યુદ્ધના માહોલમાં બ્રિટિશ તરવૈયાએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં 15 કિમી તરીને દુનિયાનું ધ્યાન ખેંચ્યું, જાણો શું હતું કારણ?
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને સતત વધી રહેલા હુમલાઓ વચ્ચે એક બ્રિટિશ તરવૈયાએ એવું સાહસ કર્યું છે, જેની ચર્ચા દુનિયાભરમાં થઈ રહી છે. બ્રિટનના જાણીતા લાંબા અંતરના તરવૈયા લુઈસ પ્યુએ ઓમાનના દરિયાકાંઠા નજીક આવેલા વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ત્રણ દિવસ દરમિયાન કુલ 15 કિલોમીટર સુધી સ્વિમિંગ કર્યું. તેમનું આ મિશન માત્ર રમતગમતની સિદ્ધિ મેળવવા માટે નહોતું, પરંતુ યુદ્ધના કારણે સમુદ્ર અને તેમાં વસતા જીવોને થઈ રહેલા નુકસાન તરફ વિશ્વનું ધ્યાન દોરવાનું હતું.
56 વર્ષીય લુઈસ પ્યુ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પર્યાવરણ કાર્યક્રમ (UNEP) સાથે જોડાયેલા સમુદ્ર સંરક્ષણના જાણીતા કાર્યકર છે. તેઓ વર્ષોથી પોતાની લાંબા અંતરની સ્વિમિંગ દ્વારા સમુદ્ર, નદીઓ અને કુદરતી પર્યાવરણને બચાવવાનો સંદેશ આપી રહ્યા છે. જોકે, યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારમાં કરેલું તેમનું આ અભિયાન અગાઉના અનેક સાહસો કરતાં વધુ જોખમી સાબિત થયું હતું.

સ્વિમિંગ દરમિયાન નજીકમાં ઓઇલ ટેન્કર પર હુમલો
લુઈસ પ્યુએ પોતાના અભિયાન દરમિયાન જે દૃશ્યો જોયાં તે કોઈપણ વ્યક્તિને ચોંકાવી શકે તેવાં હતાં. તેમણે જણાવ્યું કે પાણીમાં ઉતર્યાના લગભગ 30 મિનિટ બાદ જ તેમનાથી થોડા કિલોમીટર દૂર એક ઓઇલ ટેન્કર પર હુમલો થયો હતો. હુમલાના કારણે થયેલા જોરદાર વિસ્ફોટથી આસપાસનું સમુદ્રનું પાણી પણ ધ્રૂજી ઊઠ્યું હતું.
આકાશમાં લડાકુ વિમાનો પણ જોવા મળ્યાં હતાં. આ પરિસ્થિતિમાં તેમને એક ક્ષણ માટે એવું લાગ્યું કે હવે તરત જ પાણીમાંથી બહાર નીકળી જવું જોઈએ. યુદ્ધના વિસ્તારમાં આ રીતે સ્વિમિંગ કરવું કેટલું જોખમી છે તેનો તેમને અંદાજ આવી ગયો હતો.
જોકે, આ અભિયાનનો હેતુ મોટો હોવાથી તેમણે સાવચેતી સાથે પોતાની સ્વિમિંગ ચાલુ રાખી. આગામી દિવસોમાં પણ તેમને વેપારી જહાજો પરના હુમલાઓ જોવા મળ્યા હતા. એક ગેસ વહન કરતા જહાજ પર હુમલો થયા બાદ તેમાં ભીષણ આગ લાગી હતી. પ્યુના જણાવ્યા પ્રમાણે, જહાજમાંથી ઊઠતી આગની જ્વાળાઓ મોટા અગનગોળા જેવી દેખાતી હતી. જહાજની આસપાસનું પાણી પણ આગની લપેટમાં આવ્યું હોય તેવું ભયાનક દૃશ્ય તેમણે જોયું હતું.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ માત્ર વેપારનો માર્ગ નથી
સામાન્ય રીતે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું નામ આવે ત્યારે લોકોના મનમાં સૌથી પહેલાં ક્રૂડ ઓઇલ અને ગેસના આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારનો વિચાર આવે છે. દુનિયાના ઊર્જા વેપાર માટે આ દરિયાઈ માર્ગ અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. પરંતુ લુઈસ પ્યુએ દુનિયાને યાદ અપાવ્યું કે આ વિસ્તાર માત્ર જહાજોની અવરજવર માટેનો રસ્તો નથી, પરંતુ સમૃદ્ધ કુદરતી સંપત્તિ ધરાવતું સમુદ્રી પર્યાવરણ પણ છે.
