જાપાનમાં વિનાશક ભૂકંપ: 7.5ની તીવ્રતા, સુનામીનો કહેર, વર્તમાન નુકસાનનું આંકલન
સોમવારે મોડી રાત્રે જાપાનના ઉત્તરીય પ્રદેશમાં 7.5ની તીવ્રતાના શક્તિશાળી ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા, જેના પગલે કિનારાના વિસ્તારોમાં સુનામી પણ આવી. આ કુદરતી આફતથી લોકોમાં ગભરાટ ફેલાયો હતો અને જાન-માલનું ઘણું નુકસાન થયું છે. જાપાનના સત્તાવાળાઓએ આફટરશોક્સ (ભૂકંપ પછીના આંચકા) વિશે ચેતવણી આપી છે, જ્યારે સરકાર દ્વારા નુકસાનનું આંકલન કરવાની કામગીરી ચાલી રહી છે.
ભૂકંપની તીવ્રતા અને સુનામી
સોમવારે રાત્રે આશરે 11:15 વાગ્યે પેસિફિક મહાસાગરમાં, હોન્શુ ટાપુના ઉત્તરીય પ્રીફેક્ચર ઓમોરીના દરિયાકિનારાથી લગભગ 80 કિલોમીટર (50 માઇલ) દૂર આ શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો હતો. જાપાન હવામાન એજન્સી (JMA) એ ભૂકંપની તીવ્રતા શરૂઆતમાં 7.6 આંકી હતી, પરંતુ પાછળથી તેને 7.5 મેગ્નિટ્યુડ જાહેર કરી હતી.
ભૂકંપને પગલે દરિયાકાંઠાના સમુદાયોમાં સુનામીનો ખતરો સર્જાયો હતો. ઈવાતે પ્રીફેક્ચરના કુજી બંદરે 70 સેન્ટિમીટર (આશરે 2 ફૂટ, 4 ઇંચ) ઊંચા સુનામીના મોજા માપવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે આ પ્રદેશના અન્ય દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પણ 50 સેન્ટિમીટર સુધીના મોજા અથડાયા હતા. JMA એ શરૂઆતમાં કેટલાક વિસ્તારોમાં 3 મીટર (10 ફૂટ) સુધીની સંભવિત સુનામીની ચેતવણી આપી હતી, પરંતુ બાદમાં તેને હળવી કરીને ‘એડવાઇઝરી’માં ફેરવી દીધી હતી. જોકે, સરકારે રહેવાસીઓને તાત્કાલિક સુરક્ષિત અને ઊંચા સ્થળો પર આશ્રય લેવા વિનંતી કરી હતી.
જાનહાનિ અને ઇજાઓ
ભૂકંપ અને સુનામીના કારણે હાલમાં ઓછામાં ઓછા 23 લોકો ઘાયલ થયા હોવાના અહેવાલ છે, જેમાં એક વ્યક્તિ ગંભીર રીતે ઇજાગ્રસ્ત છે. ફાયર એન્ડ ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, ઘાયલ થયેલા મોટાભાગના લોકો પડતી વસ્તુઓથી અથડાવાથી ઇજાગ્રસ્ત થયા હતા. હચિનોહેના એક હોટેલમાં પણ કેટલાક લોકોને ઇજા થઈ હોવાના અને તોહોકુમાં એક વ્યક્તિની કાર ખાડામાં પડી જવાથી તેને ઈજા થઈ હોવાના અહેવાલ છે.
માળખાકીય સુવિધાઓને નુકસાન
ભૂકંપની તીવ્રતાને કારણે માળખાકીય સુવિધાઓને પણ અસર થઈ છે:
- વીજળી ગુલ: આશરે 800 ઘરોમાં વીજળી ગુલ થઈ હતી, જોકે મોટાભાગના વિસ્તારોમાં સવાર સુધીમાં વીજ પુરવઠો પૂર્વવત કરી દેવાયો હતો.
