‘જો અમેરિકામાં વ્યાજ દર ઘટે તો GDP વૃદ્ધિ ૧૫ થી ૨૦ ટકા સુધી પહોંચી શકે’
વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં વ્યાજ દરો, ફુગાવો અને આર્થિક વિકાસ દર અંગે ચાલી રહેલી ચર્ચાઓ વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતની આર્થિક નીતિઓ અને વિકાસ દરની ખુલ્લેઆમ પ્રશંસા કરી છે. ટ્રમ્પે ભારતના નીચા વ્યાજ દરો અને આશરે ૭ ટકાના GDP વૃદ્ધિદરને ઉદાહરણરૂપ ગણાવતા યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ (US Federal Reserve) ની નાણાકીય નીતિઓ પર તીખા પ્રહારો કર્યા છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો છે કે અમેરિકાની મધ્યસ્થ બેંક રાજકીય દબાણ હેઠળ કામ કરી રહી છે અને તેના નિર્ણયો દેશના આર્થિક વિકાસને અવરોધી રહ્યા છે.
ટ્રમ્પે પોતાના નિવેદનમાં સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકામાં વ્યાજ દરો અત્યંત ઊંચા રાખવામાં આવ્યા છે, કારણ કે ફેડરલ રિઝર્વ રાજકીય રીતે પ્રેરિત અભિગમ અપનાવે છે. તેમના મતે, જ્યારે પણ અમેરિકામાં સારા અને મજબૂત આર્થિક ડેટા બહાર આવે છે, ત્યારે ફેડરલ રિઝર્વ વ્યાજ દરમાં વધારો કરે છે, જ્યારે વાસ્તવમાં આવા સમયે વ્યાજ દરમાં ઘટાડો થવો જોઈએ.
પૂર્વ ફેડ ચેરમેન એલન ગ્રીનસ્પેનની પ્રશંસા અને GDP અંગેનો દાવો
પોતાની દલીલને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફેડરલ રિઝર્વના ભૂતપૂર્વ ચેરમેન એલન ગ્રીનસ્પેન (Alan Greenspan) ના કાર્યકાળને યાદ કરીને તેમની પ્રશંસા કરી હતી. ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે ગ્રીનસ્પેનના સમયમાં જ્યારે દેશના આર્થિક આંકડા સારા આવતા હતા, ત્યારે તેઓ વ્યાજ દરમાં ઘટાડો કરતા હતા. ટ્રમ્પના વિચાર મુજબ, મજબૂત આર્થિક ડેટાનો અર્થ એ થાય છે કે બજારમાં ક્રેડિટ સ્થિતિ સારી છે, અને આવી સ્થિતિમાં વ્યાજ દર ઘટાડીને ઉદ્યોગો તથા રોકાણને વધુ પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ.
ટ્રમ્પે આગળ જણાવ્યું હતું કે જો અમેરિકામાં વ્યાજ દરો ઘટાડવામાં આવે, તો દેશનો GDP વૃદ્ધિ દર હાલના ૪ ટકાને બદલે ૧૫ થી ૨૦ ટકા સુધી પહોંચી શકે છે. સાથોસાથ, નીચા વ્યાજ દરોને કારણે સરકાર પરનું વ્યાજનું ભારણ ઘટશે અને અમેરિકા પોતાનું રાષ્ટ્રીય દેવું પણ વધુ ઝડપથી ચૂકવી શકશે.
VIDEO | Washington DC: US President Donald Trump praises India’s low interest rates, slams US Fed for being ‘political’.
He says, “Interest rates are too high because we have a very political Fed. And I’m not blaming the chairman, by the way; I’m blaming the fact that we have a very political Fed. Whenever we announce good numbers, they raise interest rates. They do that for a reason. It should be the opposite. Alan Greenspan was a great Fed chairman. He would lower interest rates when you had good numbers. When you have good numbers, you have better credit. We do just the opposite. We do it to destroy the country. And when we have these great numbers that we have, you shouldn’t keep raising rates. You should lower rates because we’re a better credit. We’d have a GDP of 15 or 20 per cent, not 4 per cent. I would pay off the debt very rapidly. That’s the way it should work, but we do it in reverse. If you look at India, they have low interest rates and a 7 per cent GDP. We’d have a 14, 15, maybe even a 20 per cent GDP.”
(Source: White House YT)
(Full video available on PTI Videos – https://t.co/bIyFWTfmBd)
— Press Trust of India (@PTI_News) November 20, 2026
ભારતનું ઉદાહરણ અને ફેડરલ રિઝર્વની વર્તમાન નીતિઓની ટીકા
ભારતના આર્થિક પ્રદર્શનનો સીધો ઉલ્લેખ કરતા ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે, “ભારતમાં વ્યાજ દર ઓછા છે અને GDP વૃદ્ધિ દર ૭ ટકા છે. જો અમેરિકામાં પણ આવું જ થાય, તો તેનો GDP વૃદ્ધિ દર ૧૪, ૧૫ અથવા કદાચ ૨૦ ટકા સુધી પહોંચી શકે છે.”
તેમણે યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની વર્તમાન નીતિઓની આકરી ટીકા કરતા જણાવ્યું હતું કે વ્યાજ દરો અંગે અપનાવવામાં આવી રહેલો વર્તમાન અભિગમ અમેરિકન અર્થતંત્રને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યો છે. આર્થિક નિષ્ણાતોના વર્તુળોમાં ટ્રમ્પના આ નિવેદનની વ્યાપક ચર્ચા થઈ રહી છે, કારણ કે સામાન્ય રીતે મધ્યસ્થ બેંક ફુગાવાને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે વ્યાજ દરો નક્કી કરતી હોય છે, જ્યારે ટ્રમ્પ વૃદ્ધિ દરને વેગ આપવા માટે નીચા વ્યાજ દરની હિમાયત કરી રહ્યા છે.
મધ્યસત્ર ચૂંટણી અને ઈરાન યુદ્ધ બાદ આર્થિક આયોજન પર ભાર
રાજકીય પૃષ્ઠભૂમિ પર નજર કરીએ તો, તાજેતરની મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ (Midterm Elections) માં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને મોટો રાજકીય ફટકો પડ્યો હતો. વિશ્લેષકોના મતે, ઈરાન યુદ્ધ આ પરિણામો પાછળનું એક મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે. ઈરાન યુદ્ધને કારણે ઊર્જા અને પુરવઠા શૃંખલા પર અસર થતાં અમેરિકા સહિત સમગ્ર વિશ્વમાં ફુગાવો વધ્યો હતો, જેની સીધી અસર સામાન્ય નાગરિકોના જીવનનિર્વાહ ખર્ચ પર પડી હતી.
આ રાજકીય પડકારો બાદ હવે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અર્થતંત્રને ફરીથી મજબૂત બનાવવા અને આર્થિક આયોજન પર પોતાનું સંપૂર્ણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે. ભારતના વિકાસ દર અને વ્યાજ દરની નીતિનો હવાલો આપીને તેમણે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે આગામી સમયમાં અમેરિકાની નાણાકીય નીતિ અને ફેડરલ રિઝર્વના નિર્ણયો પર વ્હાઇટ હાઉસનું દબાણ અને નિવેદનબાજી વધુ તીવ્ર બની શકે છે.
