શું દરરોજ કોફી પીવાથી વધી શકે છે આયુષ્ય? જાણો નવા સંશોધનમાં સામે આવેલા ચોંકાવનારા તારણો
કોફી એ વિશ્વના સૌથી પ્રિય અને લોકપ્રિય પીણાંમાંથી એક છે. સવારના પ્રારંભે આળસ દૂર કરવાથી લઈને દિવસ દરમિયાન થાક દૂર કરવા માટે મોટાભાગના લોકો ગરમાગરમ કોફીનો એક કપ પીવાનું પસંદ કરતા હોય છે. કોફીમાં માત્ર કેફીન જ નહીં, પરંતુ પુષ્કળ પ્રમાણમાં એન્ટીઑક્સિડન્ટ્સ અને છોડમાંથી મળતા અનેક કુદરતી પોષક સંયોજનો રહેલા હોય છે, જે શરીર માટે અત્યંત ફાયદાકારક ગણાય છે.
આ જ કારણ છે કે વૈજ્ઞાનિકો અને આરોગ્ય ક્ષેત્રના સંશોધકો સતત માનવ શરીર પર કોફીના પ્રભાવ અંગે નવા અભ્યાસો કરતા રહે છે. તાજેતરમાં જ સામે આવેલા એક આંતરરાષ્ટ્રીય અભ્યાસે નિયમિત કોફી પીવા અને લાંબા આયુષ્ય વચ્ચેના સંબંધ અંગે અત્યંત રસપ્રદ માહિતી જાહેર કરી છે.
પબ્લિક હેલ્થ ન્યુટ્રિશન જર્નલના અભ્યાસમાં ખુલાસો
‘પબ્લિક હેલ્થ ન્યુટ્રિશન’ જર્નલમાં તાજેતરમાં પ્રકાશિત થયેલા એક વ્યાપક સંશોધનમાં વૈજ્ઞાનિકોએ હજારો લોકોના સ્વાસ્થ્ય અને તેમની ખાવા-પીવાની આદતોના ડેટાનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કર્યું હતું. આ અભ્યાસના તારણો મુજબ, જે લોકો દરરોજ મર્યાદિત માત્રામાં એટલે કે એકથી બે કપ કોફી પીતા હતા, તેઓમાં કોફી બિલકુલ ન પીતા લોકોની તુલનાએ લાંબુ આયુષ્ય જીવવાની સંભાવના વધુ જોવા મળી હતી.
આ ઉપરાંત, આવા લોકોમાં હૃદયરોગ અને સ્ટ્રોક જેવા ગંભીર કારણોસર થતા અકાળ મૃત્યુનું જોખમ પણ પ્રમાણમાં નોંધપાત્ર રીતે ઓછું જોવા મળ્યું હતું.
એન્ટીઑક્સિડન્ટ્સ કેવી રીતે કરે છે શરીરનું રક્ષણ?
સંશોધકોના મતે, કોફીના બીજમાં રહેલા શક્તિશાળી એન્ટીઑક્સિડન્ટ્સ અને બાયોએક્ટિવ સંયોજનો શરીરના કોષોને ઓક્સિડેટીવ તણાવ (Oxidative Stress) અને ફ્રી રેડિકલ્સના નુકસાનથી બચાવવામાં મદદ કરે છે. આ તત્વો ધમનીઓમાં આવતી સોજાની પ્રક્રિયાને ઘટાડીને હૃદયના સ્વાસ્થ્યને મજબૂત બનાવે છે.
જોકે, વૈજ્ઞાનિકોએ એ સ્પષ્ટતા પણ કરી છે કે આ અભ્યાસ માત્ર કોફી અને લાંબા આયુષ્ય વચ્ચેનો સકારાત્મક સંબંધ દર્શાવે છે. તેનો અર્થ એવો બિલકુલ નથી કે માત્ર કોફી પીવાથી જ આયુષ્ય વધી જાય છે. દીર્ઘાયુષ્ય માટે સંતુલિત આહાર, દૈનિક કસરત, પૂરતી ઊંઘ અને તણાવમુક્ત જીવનશૈલી પણ એટલી જ અનિવાર્ય છે.
દરેક વ્યક્તિ માટે કોફીનું પ્રમાણ અલગ
સંશોધનમાં સૌથી વધુ સ્વાસ્થ્ય લાભ એવા લોકોને મળ્યા હતા જેઓ દરરોજ માત્ર ૧ થી ૨ કપ કોફી પીતા હતા. નિષ્ણાતો જણાવે છે કે દરેક વ્યક્તિનું શરીર, ઉંમર, ચયાપચય દર (Metabolism) અને કેફીન પ્રત્યેની સહનશક્તિ અલગ-અલગ હોય છે. તેથી કોફીની યોગ્ય માત્રા વ્યક્તિગત જરૂરિયાત અનુસાર બદલાઈ શકે છે.
જો કોફી પીધા પછી તમને હાથ ધ્રુજવા, પેટમાં એસિડિટી, ગભરાટ થવો, હૃદયના ધબકારા અનિયમિત રીતે વધવા, બેચેની કે રાત્રે ઊંઘ ન આવવાની સમસ્યા થતી હોય, તો તમારે તુરંત જ કોફીનું પ્રમાણ ઘટાડી દેવું જોઈએ.
કોણ કોફી પીતા પહેલા તબીબી સલાહ લેવી?
જે લોકોને હાઈ બ્લડ પ્રેશરની તકલીફ હોય, હૃદયરોગના દર્દીઓ હોય, સગર્ભા મહિલાઓ હોય, અથવા જેઓ ચિંતા (Anxiety) અને અનિદ્રાની સમસ્યાથી પીડાતા હોય, તેમણે દૈનિક ધોરણે કોફીનું સેવન શરૂ કરતાં પહેલાં ડૉક્ટરની સલાહ લેવી ખૂબ જરૂરી છે.
આ ઉપરાંત, કોફીના સ્વાસ્થ્ય વર્ધક ગુણોનો લાભ મેળવવા માટે તેમાં વધુ પડતી ખાંડ, હેવી ક્રીમ, કન્ડેન્સ્ડ મિલ્ક અથવા આર્ટિફિશિયલ ફ્લેવર્ડ સિરપ ઉમેરવાનું ટાળવું જોઈએ, કારણ કે તેનાથી શરીરમાં કેલરી અને શુગર વધી જાય છે અને કોફીના કુદરતી ફાયદા નષ્ટ થઈ જાય છે.