- પરિવહન ઠપ્પ: આ આફતના પગલે શિન્કાન્સેન બુલેટ ટ્રેન અને કેટલીક સ્થાનિક રેલ્વે સેવાઓને પ્રદેશના અમુક ભાગોમાં સ્થગિત કરવામાં આવી હતી. ઇસ્ટ જાપાન રેલ્વેએ કેટલાક ટ્રેન રદ કરી છે. આ ઉપરાંત, હોકાઇડોના ન્યૂ ચિટોઝ એરપોર્ટ પર પણ લગભગ 200 મુસાફરો રાતભર ફસાયેલા રહ્યા હતા.
- પરમાણુ પ્લાન્ટ્સ: પ્રદેશમાં આવેલા પરમાણુ ઊર્જા પ્લાન્ટ્સ પર સલામતી તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી, પરંતુ સરકારે પુષ્ટિ કરી છે કે હાલમાં ત્યાં કોઈ અસામાન્યતા જોવા મળી નથી. ઓમોરીના રોક્કાશો ફ્યુઅલ રિપ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટમાં ખર્ચાયેલા ઇંધણ ઠંડક વિસ્તારમાંથી લગભગ 450 લિટર પાણી છલકાયું હતું, પરંતુ જળ સ્તર સામાન્ય મર્યાદામાં જ રહેતા કોઈ સલામતીનો ખતરો નહોતો.
રાહત અને બચાવ કામગીરી
ભૂકંપના તરત બાદ જાપાન સરકારે નુકસાનનું આકલન કરવા અને બચાવ કામગીરી માટે ઇમરજન્સી ટાસ્ક ફોર્સની રચના કરી હતી. સંરક્ષણ પ્રધાન શિન્જિરો કોઇઝુમીના જણાવ્યા અનુસાર, નુકસાનના આંકલન માટે 18 સંરક્ષણ હેલિકોપ્ટરોને કામે લગાડવામાં આવ્યા હતા. હચિનોહે એર બેઝ પર લગભગ 480 રહેવાસીઓએ આશ્રય લીધો હતો.
વડા પ્રધાન સાનાએ ટાકાઇચીએ ટૂંકી ટિપ્પણીમાં કહ્યું હતું કે, “અમે લોકોના જીવનને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છીએ અને શક્ય તેટલું બધું કરી રહ્યા છીએ.” તેમણે પ્રદેશના રહેવાસીઓને સ્થાનિક નગરપાલિકાઓની નવીનતમ માહિતી પર ધ્યાન આપવા અને આફટરશોક્સની સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને તુરંત સ્થળાંતર કરવા તૈયાર રહેવા વિનંતી કરી છે.
આગળનો ખતરો
જાપાન હવામાન એજન્સીએ આવનારા દિવસોમાં પણ આફટરશોક્સની સંભાવના વિશે ચેતવણી આપી છે. આ એજન્સીએ એમ પણ જણાવ્યું છે કે આગામી એક સપ્તાહમાં જાપાનના ઉત્તરપૂર્વીય કિનારે 8 મેગ્નિટ્યુડ સ્તરના અન્ય શક્તિશાળી ભૂકંપ અને સુનામીનું જોખમ થોડું વધ્યું છે. આથી, સત્તાવાળાઓએ 182 નગરપાલિકાઓના રહેવાસીઓને તેમની ઇમરજન્સી તૈયારી પર ધ્યાન રાખવા જણાવ્યું છે.
જાપાન નિયમિતપણે ભૂકંપનો સામનો કરતું રહે છે, કારણ કે તે વિશ્વના સૌથી વધુ ભૂકંપ સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાંના એક એવા “પેસિફિક રીંગ ઓફ ફાયર” પર આવેલું છે. 2011ના વિનાશક ભૂકંપ અને સુનામીની યાદો હજી પણ તાજી છે, જેમાં લગભગ 20,000 લોકો માર્યા ગયા હતા અને ફુકુશિમા દાઇચી ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટને નુકસાન થયું હતું.
