માતા-પિતાને દર મહિને મળશે ₹૨૦,૫૦૦ નું ગેરંટીડ પેન્શન! જાણી લો કેન્દ્ર સરકારની આ શ્રેષ્ઠ યોજના
દરેક સંતાનનું એ સ્વપ્ન હોય છે કે નિવૃત્તિ પછી તેમના માતા-પિતાનું જીવન કોઈ પણ પ્રકારની આર્થિક તંગી વગર શાંતિથી અને આદરપૂર્વક વિતે. નોકરી કે વ્યવસાયમાંથી નિવૃત્ત થયા પછી દર મહિને નિયમિત આવક આવતી રહે તે માટે યોગ્ય અને સુરક્ષિત યોજના પસંદ કરવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.
ભારત સરકાર દ્વારા સમર્થિત ‘સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ’ (Senior Citizen Savings Scheme – SCSS) એ વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે એક અત્યંત લોકપ્રિય અને અતુલ્ય રોકાણ વિકલ્પ છે. આ યોજના દ્વારા તમે તમારા માતા-પિતા માટે દર મહિને આશરે ₹૨૦,૫૦૦ (ત્રિમાસિક ધોરણે ₹૬૧,૫૦૦) સુધીની નિયમિત આવક સુનિશ્ચિત કરી શકો છો.
શું છે સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ (SCSS)?
સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ એ ભારત સરકાર દ્વારા ખાસ કરીને ૬૦ વર્ષ કે તેથી વધુ વયના વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે તૈયાર કરવામાં આવેલી સરકારી બચત યોજના છે. આ સ્કીમ બેંકો અને પોસ્ટ ઓફિસ બંને જગ્યાએ ઉપલબ્ધ છે. આ યોજનાનું સૌથી મોટું પાસું એ છે કે તેમાં રોકાણ કરેલી રકમ પર ભારત સરકારની સીધી ગેરંટી હોય છે, જેથી રોકાણકારોની મુદ્દલ રકમ સહેજ પણ જોખમમાં રહેતી નથી.
૬૦ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના નાગરિકો ઉપરાંત, પચાસથી સાઇઠ વર્ષની વય વચ્ચે નિવૃત્ત થયેલા કર્મચારીઓ (VRS લીધેલા) પણ ચોક્કસ શરતો સાથે આમાં ખાતું ખોલાવી શકે છે.
આકર્ષક વ્યાજ દર અને રોકાણની મર્યાદા
હાલમાં કેન્દ્ર સરકાર આ યોજના પર ૮.૨ ટકા (8.2%) નો વાર્ષિક વ્યાજ દર આપી રહી છે. જોકે, સરકાર દ્વારા દર ક્વાર્ટરે (ત્રિમાસિક ધોરણે) વ્યાજ દરોની સમીક્ષા કરવામાં આવે છે, પરંતુ લાંબા સમયથી આ વ્યાજ દર ૮.૨% પર સ્થિર રાખવામાં આવ્યો છે.
આ યોજનાની પાકતી મુદત (Tenure) ૫ વર્ષની હોય છે. પાંચ વર્ષ પૂરા થયા બાદ જો રોકાણકાર ઈચ્છે તો આ ખાતાને વધુ ૩ વર્ષ માટે લંબાવી શકે છે. SCSS હેઠળ એક વ્યક્તિ કે ખાતાધારક મહત્તમ ₹૩૦ લાખ સુધીનું રોકાણ કરી શકે છે.
દર મહિને ₹૨૦,૫૦૦ ની ગણતરી કેવી રીતે થાય છે?
આ યોજના હેઠળ વ્યાજની ચૂકવણી દર ત્રણ મહિને (એપ્રિલ, જુલાઈ, ઓક્ટોબર અને જાન્યુઆરી મહિનાની પહેલી તારીખે) રોકાણકારના બેંક ખાતામાં કરવામાં આવે છે.
-
₹૩૦ લાખના મહત્તમ રોકાણ પર: જો કોઈ વરિષ્ઠ નાગરિક ૮.૨% ના દરે ₹૩૦ લાખનું રોકાણ કરે છે, તો તેમને વાર્ષિક ₹૨,૪૬,૦૦૦ નું વ્યાજ મળે છે. જો આ રકમને દર ત્રણ મહિને ગણીએ તો દર ક્વાર્ટરે ₹૬૧,૫૦૦ ની આવક થાય છે. જો આ જ રકમને માસિક હિસાબે જોઈએ તો તે દર મહિને સરેરાશ ₹૨૦,૫૦૦ જેટલી પેન્શન આવક સમાન બને છે.
-
₹૧૫ લાખના રોકાણ પર: જો આ યોજનામાં ₹૧૫ લાખ જમા કરવામાં આવે, તો ૮.૨% ના દરે વાર્ષિક ₹૧,૨૩,૦૦૦ નું વ્યાજ બને છે. આ હિસાબે દર ત્રણ મહિને ખાતામાં ₹૩૦,૭૫૦ ની નિયમિત રકમ જમા થાય છે, જે દર મહિને આશરે ₹૧૦,૨૫૦ ની માસિક આવક પૂરી પાડે છે.
જો માતા અને પિતા બંનેના નામે અલગ-અલગ ખાતા ખોલીને તબક્કાવાર રોકાણ કરવામાં આવે, તો પરિવાર માટે નિવૃત્તિ પછીની માસિક આવક આનાથી પણ ડબલ થઈ શકે છે.
આવકવેરામાં લાભ અને ટેક્સના નિયમો
સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમમાં રોકાણ કરવાનો બીજો મોટો ફાયદો ટેક્સ બચતનો છે. આવકવેરા કાયદાની કલમ 80C હેઠળ, આ યોજનામાં કરાયેલા ₹૧.૫ લાખ સુધીના વાર્ષિક રોકાણ પર જૂની કર પ્રણાલી (Old Tax Regime) હેઠળ કર મુક્તિનો લાભ મેળવી શકાય છે.
જોકે, ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબત એ છે કે આ યોજનામાંથી મળતું વ્યાજ કરપાત્ર (Taxable) છે. જો એક નાણાકીય વર્ષમાં મળતું વ્યાજ નિયમ મુજબની મર્યાદા કરતાં વધી જાય તો બેંક કે પોસ્ટ ઓફિસ દ્વારા TDS કાપવામાં આવે છે. પરંતુ જો વરિષ્ઠ નાગરિકની કુલ વાર્ષિક આવક કરપાત્ર મર્યાદાથી ઓછી હોય, તો તેઓ ‘Form 15H’ જમા કરાવીને TDS કપાતમાંથી મુક્તિ મેળવી શકે છે.
નિવૃત્તિ પછીની સલામત અને ગેરંટીડ આવક માટે આ સરકારી સ્કીમ વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે ખરેખર એક આશીર્વાદરૂપ સાબિત થઈ રહી છે.
