એશિયામાં નવું સૈન્ય સમીકરણ: ચીન-પાક દોસ્તી પર પેન્ટાગોનનો મોટો રિપોર્ટ, J-10C થી વધશે ભારતની ચિંતા?
અમેરિકાના સંરક્ષણ વિભાગ ‘પેન્ટાગોન’ દ્વારા ૨૪ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ જારી કરવામાં આવેલા વાર્ષિક અહેવાલે દક્ષિણ એશિયાના સંરક્ષણ સમીકરણોમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. આ રિપોર્ટમાં ચીન અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના ગાઢ સૈન્ય સંબંધો અને ખાસ કરીને J-10C લડાયક વિમાનોની ડિલિવરી અંગે ચોંકાવનારા ખુલાસા કરવામાં આવ્યા છે.
પેન્ટાગોન રિપોર્ટ: પાકિસ્તાન પાસે હવે કેટલા J-10C?
પેન્ટાગોનના ‘મિલિટરી એન્ડ સિક્યુરિટી ડેવલપમેન્ટ્સ ઇન્વોલ્વિંગ ધ પીપલ્સ રિપબ્લિક ઓફ ચાઇના ૨૦૨૫’ રિપોર્ટ અનુસાર, ચીને પાકિસ્તાનને અત્યાર સુધીમાં કુલ ૩૬ J-10C લડાયક વિમાનો આપવાની સમજૂતી કરી છે. રિપોર્ટમાં જણાવ્યા મુજબ:
- મે ૨૦૨૫ સુધીમાં, ચીને પાકિસ્તાનને ૨૦ યુનિટ સફળતાપૂર્વક પહોંચાડી દીધા છે.
- આ વિમાનો ૨૦૨૦થી કરવામાં આવેલા બે અલગ-અલગ ઓર્ડરનો ભાગ છે.
- બાકીના ૧૬ વિમાનો પણ ટૂંક સમયમાં પાકિસ્તાની વાયુસેના (PAF) માં સામેલ થવાની શક્યતા છે.
રસપ્રદ વાત એ છે કે, ભારત પાસે પણ ફ્રાન્સ પાસેથી ખરીદેલા કુલ ૩૬ રાફેલ (Rafale) વિમાનો છે. આમ, સંખ્યાબળની દ્રષ્ટિએ પાકિસ્તાન હવે ભારતની બરાબરી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હોય તેવું જણાય છે.
શું J-10C રાફેલને ટક્કર આપી શકે?
સંરક્ષણ નિષ્ણાતો વચ્ચે હંમેશા J-10C અને રાફેલની સરખામણી ચર્ચાનો વિષય રહી છે. J-10C ને ચીનનું ‘વિગરસ ડ્રેગન’ કહેવામાં આવે છે. ચાલો જોઈએ કે બંને વચ્ચે કેવો મુકાબલો છે:
૧. મિસાઈલ ટેકનોલોજી: PL-15 vs Meteor
J-10C ની સૌથી મોટી તાકાત તેની PL-15 મિસાઈલ છે. પેન્ટાગોન રિપોર્ટ મુજબ, આ મિસાઈલની રેન્જ ૨૦૦ કિમીથી વધુ છે, જે તેને ‘બિયોન્ડ વિઝ્યુઅલ રેન્જ’ (BVR) લડાઈમાં મજબૂત બનાવે છે. બીજી તરફ, ભારતના રાફેલ પાસે મીટિયોર (Meteor) મિસાઈલ છે, જે વિશ્વની સૌથી ઘાતક એર-ટુ-એર મિસાઈલ માનવામાં આવે છે. જોકે, PL-15 ની લાંબી રેન્જ રાફેલ માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.
૨. રડાર અને એવિઓનિક્સ
J-10C ચીની બનાવટના અત્યાધુનિક AESA રડારથી સજ્જ છે. જોકે, રાફેલનું SPECTRA ઈલેક્ટ્રોનિક વોરફેર સૂટ તેને દુશ્મનના રડારથી બચવામાં અને હુમલો કરવામાં વિશ્વમાં સર્વોત્તમ બનાવે છે. રાફેલ બે એન્જિન ધરાવતું વિમાન છે, જ્યારે J-10C સિંગલ એન્જિન છે, જે યુદ્ધ દરમિયાન રાફેલને વધુ વિશ્વસનીયતા અને પેલોડ ક્ષમતા આપે છે.
૩. યુદ્ધનો અનુભવ
રાફેલ અફઘાનિસ્તાન, લિબિયા અને સીરિયા જેવા અનેક યુદ્ધક્ષેત્રોમાં પોતાની ક્ષમતા સાબિત કરી ચૂક્યું છે. જ્યારે J-10C માટે પાકિસ્તાન એ પ્રથમ વિદેશી ગ્રાહક છે અને તેનો વાસ્તવિક યુદ્ધ અનુભવ રાફેલની સરખામણીએ ઓછો છે.
ભારત માટે શું છે ચિંતા?
રિપોર્ટમાં માત્ર વિમાનો જ નહીં, પરંતુ પાકિસ્તાનમાં ચીનના સંભવિત સૈન્ય મથકો વિશે પણ ચેતવણી આપવામાં આવી છે. ચીન પાકિસ્તાનને માત્ર હથિયારો જ નથી આપી રહ્યું, પરંતુ તેને એક વ્યૂહાત્મક હથિયાર તરીકે ભારત સામે તૈયાર કરી રહ્યું છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પાકિસ્તાની પાયલોટ્સ કતારના રાફેલ પાયલોટ્સ સાથે તાલીમ લઈ ચૂક્યા છે, જેના કારણે તેઓ રાફેલની નબળાઈઓ અને તાકાતથી વાકેફ હોઈ શકે છે. આ બાબત ભારતીય વાયુસેના (IAF) માટે એક નવો પડકાર છે.
જોકે J-10C એ પાકિસ્તાની વાયુસેનાની તાકાતમાં મોટો વધારો કર્યો છે, પરંતુ રાફેલની ટેકનોલોજી અને ‘બેટલ ટેસ્ટેડ’ રેકોર્ડ તેને હજુ પણ શ્રેષ્ઠ બનાવે છે. ભારત માટે હવે સમય છે કે તે પોતાની વાયુસેનાના આધુનિકીકરણની ગતિ તેજ કરે.
