વાલીઓ માટે રાહતના સમાચાર, હવે ઘર બેઠા BBPS અને UPI દ્વારા ભરી શકાશે સ્કૂલ ફી
સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકેન્ડરી એજ્યુકેશન (CBSE) એ દેશભરની તમામ સંલગ્ન શાળાઓ માટે એક મહત્વપૂર્ણ નોટિસ જારી કરી છે. બોર્ડે શાળાઓમાં ફીથી લઈને રોજિંદા અન્ય નાના-મોટા ચૂકવણાઓ માટે સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ માધ્યમ અપનાવવાની સખત સલાહ આપી છે. બોર્ડની સત્તાવાર વેબસાઇટ (cbse.gov.in) પર જારી કરાયેલી આ નોટિસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્કૂલ કેમ્પસને કેશલેસ બનાવવાનો અને ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
ફીથી લઈને કેન્ટીન સુધી ડિજિટલ પેમેન્ટની સુવિધા
બોર્ડ દ્વારા જારી કરાયેલા દિશા-નિર્દેશો મુજબ, શાળાઓએ હવે પોતાની દરેક નાણાકીય પ્રવૃત્તિમાં ડિજિટલ પેમેન્ટને પ્રાથમિકતા આપવી પડશે. આમાં માત્ર સ્કૂલની ટ્યુશન ફી કે એડમિશન ફી જ સામેલ નથી, પરંતુ નીચે જણાવેલી જગ્યાઓ પર પણ ઓનલાઇન ચૂકવણાની સુવિધા અનિવાર્યપણે ઉપલબ્ધ કરાવવાની રહેશે:
સ્કૂલ કેન્ટીન: વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકો કેન્ટીનમાં ખાવા-પીવાની ચીજવસ્તુઓનું પેમેન્ટ રોકડના બદલે સીધા ઓનલાઇન કરી શકે.
લાઇબ્રેરી અને સ્ટેશનરી: લાઇબ્રેરીની ફી, પેનલ્ટી અથવા પુસ્તકો અને નોટબુકની ખરીદી માટે ડિજિટલ માધ્યમ.
અન્ય એક્ટિવિટીઝ: શાળામાં યોજાતા વિવિધ કાર્યક્રમો અથવા રમતગમતની પ્રવૃત્તિઓ સાથે જોડાયેલું શુલ્ક.
આ ચૂકવણાઓને સરળ બનાવવા માટે UPI (Unified Payments Interface) અને RuPay Cards જેવા લોકપ્રિય માધ્યમોનો ઉપયોગ કરવા કહેવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, જે ગ્રામીણ કે દૂર-દરાજના વિસ્તારોમાં ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી નબળી છે, ત્યાં UPI Lite, UPI LiteX અને UPI 123PAY જેવા વિકલ્પોની મદદ લેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે જેથી કોઈપણ વિદ્યાર્થી કે વાલીને અસુવિધા ન થાય.
BBPS (ભારત બિલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ) સાથે જોડાશે ફી પ્રક્રિયા
ફી કલેક્શનની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક અને વ્યવસ્થિત બનાવવા માટે CBSE એ શાળાઓને Bharat Bill Payment System (BBPS) સાથે ઇન્ટિગ્રેટ થવા કહ્યું છે. આના માધ્યમથી માતા-પિતા દેશના કોઈપણ ખૂણેથી પોતાના બાળકોની સ્કૂલ ફી સરળતાથી ઓનલાઇન ભરી શકશે. શાળાઓ આ પ્રણાલીને પોતાના હાલના સ્કૂલ મેનેજમેન્ટ સોફ્ટવેર અથવા ERP સિસ્ટમ સાથે પણ જોડી શકે છે, જેથી હિસાબ-કિતાબ રાખવામાં સરળતા રહે.
ડિજિટલ ફાઇનાન્શિયલ લિટરેસી અને જાગૃતિ અભિયાન
ડિજિટલ ફાઇનાન્શિયલ લિટરેસી અને જાગૃતિ અભિયાનમાત્ર નિયમ બનાવવા સુધી સીમિત ન રહેતા, બોર્ડે શાળાઓને વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને વાલીઓ વચ્ચે ડિજિટલ સાક્ષરતા વધારવા પર પણ ભાર મૂકવા કહ્યું છે. શાળાઓને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ પેરેન્ટ-ટીચર મીટિંગ (PTM), વાર્ષિક ઉત્સવો અથવા વિશેષ જાગૃતિ અભિયાનો દરમિયાન સુરક્ષિત ડિજિટલ પેમેન્ટની પદ્ધતિઓ શીખવે. બાળકોને નાની ઉંમરથી જ ઓનલાઇન ટ્રાન્ઝેક્શનની સુરક્ષા, પિનની ગોપનીયતા અને સાયબર ફ્રોડથી બચવાના ઉપાયો વિશે જાણકારી આપવી આ પહેલનો મુખ્ય હિસ્સો છે.
ડિજિટલ પેમેન્ટ શું છે અને કેમ જરૂરી છે?
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો ડિજિટલ પેમેન્ટ તે પ્રક્રિયા છે જેમાં ભૌતિક રોકડ આપ્યા વગર મોબાઇલ, ઇન્ટરનેટ, ડેબિટ કે ક્રెడిટ કાર્ડના માધ્યમથી કોઈપણ વસ્તુ કે સેવા માટે ચૂકવણું કરવામાં આવે છે. આમાં નાણાં સીધા એક બેંક ખાતામાંથી બીજા બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર થાય છે.
CBSE નું આ પગલું વિદ્યાર્થીઓને આધુનિક ટેક્નોલોજીથી સજ્જ કરવા અને દેશને ‘કેશલેસ ઇકોનોમી’ તરફ લઈ જવાની દિશામાં એક મોટું અને પ્રશંસનીય પગલું સાબિત થશે.
