ક્રિકેટના ઇતિહાસમાં અનોખો વિવાદ: એન્જેલો મેથ્યુઝ ‘ટાઇમ્ડ આઉટ’ થનાર પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય બેટર બન્યા
ક્રિકેટમાં સામાન્ય રીતે બેટર બોલ્ડ, કેચ, રનઆઉટ કે એલબીડબલ્યુ જેવી રીતે આઉટ થાય છે. પરંતુ 6 નવેમ્બર 2023ના રોજ દિલ્હીના અરુણ જેટલી સ્ટેડિયમમાં એવી ઘટના બની, જેણે ક્રિકેટના ઇતિહાસમાં એક નવો અધ્યાય ઉમેર્યો. શ્રીલંકાના અનુભવી બેટર એન્જેલો મેથ્યુઝને એક પણ બોલ રમ્યા વિના ‘ટાઇમ્ડ આઉટ’ જાહેર કરવામાં આવ્યા. આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં આ રીતે આઉટ થનારા તેઓ પ્રથમ બેટર બન્યા હતા. બાંગ્લાદાનના કેપ્ટન શાકિબ અલ હસને કરેલી અપીલ બાદ મેદાન પર વિવાદ ઊભો થયો હતો. એક તરફ નિયમોના પાલનની વાત હતી, તો બીજી તરફ રમતની ભાવના અને ખેલાડીની સુરક્ષાનો મુદ્દો ચર્ચામાં આવ્યો હતો.
હેલ્મેટની પટ્ટી તૂટી અને શાકિબે કરી અપીલ
આ ઘટના 2023ના વનડે વર્લ્ડ કપમાં શ્રીલંકા અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચે રમાયેલી મેચ દરમિયાન બની હતી. શ્રીલંકાની ઇનિંગ્સની 25મી ઓવરમાં શાકિબ અલ હસને સદીરા સમરવિક્રમાને આઉટ કર્યા હતા. તેમના પેવેલિયન પરત ફર્યા બાદ છઠ્ઠા ક્રમે બેટિંગ કરવા માટે એન્જેલો મેથ્યુઝ મેદાનમાં આવ્યા હતા.મેથ્યુઝ ક્રીઝ પર પહોંચ્યા અને બેટિંગની તૈયારી કરવા લાગ્યા. આ દરમિયાન તેઓ હેલ્મેટની પટ્ટી સરખી કરી રહ્યા હતા ત્યારે તે તૂટી ગઈ. સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને તેમણે ડ્રેસિંગ રૂમ તરફ ઇશારો કરીને બીજું હેલ્મેટ મંગાવ્યું. શ્રીલંકાના ખેલાડી ચમિકા કરુણારત્ને નવું હેલ્મેટ લઈને મેદાન પર પહોંચ્યા હતા.
પરંતુ તે પહેલાં જ બાંગ્લાદેશના કેપ્ટન શાકિબ અલ હસને અમ્પાયર મેરાઇસ ઇરાસ્મસ પાસે જઈને મેથ્યુઝ સામે ‘ટાઇમ્ડ આઉટ’ની અપીલ કરી દીધી. અમ્પાયરોએ મેથ્યુઝને જણાવ્યું કે તેઓ નિર્ધારિત સમયની અંદર આગળનો બોલ રમવા માટે તૈયાર થયા નહોતા. તેથી તેમને આઉટ જાહેર કરવામાં આવ્યા.
શરૂઆતમાં મેથ્યુઝને લાગ્યું કે અમ્પાયરો તેમની સાથે મજાક કરી રહ્યા છે. પરંતુ નિર્ણય ગંભીર હોવાનું સમજાતાં તેમણે વિરોધ નોંધાવ્યો. તેમણે તૂટેલી હેલ્મેટની પટ્ટી અમ્પાયરોને બતાવી અને પોતાની મુશ્કેલી સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. શાકિબ સાથે પણ તેમની વાતચીત થઈ, પરંતુ બાંગ્લાદેશના કેપ્ટને અપીલ પાછી ખેંચી નહોતી. પરિણામે મેથ્યુઝ એક પણ બોલ રમ્યા વિના પેવેલિયન પરત ફર્યા. મેદાન છોડતી વખતે તેઓ ગુસ્સામાં દેખાયા હતા અને તેમણે તૂટેલું હેલ્મેટ તથા બેટ ફેંક્યાં હતાં.