આ વિસ્તારમાં ડોલ્ફિન, દરિયાઈ કાચબા અને ડુગોંગ જેવા દુર્લભ દરિયાઈ જીવો જોવા મળે છે. આ ઉપરાંત અહીં પરવાળાના ખડકો (Coral Reefs), મેંગ્રોવના જંગલો અને અનેક પ્રકારની સમુદ્રી જીવસૃષ્ટિ આવેલી છે.
યુદ્ધ દરમિયાન ઓઇલ ટેન્કર અને ગેસ જહાજો પર થતા હુમલાઓને કારણે દરિયામાં તેલ અને જોખમી રસાયણો ફેલાવાનું જોખમ વધી જાય છે. આવી સ્થિતિમાં દરિયાઈ જીવોના રહેઠાણ, પ્રજનન અને ખોરાકની વ્યવસ્થા પર ગંભીર અસર પડી શકે છે. ખાસ કરીને તેલનું પ્રદૂષણ દરિયાઈ પર્યાવરણ માટે લાંબા ગાળાની સમસ્યા ઊભી કરી શકે છે.
પ્યુનું માનવું છે કે આવા હુમલાઓથી થતું પર્યાવરણીય નુકસાન થોડા દિવસોમાં દૂર થઈ શકે તેમ નથી. તેની અસર અનેક વર્ષો સુધી અથવા પેઢીઓ સુધી જોવા મળી શકે છે.
ત્રણ દિવસમાં 15 કિલોમીટરનું સાહસિક મિશન
લુઈસ પ્યુએ ઓમાનના મુસંદમ દ્વીપકલ્પ નજીકથી પોતાની સ્વિમિંગની શરૂઆત કરી હતી. ત્યારબાદ તેમણે કેપ ઓફ હોર્મુઝના એક ભાગની આસપાસ ત્રણ દિવસ દરમિયાન કુલ 15 કિલોમીટરનું અંતર કાપ્યું હતું. આ સમગ્ર અભિયાન યુદ્ધની ગંભીર પરિસ્થિતિ વચ્ચે પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું હતું.
આ પહેલાં પણ પ્યુ ઉત્તર ધ્રુવ, એન્ટાર્કટિકા, લાલ સમુદ્ર અને ઇંગ્લિશ ચેનલ જેવા મુશ્કેલ વિસ્તારોમાં સ્વિમિંગ કરી ચૂક્યા છે. તેઓ પોતાની રમતગમતની સિદ્ધિઓનો ઉપયોગ પર્યાવરણ સંરક્ષણ માટે જાગૃતિ ફેલાવવામાં કરતા આવ્યા છે.

દુનિયાને આપ્યો ત્રણ મુદ્દાનો સંદેશ
આ અભિયાન પૂર્ણ કર્યા બાદ લુઈસ પ્યુએ સોશિયલ મીડિયા મારફતે દુનિયાના દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને ખાસ અપીલ કરી હતી. તેમણે યુદ્ધ બંધ કરવા, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખુલ્લો કરવાનો અને દરિયામાં ફેલાયેલા પ્રદૂષણની સફાઈ કરવાનો સંદેશ આપ્યો હતો.
તેમના મતે યુદ્ધની સૌથી મોટી અસર માનવજીવન પર પડે છે. પરિવારો વિખેરાય છે, લોકોનાં જીવન જોખમમાં મુકાય છે અને અનેક ઘરો બરબાદ થાય છે. પરંતુ આ સંઘર્ષમાં કુદરત અને વન્યજીવોને થતા નુકસાનની પણ એટલી જ ગંભીરતાથી ચર્ચા થવી જોઈએ.
લુઈસ પ્યુનું આ 15 કિલોમીટરનું સ્વિમિંગ મિશન માત્ર એક સાહસિક રમતગમતની ઘટના નથી. તે દુનિયા માટે એક ચેતવણી છે કે યુદ્ધની અસર સરહદો અને માનવજીવન પૂરતી મર્યાદિત રહેતી નથી. સમુદ્ર, દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિ અને કુદરતી સંસાધનો પણ તેની કિંમત ચૂકવે છે. જો સમયસર પગલાં લેવામાં નહીં આવે તો હોર્મુઝ જેવા મહત્ત્વપૂર્ણ કુદરતી વિસ્તારને થયેલું નુકસાન લાંબા સમય સુધી ભરપાઈ કરવું મુશ્કેલ બની શકે છે.
