાક
શિમલા મરચાની વિશેષતા એ છે કે છોડ એકવાર લાગી જાય પછી 2 થી 3 મહિના સુધી સતત ઉત્પાદન આપે છે. તેના માટે સર્વપ્રથમ બીજની નર્સરી તૈયાર કરવામાં આવે છે. ખેતરને ખેડીને ગોબર ખાતર અને જરૂરી પોષક તત્વો નાખીને જમીનને પોષિત બનાવવામાં આવે છે. યોગ્ય તૈયારી પાકની વૃદ્ધિ વધારી વધુ ઉપજ મળે છે. ખેતીમાં સમય અને ખર્ચ બંને ઓછો હોવાથી નાના ખેડૂતો પણ તેને સરળતાથી અપનાવી શકે છે.
મેડ, પ્લાસ્ટિક મલ્ચિંગ અને યોગ્ય સિંચાઈથી વધતા પરિણામો
ખેતરમાં મેડ બનાવી તેના પર પ્લાસ્ટિક પાથરવાથી ભેજ જળવાઈ રહે છે અને જંતુઓનું પ્રમાણ ઘટે છે. ઠરાવેલા અંતરે કરેલા છિદ્રોમાં છોડ લગાડ્યા બાદ તરત જ પાણી આપવાથી છોડ ઝડપથી વિકસે છે. ત્યારબાદ જરૂરી સમયે જંતુનાશક દવાઓનો છંટકાવ કરવામાં આવે છે. છોડ લગાવ્યા પછી માત્ર બે મહિનામાં પાક તોડવા યોગ્ય બની જાય છે. માર્કેટમાં તેની સારી કિંમત મળતી હોવાથી ખેડૂત સરળતાથી નફો મેળવી શકે છે.
વધતી માંગ સાથે ખેડૂતો માટે મજબૂત આવકનો નવો સ્ત્રોત
શિમલા મરચાની ખેતી નાના તેમજ મોટા બંને વર્ગના ખેડૂતો માટે લાભદાયી બની રહી છે. ઓછા સમયમાં વધારે ઉત્પાદન અને બજારમાં વધતા ભાવને કારણે આ પાકથી ખેડૂતોની આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ખાસ કરીને શિયાળાની સિઝનમાં બજારમાં તેનો ભાવ વધે છે, જેના કારણે આ પાક ખેડૂતોને આર્થિક દ્રષ્ટિએ વધુ મજબૂત બનાવે છે. શાકભાજીની ખેતી તરફ વળતા ખેડૂતો માટે આ પાક એક મહત્વપૂર્ણ વિકલ્પ બની રહ્યો છે.
