ચોમાસામાં કાર સ્ટાર્ટ ન થવાની સમસ્યા અને તેના ઉપાયો: મોંઘા ખર્ચથી બચવાની સાચી રીત
ચોમાસાની ઋતુ આપણને ગરમીમાંથી રાહત તો જરૂર અપાવે છે, પરંતુ ગાડી ચલાવનારાઓ માટે આ સમયગાળો કોઈ અગ્નિપરીક્ષાથી કમ નથી હોતો. ખાસ કરીને જ્યારે ભારે વરસાદ પડે અને રસ્તાઓ પાણીથી ભરાઈ જાય, ત્યારે ગાડી બંધ થઈ જવી કે પછી પાર્કિંગમાંથી બહાર કાઢતી વખતે સ્ટાર્ટ ન થવી એ ખૂબ જ સામાન્ય સમસ્યા બની જાય છે.
જ્યારે ગાડી એકાએક સ્ટાર્ટ થવાનું બંધ કરી દે છે, ત્યારે આપણા મનમાં સૌથી પહેલો વિચાર કોઈ મોટા મિકેનિકલ ખર્ચનો કે પછી ટોઇંગ વાહન બોલાવવાનો આવે છે. પરંતુ, શું તમે જાણો છો કે ઘણીવાર આ સમસ્યા એટલી મોટી નથી હોતી જેટલી આપણે સમજી બેસીએ છીએ? જો તમે થોડી સમજદારી અને સૂઝબૂઝ દાખવો, તો ઘરે બેઠા જ કેટલીક બાબતોની તપાસ કરીને મોટી મુસીબત અને બિનજરૂરી ખર્ચથી બચી શકો છો. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે વરસાદની સીઝનમાં કાર સ્ટાર્ટ ન થાય ત્યારે કઈ પાંચ મુખ્ય બાબતો પર તાત્કાલિક ધ્યાન આપવું જોઈએ.
૧. સૌથી પહેલા કારની બેટરી અને તેના ટર્મિનલ્સ તપાસો
કોઈપણ વાહન સ્ટાર્ટ ન થવા પાછળનું સૌથી મોટું અને સામાન્ય કારણ તેની બેટરી હોય છે. ચોમાસાની ભેજવાળી હવા અને પાણીની સીધી અસર બેટરી પર પડે છે.
નમી અને જંગ (Rust): વરસાદના કારણે બેટરીના ટર્મિનલ પર ભેજ જમા થઈ જાય છે અથવા સફેદ રંગનું પાવડર જેવું જંગ લાગવા લાગે છે. આનાથી ઇલેક્ટ્રિક કરંટ આગળ સરખી રીતે વહી શકતો નથી.
ઢીલા કનેક્શન્સ: વાહન જ્યારે ખાડાવાળા કે પાણી ભરેલા રસ્તાઓ પરથી પસાર થાય છે, ત્યારે વાાઇબ્રેશનના કારણે બેટરીના વાયર કે ક્લેમ્પ ઢીલા થઈ શકે 
શું કરવું જોઈએ?
સૌપ્રથમ બોનેટ ખોલીને બેટરીના ટર્મિનલ્સને ચેક કરો. જો ત્યાં ગંદકી કે જંગ જમા થયેલી દેખાય, તો ગરમ પાણી અને ટૂથબ્રશની મદદથી તેને સાફ કરો. ખાતરી કરી લો કે પોઝિટિવ અને નેગેટિવ બંને વાયર મજબૂતાઈથી જોડાયેલા છે. જો બેટરી જૂની થઈ ગઈ હોય અને પાવડર જામવાની સમસ્યા વારંવાર થતી હોય, તો તેને બદલી નાખવી જ યોગ્ય રહે છે.
૨.સ્પાર્ક પ્લગની સ્થિતિ પર ખાસ ધ્યાન આપો.
જો તમારી કાર પેટ્રોલ એન્જિનવાળી છે, તો સ્પાર્ક પ્લગ ગાડીને સ્ટાર્ટ કરવામાં સૌથી મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. તે જ એન્જિનની અંદર ફ્યુઅલને સળગાવવા માટે જરૂરી સ્પાર્ક (ચિનકારી) પેદા કરે છે.