શું છે ‘ટાઇમ્ડ આઉટ’નો નિયમ?
ક્રિકેટના નિયમો મુજબ, વિકેટ પડ્યા બાદ નવો બેટર નિર્ધારિત સમયની અંદર આગામી બોલનો સામનો કરવા માટે તૈયાર હોવો જરૂરી છે. જો તે સમયમર્યાદામાં તૈયાર ન થાય, તો તેને ‘ટાઇમ્ડ આઉટ’ આપી શકાય છે.2023ના વનડે વર્લ્ડ કપમાં લાગુ આઇસીસીની પ્લેઇંગ કન્ડિશન્સના નિયમ 40.1.1 મુજબ, નવા બેટરે વિકેટ પડ્યાના બે મિનિટની અંદર બોલનો સામનો કરવા માટે તૈયાર થવાનું હતું. બીજી તરફ, એમસીસીના સામાન્ય ક્રિકેટ નિયમોમાં આ સમયમર્યાદા ત્રણ મિનિટની છે. જોકે વર્લ્ડ કપ માટે આઇસીસીની બે મિનિટની શરત લાગુ હતી.
આ મામલે ચોથા અમ્પાયર એડ્રિયન હોલ્ડસ્ટોકે ઇનિંગ્સના વિરામ દરમિયાન સ્પષ્ટતા કરી હતી કે વિકેટ પડ્યા પછી બે મિનિટનો સમય નોંધવામાં આવી રહ્યો હતો. તેમના જણાવ્યા મુજબ, મેથ્યુઝના હેલ્મેટની પટ્ટી તૂટે તે પહેલાં જ નિર્ધારિત સમય પૂરો થઈ ગયો હતો. માત્ર ક્રીઝ પર પહોંચવું કે ગાર્ડ લેવાની તૈયારી કરવી પૂરતું નહોતું; બેટરે બોલ રમવા માટે તૈયાર હોવું જરૂરી હતું. સાધનમાં ખામી સર્જાય તો પણ આ નિયમમાં અલગથી છૂટ આપવામાં આવી નહોતી. આ રીતે આઉટ આપવામાં આવે ત્યારે બોલરનાં ખાતામાં વિકેટ નોંધાતી નથી.
મેથ્યુઝ અને શાકિબના અલગ-અલગ દાવા, રમતભાવના પર ચર્ચા
મેચ બાદ મેથ્યુઝે અમ્પાયરોની સમયગણતરી સામે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો. તેમનો દાવો હતો કે તેઓ બે મિનિટની અંદર ક્રીઝ પર પહોંચી બેટિંગ માટે તૈયાર થઈ ગયા હતા અને ત્યાર બાદ હેલ્મેટની પટ્ટીમાં ખામી સર્જાઈ હતી. તેમણે આ નિર્ણયને રમતની ભાવનાની વિરુદ્ધ ગણાવ્યો હતો. તેમના મતે, હેલ્મેટ ખેલાડીની સુરક્ષા માટે જરૂરી સાધન હોવાથી તેના વિના બેટિંગ કરવી યોગ્ય નહોતી.
બીજી તરફ, શાકિબે પોતાની અપીલનો બચાવ કર્યો હતો. તેમનું કહેવું હતું કે તેઓ પોતાની ટીમને જીતાડવા માટે રમતા હતા અને નિયમોની અંદર રહીને નિર્ણય લીધો હતો. આ ઘટનાના બીજા દિવસે મેથ્યુઝે સોશિયલ મીડિયા પર ઘટનાનો વીડિયો પણ શેર કર્યો હતો. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે હેલ્મેટની પટ્ટી તૂટે ત્યાં સુધી બે મિનિટ પૂરી થઈ નહોતી. આમ, સમયમર્યાદા અંગે મેથ્યુઝ અને ચોથા અમ્પાયરના નિવેદનોમાં મતભેદ રહ્યો હતો.
આ નિર્ણય બાદ ક્રિકેટ જગતમાં બે મત ઊભા થયા હતા. કેટલાક લોકોના મતે શાકિબે નિયમ મુજબ અપીલ કરી હતી અને અમ્પાયરોએ યોગ્ય નિર્ણય આપ્યો હતો. જ્યારે બીજા પક્ષે સવાલ કર્યો હતો કે ખેલાડીના સુરક્ષા સાધનમાં ખામી સર્જાઈ ત્યારે થોડી રાહત આપી શકાઈ હોત કે નહીં.
