ટેકાના સહારે બિલ્ડિંગો: સુરત મેટ્રો ઓથોરિટી દ્વારા ચોક બજારમાં ૨૪ કલાક મોનીટરીંગ.
સુરત શહેરમાં મેટ્રો રેલ પ્રોજેક્ટની કામગીરી વેગવંત છે, પરંતુ ઐતિહાસિક અને ગીચ વસ્તી ધરાવતા ચોક બજાર વિસ્તારમાં મેટ્રો ટનલના નિર્માણ દરમિયાન કેટલીક બિલ્ડિંગોમાં તિરાડો પડવાની ઘટના સામે આવી છે.
ચોક બજારમાં મેટ્રો ટનલનું નિર્માણ: TBM મશીનના વાઇબ્રેશનથી દહેશત
સુરત મેટ્રો ફેઝ-૧ ની કામગીરી અંતર્ગત ચોક બજાર વિસ્તારમાં અંડરગ્રાઉન્ડ ટનલ બનાવવાનું કામ ચાલી રહ્યું છે. આ માટે વિશાળકાય TBM (Tunnel Boring Machine) મશીનનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. જ્યારે આ મશીનને જમીનમાં આશરે ૧૨ મીટરની ઊંડાઈએ ઉતારવામાં આવ્યું અને ખોદકામ શરૂ કરવામાં આવ્યું, ત્યારે તેનાથી પેદા થયેલા પ્રચંડ વાઇબ્રેશન (ધ્રુજારી) ને કારણે ઉપર આવેલી કેટલીક જૂની બિલ્ડિંગોમાં તિરાડો પડવાનું શરૂ થયું હતું. ગીચ વસ્તી અને સાંકડી ગલીઓ ધરાવતા આ વિસ્તારમાં બિલ્ડિંગો એકબીજાને અડીને આવેલી હોવાથી જોખમ વધી ગયું હતું.
ત્રણ બિલ્ડિંગો તાકીદે ખાલી કરાવાઈ: રહીશોનું હોટેલમાં સ્થળાંતર
બિલ્ડિંગોના સ્ટ્રક્ચરમાં નુકસાન અને તિરાડો પડતાની સાથે જ મેટ્રો અધિકારીઓ અને મહાનગરપાલિકાની ટીમ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ હતી. સલામતીના ભાગરૂપે તાત્કાલિક અસરથી ત્રણ જેટલી બિલ્ડિંગોને ખાલી કરાવવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. આ બિલ્ડિંગોમાં રહેતા તમામ પરિવારોને હાલ પૂરતા સુરક્ષિત સ્થળે એટલે કે નજીકની હોટેલોમાં સ્થળાંતર કરવામાં આવ્યા છે. રહીશોમાં ભયનો માહોલ છે, પરંતુ મેટ્રો ઓથોરિટીએ ખાતરી આપી છે કે જ્યાં સુધી સ્થિતિ સંપૂર્ણ નિયંત્રણમાં નહીં આવે ત્યાં સુધી રહેવાસીઓની રહેવાની અને જમવાની વ્યવસ્થા પ્રોજેક્ટ ખર્ચ હેઠળ કરવામાં આવશે.
ટેકા અને મોનીટરીંગ: સ્ટ્રક્ચરને મજબૂત કરવાના પ્રયાસો
મેટ્રોના ટેકનિકલ અધિકારીઓ દ્વારા હાલમાં અસરગ્રસ્ત બિલ્ડિંગોનું સતત મોનીટરીંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે. બિલ્ડિંગોને વધુ નુકસાન ન થાય અને તે નમી ન પડે તે માટે લોખંડના મજબૂત ટેકા (Propping) મારવાની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી છે. અત્યાધુનિક સેન્સર મશીનો દ્વારા બિલ્ડિંગના નમવા કે ધ્રુજારીના દરને માપવામાં આવી રહ્યો છે. મેટ્રોના નિષ્ણાતોની ટીમ સતત ઓબ્ઝર્વેશન કરી રહી છે જેથી ટનલિંગનું કામ આગળ વધે ત્યારે બિલ્ડિંગને કોઈ મોટો ખતરો ન પેદા થાય.
તિરાડો પૂરવાની કામગીરી અને સ્ટ્રક્ચરલ ઓડિટ
જે બિલ્ડિંગોમાં તિરાડો પડી છે, ત્યાં મશીનરી દ્વારા ખાસ પ્રકારના કેમિકલ ગ્રાઉટિંગ અને મટીરિયલ વડે તિરાડો પૂરવાની કામગીરી પણ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. જોકે, માત્ર તિરાડો પૂરવી પૂરતું નથી. મેટ્રો ઓથોરિટી દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે ટનલ પસાર થયા બાદ સમગ્ર બિલ્ડિંગનું ‘સ્ટ્રક્ચરલ સ્ટેબિલિટી ઓડિટ’ કરવામાં આવશે. આ તપાસમાં જો બિલ્ડિંગ રહેવા લાયક જણાશે અને તેને કોઈ જોખમ નહીં હોય, તે પછી જ ફ્લેટ ધારકોને ફરીથી કબજો સોંપવામાં આવશે. જો જરૂર જણાશે તો બિલ્ડિંગના પાયામાં મજબૂતીકરણના કામો પણ કરવામાં આવશે.
ભવિષ્યના પડકારો અને મેટ્રો સુરક્ષા પ્રોટોકોલ
ચોક બજાર એ સુરતનો ઘણો જૂનો અને સાંકડો વિસ્તાર હોવાથી અહીં ટનલિંગનું કામ સૌથી પડકારજનક માનવામાં આવે છે. મેટ્રો અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, જમીનનું સ્તર અને જૂની બિલ્ડિંગોની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને TBM મશીનની ગતિ અને દબાણમાં ફેરફાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ ઘટના બાદ અન્ય સંવેદનશીલ બિલ્ડિંગોનું પણ પ્રી-સર્વે કરવામાં આવી રહ્યો છે જેથી ભવિષ્યમાં આવી સ્થિતિનું પુનરાવર્તન ન થાય. સુરત મેટ્રો પ્રોજેક્ટ શહેર માટે મહત્વનો છે, પરંતુ રહેવાસીઓની સુરક્ષા પ્રથમ અગ્રતા હોવાનું તંત્રએ જણાવ્યું છે.
