આજે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ સ્થિર: ૧૧ દિવસમાં ૪ વખત કમરતોડ વધારા બાદ ૫ જૂને ગ્રાહકોને વચગાળાની રાહત
વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ (કચું તેલ) ના ભડકે બળતા ભાવ અને મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલી ઈરાન કટોકટીની સીધી અસર ભારતીય ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર પડી રહી છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં ઇંધણના ભાવમાં ઝીંકાયેલા અસહ્ય વધારા બાદ, આજે એટલે કે ૫ જૂને પેટ્રોલિયમ કંપનીઓ તરફથી સામાન્ય જનતા માટે થોડી રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. આજે વહેલી સવારે જાહેર કરાયેલા આંકડા મુજબ, પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ નવો વધારો કરવામાં આવ્યો નથી, જેને કારણે કિંમતો સ્થિર રહી છે. જો કે, વિતેલા ૧૧ દિવસમાં ચાર વખત થયેલા ભાવવધારાને લીધે દેશના મોટાભાગના શહેરોમાં ઇંધણના દર અત્યાર સુધીની સર્વોચ્ચ સપાટીની આસપાસ ચાલી રહ્યા છે.
દેશમાં દૈનિક વપરાશની ચીજવસ્તુઓ જેવી કે દૂધ, કઠોળ અને સોના-ચાંદીના ભાવોમાં સતત થઈ રહેલા વધારા વચ્ચે સામાન્ય માણસનું બજેટ પહેલેથી જ ખોરવાયેલું છે. ફુગાવો ઘટવાના કોઈ સંકેત ન દેખાતા હોવાથી ગ્રાહકો ચિંતામાં છે. આ દરમિયાન, સરકારી પેટ્રોલિયમ કંપનીઓ દ્વારા દરરોજ સવારે ૬ વાગ્યે જાહેર કરવામાં આવતા ઇંધણના દરોમાં આજે, એટલે કે ૫ જૂને કોઈ ફેરફાર ન કરીને ગ્રાહકોને થોડીક શાંતિ આપી છે. જો કે, આ રાહત ખૂબ જ ક્ષણિક માનવામાં આવી રહી છે, કારણ કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવો હજુ પણ તેજી પર છે અને છેલ્લા ૧૨ જ દિવસમાં ભારતીય બજારમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ અંદાજે ૭ થી ૮ રૂપિયા પ્રતિ લીટર મોંઘા થઈ ચૂક્યા છે.
૧૧ દિવસમાં ચાર વખત ઝીંકાયો મોટો ભાવવધારો
ભારતીય ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ વિતેલા થોડા દિવસોમાં ગ્રાહકો પર વ્યાપક આર્થિક બોજ નાખ્યો છે. આ ભાવવધારાની સફર ૧૫ મે ના રોજ શરૂ થઈ હતી, જ્યારે પેટ્રોલના ભાવમાં ૩ રૂપિયા અને ડીઝલના ભાવમાં ૩.૨૯ રૂપિયાનો તોતિંગ વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ, ૧૯ મે અને ૨૩ મે ના રોજ ઇંધણના ભાવોમાં ફરી મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો, જેમાં પેટ્રોલમાં ૮૭ પૈસા અને ડીઝલમાં ૯૧ પૈસા પ્રતિ લીટર વધારી દેવાયા હતા. આ સિલસિલો અહીં ન અટકતા, ૨૫ મે ના રોજ કંપનીઓએ ચોથી વખત ભાવ વધાર્યા હતા, જેમાં પેટ્રોલ ૨.૬૧ રૂપિયા અને ડીઝલ ૨.૭૧ રૂપિયા પ્રતિ લીટર મોંઘું થયું હતું. આ સતત લાગેલા ચાર આંચકાઓને કારણે સામાન્ય જનતાની મુસાફરી અને માલસામાનનું પરિવહન અત્યંત ખર્ચાળ બની ગયું છે.
વૈશ્વિક સ્તરે ઈરાન કટોકટી અને તેલ પુરવઠાનું સંકટ
દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવો આસમાને પહોંચવા પાછળ વૈશ્વિક પરિબળો મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. હાલમાં મધ્ય પૂર્વ (મિડલ ઈસ્ટ) ના દેશોમાં ચાલી રહેલો ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને ખાસ કરીને ઈરાન સંકટને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના સપ્લાય (પુરવઠા) અંગે ભારે અનિશ્ચિતતા અને ચિંતા ઊભી થઈ છે. કાચા તેલની અછત વર્તાવવાની દહેશતને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ સતત વધી રહ્યા છે, જેની સીધી અને નકારાત્મક અસર ભારતીય રિફાઇનરીઓ અને ઓઇલ કંપનીઓ પર પડી રહી છે. આ જ કારણ છે કે સ્થાનિક સ્તરે પણ કંપનીઓને કિંમતો વધારવાની ફરજ પડી રહી છે.
દેશના કયા શહેરમાં કેટલી છે કિંમત?
આજના સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, બિહારના પટના અને પશ્ચિમ બંગાળના કોલકાતા જેવા શહેરોમાં પેટ્રોલની કિંમત આસમાને છે. પટનામાં આજે એક લીટર પેટ્રોલ ખરીદવા માટે ગ્રાહકોએ રૂ. ૧૧૩.૩૭ અને ડીઝલ માટે રૂ. Safe૯૯.૩૬ ચૂકવવા પડી રહ્યા છે. જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળના કોલકાતામાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૧૩.૫૧ અને ડીઝલ રૂ. ૯૯.૮૨ પ્રતિ લીટર પર સ્થિર છે. દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં પેટ્રોલનો ભાવ રૂ. ૧૧૧.૨૧ અને ડીઝલનો ભાવ રૂ. ૯૭.૮૩ છે. મધ્ય પ્રદેશના ભોપાલમાં સૌથી મોંઘું પેટ્રોલ રૂ. ૧૧૪.૫૭ પ્રતિ લીટરના સ્તરે વેચાઈ રહ્યું છે. તેની સરખામણીએ દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૦૨.૧૨ અને ડીઝલ રૂ. ૯૫.૨૦ પ્રતિ લીટરની સપાટીએ ઉપલબ્ધ છે.
ઘેરબેઠા કિંમતો જાણવાની સરળ રીત
સરકારી ઓઇલ કંપનીઓએ ગ્રાહકો માટે દરરોજના ઇંધણના ભાવો પારદર્શક રીતે જાણવા માટે એસએમએસ (SMS) ની સુવિધા આપી છે. ઇન્ડિયન ઓઇલ (IOC) ના ગ્રાહકો તેમના મોબાઈલમાંથી RSP લખીને, સ્પેસ મૂકીને પોતાના શહેરનો કોડ લખી ૯૨૨૪૯૯૨૨૪૯ પર મોકલી શકે છે. ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) ના ગ્રાહકોએ પણ આ જ રીતે RSP અને સિટી કોડ લખીને ૯૨૨૩૧૧૨૨૨૨ પર એસએમએસ કરવાનો રહેશે. જ્યારે હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) ના ગ્રાહકો HPPRICE અને શહેરનો કોડ લખીને ૯૨૨૨૨૦૧૧૨૨ પર મેસેજ મોકલીને પોતાના વિસ્તારના લેટેસ્ટ ભાવો મેળવી શકે છે.