શુદ્ધ ઘીના કડક ઢોસા: સુગંધ એવી કે આખું ઘર મહેકી ઉઠશે! જાણો સાંભાર-ચટણી વગર પણ ખાઈ શકાય તેવા ઢોસાની રેસીપી
ઢોસા એક એવી વાનગી છે જે ભારતભરમાં લોકપ્રિય છે. ખાસ કરીને ઉનાળામાં દક્ષિણ ભારતીય વાનગીઓ ખાવાનું વધુ પસંદ કરવામાં આવે છે કારણ કે તે હલકી અને પચવામાં સરળ હોય છે. ગરમીના દિવસોમાં ઢોસાનું ખીરૂં (બેટર) પણ જલ્દી તૈયાર થઈ જાય છે. જો તમે હોટલ જેવા જ ક્રિસ્પી અને સોનેરી રંગના ઢોસા ઘરે બનાવવા માંગતા હોવ, તો ઘીનો ઉપયોગ જાદુઈ સાબિત થઈ શકે છે.
પરફેક્ટ ઢોસા માટેનું ખીરૂં (બેટર) બનાવવાની રીત
ઢોસા સારા બનશે કે નહીં તેનો સંપૂર્ણ આધાર તેના ખીરા પર હોય છે. યોગ્ય માપ હોય તો જ ઢોસા કડક બને છે.
- પ્રથમ સ્ટેપ: ઢોસાનું ખીરૂં બનાવવા માટે 3:1 નું પ્રમાણ રાખવું. એટલે કે 3 કપ ચોખા (બને તો જૂના ચોખા લેવા) અને 1 કપ અડદની દાળ લેવી. આ બંનેને અલગ-અલગ સાફ કરી, ધોઈને 6 થી 7 કલાક માટે પુષ્કળ પાણીમાં પલાળી રાખો.
- બીજું સ્ટેપ: પલળ્યા પછી, પાણી નિતારી લો અને દાળ-ચોખાને મિક્સરમાં એકદમ ઝીણા પીસી લો. જરૂર પડે તો જ થોડું પાણી ઉમેરવું. હવે આ મિશ્રણને એક મોટા વાસણમાં કાઢી, હાથથી 2 મિનિટ ફેંટી લો અને આખી રાત કોઈ ગરમ જગ્યાએ ઢાંકીને મૂકી દો. ઉનાળામાં રાતભરમાં આ ખીરામાં સરસ આથો (Fermentation) આવી જશે.
ઘી ઢોસા બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
તવાને તૈયાર કરવાની કળા
ઢોસા બનાવવા માટે નોન-સ્ટિક તવો અથવા લોખંડની લોઢીનો ઉપયોગ કરી શકાય. ગેસ ચાલુ કરી તવાને એકવાર ફૂલ ગરમ થવા દો. હવે ઢોસા પાથરતા પહેલા તવાને ઠંડો કરવો જરૂરી છે. તેના પર પાણીના થોડા છાંટા નાખો અને સુતરાઉ કપડા કે નેપકિનથી લૂછી લો. તવો સહેજ ઠંડો હશે તો જ ઢોસાનું ખીરૂં સરખું ફેલાશે.
ઢોસા પાથરવા અને ઘીનો ઉપયોગ
હવે ગેસની આંચ ધીમી કરો. એક મોટા ચમચામાં ખીરૂં લઈને તવાની બરાબર વચ્ચે મૂકો. ચમચાના પાછળના ભાગથી ગોળ-ગોળ ફેરવતા જઈને અંદરથી બહારની તરફ ઢોસાને પાતળો ફેલાવી દો. હવે ગેસની આંચ મધ્યમથી ફૂલ કરો.
જ્યારે ઢોસાની ઉપરની સપાટી સુકાવા લાગે, ત્યારે તેના પર 2 ચમચી શુદ્ધ દેશી ઘી ચારે બાજુ અને વચ્ચેના ભાગમાં લગાવો. ઘી લગાવવામાં જરાય કંજૂસાઈ ન કરવી, કારણ કે આ જ ઢોસાને અસલી સ્વાદ અને કડકપણું આપશે.
શેકવાની રીત
ઢોસાને ત્યાં સુધી શેકાવા દો જ્યાં સુધી તે નીચેથી સોનેરી રંગના અને ક્રિસ્પી ન થઈ જાય. જ્યારે ઢોસાની કિનારીઓ આપોઆપ તવાને છોડવા લાગે, ત્યારે તેને ફોલ્ડ કરી લો. જો તમને બંને બાજુ શેકેલા ઢોસા ગમતા હોય, તો પલટાવીને બીજી બાજુ પણ 10 સેકન્ડ શેકી શકાય.
પીરસવાની રીત અને વેરિએશન્સ
- પ્લેન ઘી ઢોસા: જો તમારે કશું જ મહેનત ન કરવી હોય, તો તૈયાર ગરમ ઢોસા પર સહેજ ચાટ મસાલો અથવા લાલ મરચું અને મીઠું છાંટી દો. આ ઢોસા તમે ચા સાથે અથવા એમનેમ પણ ખાઈ શકો છો. બાળકોને આ ખૂબ જ ભાવશે.
- મસાલા ઢોસા: જો તમને મસાલેદાર ગમતું હોય, તો ઢોસાની વચ્ચે બટેટાનું શાક (મસાલો) ભરીને તેને રોલ કરી દો.
- ચટણી વગર પણ લાજવાબ: ઘીના કારણે આ ઢોસામાં પોતાની એક અનોખી મીઠાશ હોય છે, જે તેને દહીં અથવા લસણની સૂકી ચટણી સાથે પણ અદભૂત બનાવે છે.
ખાસ ટિપ્સ
- ખીરામાં ખાંડ: ઢોસામાં હોટલ જેવો લાલ-સોનેરી રંગ લાવવા માટે, ખીરૂં પીસતી વખતે તેમાં અડધી ચમચી ખાંડ અથવા પલાળેલી મેથીના દાણા ઉમેરી શકાય.
- મીઠું ક્યારે નાખવું? આથો આવ્યા પછી અને ઢોસા ઉતારવાના હોય ત્યારે જ ખીરામાં મીઠું ઉમેરવું, તેનાથી આથો લાંબો સમય સારો રહે છે.
- તવા પર ડુંગળી: જો ઢોસા તવા પર ચોંટતા હોય, તો પાણી છાંટ્યા પછી અડધી કાપેલી ડુંગળી તવા પર ઘસી લેવી, તેનાથી ઢોસા આસાનીથી ઉખડશે.
