પાણીની અંદર જાતે જ રસ્તો શોધીને તરશે ચીનની આ હાઈ-ટેક રોબોટિક માછલી!
આજે ટેકનોલોજી માનવીય કલ્પનાશક્તિથી પણ આગળ નીકળી ગઈ છે. ચીને રોબોટિક્સની દુનિયામાં એક અનોખી સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે—એક એવી સિદ્ધિ જે એટલી વાસ્તવિક લાગે છે કે પ્રથમ દૃષ્ટિએ તમે તેને મશીનને બદલે અસલી માછલી સમજી બેસો. પાણીની અંદર ગુપ્ત દેખરેખ અને જાસૂસી માટે રચાયેલ આ રોબોટિક માછલી અસલી ‘ગોલ્ડન એરોવાના’ માછલી સાથે અદભૂત સામ્યતા ધરાવે છે. જ્યારે બેઇજિંગમાં એક મોટા વેપાર મેળામાં આ રોબોટનું અનાવરણ કરવામાં આવ્યું, ત્યારે તેની ડિઝાઈન અને કાર્યપદ્ધતિએ સૌને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા. ચાલો આ ચીની રોબોટિક માછલીની મુખ્ય વિશેષતાઓ અને ભવિષ્યમાં તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે થઈ શકે છે તે વિશે જાણીએ.
અભૂતપૂર્વ ડિઝાઇન અને અસલી માછલી જેવી તારવાની કળા
અહેવાલ મુજબ, પાણીની અંદર કામ કરતો આ અનોખો રોબોટ ‘બોયાગોંગદાઓ મરીન ટેકનોલોજી ગ્રુપ’ (Boyagongdao Marine Technology Group) દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યો હતો. તેને બેઇજિંગના પ્રખ્યાત શૌગાંગ પાર્કમાં યોજાયેલા ‘2026 ચાઇના ઇન્ટરનેશનલ ફેર ફોર ટ્રેડ ઇન સર્વિસીસ’ દરમિયાન પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યો હતો. આ રોબોટ બિલકુલ ‘ગોલ્ડન એરોવાના’ માછલી જેવો દેખાય છે. તેની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તે પ્રોપેલર કે પંખા પર આધાર રાખવાને બદલે—અસલી માછલીની જેમ—પોતાની પૂંછડી હલાવીને તરે છે.
કંપની દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા પ્રોડક્ટ કેટેલોગ મુજબ, આ BG-5 રોબોટિક માછલીની લંબાઈ 640 મિલીમીટર, પહોળાઈ 204 મિલીમીટર અને ઊંચાઈ 90 મિલીમીટર છે. તેનું કુલ વજન માત્ર 3 કિલોગ્રામ છે, જે તેને કદમાં ખૂબ જ હલકી અને પોર્ટેબલ બનાવે છે. પાણીની અંદર તેની મહત્તમ કાર્યક્ષમતા (ઓપરેટિંગ ડેપ્થ) 5 મીટર સુધી છે અને તે મહત્તમ 0.6 મીટર પ્રતિ સેકન્ડની ઝડપે તરી શકે છે.
સેન્સર અને આધુનિક ટેકનોલોજીથી સજ્જ છે રોબોટ
આ રોબોટિક માછલીની ખાસિયત એ છે કે તેને કોઈ નિશ્ચિત માર્ગ પર ચાલવા માટે પ્રોગ્રામ કરવામાં આવી નથી. તે અત્યાધુનિક સેન્સર્સથી સજ્જ છે જે પાણીની અંદર તેના માર્ગમાં આવતા કોઈપણ અવરોધને આપમેળે શોધી કાઢે છે. અવરોધનો સામનો કરતી વખતે, રોબોટ પોતાની દિશા અને ગતિવિધિ જાતે જ નક્કી કરવા સક્ષમ છે.
તેની પૂંછડીને ખૂબ જ ખાસ રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. રોબોટની પૂંછડીમાં ત્રણ મુખ્ય સાંધા (joints) આપવામાં આવ્યા છે જે કુલ સાત અલગ-અલગ ભાગોમાં વહેંચાયેલા છે. પરંપરાગત નાવડીઓ કે જહાજોની જેમ તેમાં કોઈ અવાજ કરનાર મોટરવાળા પ્રોપેલર હોતા નથી, પરંતુ તે લહેરાતી ગતિ (undulating motion) નો ઉપયોગ કરીને પાણીમાં આગળ વધે છે. આ ઉપરાંત, નિર્માતા કંપનીએ તેના ‘BG-5V’ વેરિઅન્ટનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે, જેમાં રસ્તો નક્કી કરવા, અનેક રોબોટ્સ સાથે મળીને કામ કરવા (ફોર્મેશન કંટ્રોલ) અને પરસ્પર સહયોગ જેવી એડવાન્સ ક્ષમતાઓ સામેલ છે.
રક્ષા ક્ષેત્ર અને દેખરેખમાં થઈ શકે છે મોટો ઉપયોગ
આ ચીની રોબોટિક માછલી ફક્ત નવીનતા તરીકે બનાવવામાં આવી ન હતી; તે અપાર વ્યૂહાત્મક અને સંરક્ષણ-સંબંધિત મૂલ્ય ધરાવે છે. BG-5 પાછળની કંપની બોયાગોંગદાઓનો સંરક્ષણ-ક્ષેત્રના પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરવાનો ઇતિહાસ છે. કંપનીએ અગાઉ પાણીની અંદર બાયોમિમેટિક ડિટેક્શન પ્લેટફોર્મ સાથે સંકળાયેલ રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ વિશેષ પ્રોજેક્ટ પર કામ કરવાનો દાવો કર્યો છે. વધુમાં, વર્લ્ડ રોબોટ કોન્ફરન્સના ડેટા અનુસાર, કંપનીએ ‘ROBO-SHARK’ નામનો બાયોમિમેટિક અંડરવોટર રોબોટ વિકસાવવા માટે લશ્કરી એકમ સાથે સહયોગ કર્યો હતો.
તેનો માછલી જેવો આકાર તેને શંકા આકર્ષિત કર્યા વિના અથવા અવાજ ઉત્પન્ન કર્યા વિના પાણીની અંદર તરવાની મંજૂરી આપે છે. તે છીછરા પાણીમાં પેટ્રોલિંગ, ગુપ્ત દેખરેખ રાખવા અને ગુપ્ત માહિતી એકત્રિત કરવા જેવા કાર્યો સરળતાથી કરી શકે છે. તેના માછલી જેવા સ્વરૂપને કારણે, તે પરંપરાગત મશીનરીથી વિપરીત, દુશ્મનો અથવા દરિયાઈ જીવન દ્વારા શોધને સરળતાથી ટાળી શકે છે. ભવિષ્યમાં, આ પ્રકારની ટેકનોલોજી સંરક્ષણ અને દરિયાઈ સંશોધન ક્ષેત્રે એક નવો સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.