ભેજ અને પાણી: ભારે વરસાદમાં ડ્રાઇવિંગ કરતી વખતે ઘણીવાર એન્જિન કમ્પાર્ટમેન્ટની અંદર ભેજ પેસી જાય છે અથવા પાણી છાંટા ઉડીને સ્પાર્ક પ્લગ સુધી પહોંચી જાય છે.
સ્ટાર્ટિંગ ટ્રબલ: જ્યારે સ્પાર્ક પ્લગ ભીના થઈ જાય છે, ત્યારે તે યોગ્ય રીતે સ્પાર્ક નથી કરી શકતા, જેના કારણે એન્જિન સ્ટાર્ટ થવામાં ભારે આળસ કરે છે અથવા તો બિલકુલ ચાલુ થતું નથી.
શું કરવું જોઈએ?
જો તમને મિકેનિકલ બેઝિક્સની થોડી ઘણી સમજ હોય, તો સ્પાર્ક પ્લગના કવરને ખોલીને તપાસો કે તે ભીના તો નથી. જો તે ભીના જણાય, તો તેને સ્વચ્છ અને સૂકા કપડાથી બરાબર લૂછીને ફરીથી ફિટ કરો. ઘણીવાર આ નાની ટ્રીકથી ગાડી તરત ચાલુ થઈ જાય છે.
૩. એર ફિલ્ટરમાં ભેજ કે પાણી જમા થઈ ગયું છે કે નહીં?
એર ફિલ્ટરનું કામ એન્જિનની અંદર જતી હવાને શુદ્ધ કરવાનું છે. પરંતુ જ્યારે આપણે પાણીથી ભરેલા રસ્તાઓ પરથી કાર પસાર કરીએ છીએ, ત્યારે ઘણીવાર ટાયર દ્વારા ઉછળેલું પાણી એર ઇન્ટેક થ્રૂ એર ફિલ્ટર સુધી પહોંચી જાય છે.
હવાની અછત: જો એર ફિલ્ટર પાણીના કારણે ભીનું થઈ જાય કે બ્લોક થઈ જાય, તો એન્જિનને પૂરતા પ્રમાણમાં ઓક્સિજન (હવા) મળતી નથી.
એન્જિન પર અસર: પૂરતી હવા ન મળવાને કારણે એન્જિનનું કમ્બશન સાયકલ બગડી જાય છે અને કાર સ્ટાર્ટ થતી નથી અથવા જો સ્ટાર્ટ થાય તો પિકઅપ નથી પકડતી.
શું કરવું જોઈએ?
બોનેટની અંદર એર ફિલ્ટર બોક્સ ખોલીને ચેક કરો. જો ફિલ્ટર માત્ર હલકું ભેજવાળું હોય તો તેને સૂકવી શકાય છે, પરંતુ જો તે કાળું પડી ગયું હોય અથવા પાણીથી પૂરેપૂરું ભીનું થઈ ગયું હોય, તો તેને તાત્કાલિક બદલી નાખવું જ હિતાવહ છે. નવા એર ફિલ્ટરથી એન્જિનનું આયુષ્ય પણ વધે છે.
4. વાયરિંગ અને ફ્યુઝ (Fuses) નું નિરીક્ષણ કરો
આજના સમયની આધુનિક કારો સેન્સર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સથી સજ્જ હોય છે. કારની અંદર સેંકડો મીટર લાબું વાયરિંગ અને અલગ-અલગ સિસ્ટમ માટે નાના-મોટા ફ્યુઝ આપવામાં આવ્યા હોય છે.
શોર્ટ સર્કિટનો ડર: વરસાદનું પાણી ગાડીના અંડરબોડી કે ડેશબોર્ડની નીચે બનેલા વાયરિંગ હાર્નેસ સુધી પહોંચી જાય ત્યારે શોર્ટ સર્કિટ થવાની સંભાવના વધી જાય છે.
બ્લોઅર કે ઇગ્નિશન ફ્યુઝ: જો કોઈ કારણસર ઇગ્નિશન કે ફ્યુઅલ પંપનો ફ્યુઝ ઉડી (Blowout) ગયો હોય, તો ઇલેક્ટ્રિક કરંટ એન્જિન સુધી પહોંચી શકતો નથી અને ગાડી ડેડ જેવી લાગે છે.
શું કરવું જોઈએ?
કારના ફ્યુઝ બોક્સ (જે સામાન્ય રીતે ડેશબોર્ડની નીચે કે એન્જિન બેમાં હોય છે) ને ખોલીને ચેક કરો. ફ્યુઝની અંદર રહેલી પાતળી વાયર તૂટેલી છે કે નહીં તે જુઓ. જો કોઈ ફ્યુઝ ફ્યુઝ્ડ થઈ ગયો હોય, તો કાર ટૂલ કિટમાં રહેલા સ્પેર ફ્યુઝની મદદથી તેને બદલી શકાય છે. જો કે, મુખ્ય વાયરિંગમાં મોટી સમસ્યા હોય તો જાતે છેડછાડ કરવાને બદલે ઇલેક્ટ્રિશિયનને બોલાવવું વધુ સુરક્ષિત છે.
૫. જો એન્જિનમાં પાણી ગયાની શંકા હોય, તો ક્યારેય બળજબરી ન કરો
આ સૌથી ગંભીર પરિસ્થિતિ છે. જો તમારી કાર કોઈ ઊંડા ભરાયેલા પાણીમાં ફસાઈ ગઈ હતી અને તે અચાનક બંધ થઈ ગઈ, તો તમારે ખૂબ જ સાવચેત રહેવાની જરૂર છે.
હાઇડ્રોલોક (Hydrolock) ની સમસ્યા: જ્યારે એન્જિન ચાલુ હોય અને પાણી એર ઇન્ટેક દ્વારા સિલિન્ડરની અંદર પહોંચી જાય, ત્યારે પિસ્ટન પર અચાનક દબાણ વધે છે અને એન્જિન સીઝ થઈ જાય છે. આ સ્થિતિને હાઇડ્રોલોક કહેવામાં આવે છે.
મોટું નુકસાન: જો પાણી ગયા પછી પણ તમે સેલ્ફ મારીને ગાડી વારંવાર ચાલુ કરવાનો પ્રયત્ન કરશો, તો એન્જિનના પિસ્ટન, રોડ અને વાલ્વ કાયમ માટે બેસી શકે છે, જેના કારણે લાખો રૂપિયાનો ખર્ચ થઈ શકે છે.
શું કરવું જોઈએ?
જો તમને ذરા પણ શંકા હોય કે એન્જિનની અંદર પાણી જતું રહ્યું છે, તો ગાડીને સેલ્ફ સ્ટાર્ટ કરવાનો બિલકુલ પ્રયત્ન કરશો નહીં. ગાડીને ન્યુટ્રિલ કરીને ધક્કો મારીને સાઈડમાં લો અને કોઈ અધિકૃત મિકેનિક કે ટોઇંગ સર્વિસની મદદ લો.
ચોમાસામાં કારની સંભાળ રાખવા માટેના કેટલાક સુવર્ણ નિયમો
સૂકી જગ્યાએ પાર્કિંગ: વરસાદની ઋતુમાં હંમેશા ગાડીને કોઈ શેડ કે ઊંચાણવાળી સૂકી જગ્યાએ પાર્ક કરવાનો આગ્રહ રાખો, જેથી નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં ભરાતા પાણીથી ગાડી સુરક્ષિત રહે.
નિયમિત સર્વિસિંગ: ચોમાસું બેસતા પહેલા કે તેની શરૂઆતમાં કારની જનરલ ચેકઅપ કરાવી લેવી જોઈએ, જેમાં રબર સીલ, વાઇપર બ્લેડ અને બેટરીની હેલ્થ ચકાસી શકાય.
અનાવશ્યક ડ્રાઇવિંગ ટાળો: જો રસ્તા પર ઘૂંટણસમા પાણી ભરાયા હોય, તો ત્યાંથી ગાડી પસાર કરવાનું જોખમ ક્યારેય ન ખેડવું.
થોડી સાવચેતી, સમયસરની કાળજી અને નાની-મોટી બાબતોનું નિરીક્ષણ કરીને તમે ચોમાસાની રુતુમાં પણ તમારી કારને એકદમ ફિટ રાખી શકો છો અને અચાનક આવતા મોટા આર્થિક ઝાટકાઓથી સુરક્ષિત રહી શકો છો.
