શું તમારી થાળી તમારી ઉંમર મુજબ છે? જાણો આહાર બદલવાનું વિજ્ઞાન
આપણા જીવનના પ્રથમ ૧,૦૦૦ દિવસથી લઈને વૃદ્ધાવસ્થા સુધી શરીર એક જટિલ મશીનરીની જેમ કામ કરે છે, જેની ઈંધણ (આહાર) ની જરૂરિયાત સતત બદલાતી રહે છે. તાજેતરના અભ્યાસો દર્શાવે છે કે જે બાળકોએ તેમના પ્રારંભિક વર્ષોમાં ખાંડનું ઓછું સેવન કર્યું હતું, તેમને પાછલી વયે હૃદયની બિમારીઓનું જોખમ ૨૦% અને સ્ટ્રોકનું જોખમ ૩૧% ઓછું રહ્યું છે.
૧. બાળપણ: પાયો નાખવાનો સમય
બાળપણમાં શરીર અને મગજનો વિકાસ સૌથી ઝડપી હોય છે. ન્યૂટ્રિશનલ સાયન્ટિસ્ટ ફેડરિકા અમાતીના જણાવ્યા મુજબ, બાળકોને ‘હાઈ એનર્જી’ અને પોષક તત્ત્વોથી ભરપૂર આહારની જરૂર હોય છે.
શું જરૂરી છે: કેલ્શિયમ, વિટામિન ડી, આયર્ન અને આયોડિન.
સ્ત્રોત: ફૂલ ક્રીમ દૂધ, દહીં, ઈંડા, પાંદડાવાળા શાકભાજી અને ફળો.
સાવધાની: બાળકોને અલ્ટ્રા-પ્રોસેસ્ડ ફૂડ (પેકેટવાળો નાસ્તો) થી દૂર રાખવા જોઈએ, કારણ કે તે અસ્થિ સંરચનાને નુકસાન કરી શકે છે.
૨. કિશોરાવસ્થા અને ૨૦ થી ૩૦ વર્ષની વય
આ ઉંમરે વિકાસ ધીમો પડે છે પરંતુ માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને સ્નાયુઓની મજબૂતી માટે આહાર મહત્વનો છે.
માનસિક સ્વાસ્થ્ય: જે યુવાનો વધુ પ્રોસેસ્ડ ફૂડ ખાય છે, તેમનામાં હતાશા અને વ્યગ્રતાનું પ્રમાણ વધુ જોવા મળ્યું છે. તેના બદલે ‘મેડિટેરેનિયન ડાયેટ’ (શાકભાજી, કઠોળ, ઓલિવ ઓઈલ) માનસિક શાંતિ આપે છે.
પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય: પ્રજોત્પાદન માટે ફોલેટ (લીલા શાકભાજી, બ્રોકોલી) અત્યંત આવશ્યક છે.
૩. ૪૦ અને ૫૦ નો દાયકો: ફેરફારનો સમય
ખાસ કરીને મહિલાઓ માટે આ ગાળો મેનોપોઝનો હોય છે, જેમાં એસ્ટ્રોજનનું સ્તર ઘટતા હાડકાંનું ઘનત્વ ઘટે છે અને હૃદયરોગનું જોખમ વધે છે.
પ્રાથમિકતા: ઓમેગા-૩ ફેટ્સ (તૈલી માછલી અથવા અખરોટ) અને પ્રોટીન વધારવું જોઈએ જેથી સ્નાયુઓ નબળા ન પડે.
ડાયાબિટીસથી બચાવ: અનસેચ્યુરેટેડ ફેટ અને લો-ફેટ ડેરી ઉત્પાદનો પર ભાર મૂકવો જોઈએ.
૪. વૃદ્ધાવસ્થા: માઇક્રોબાયોમ અને સ્નાયુઓની જાળવણી
૭૦ વર્ષ પછી શરીરની કેલરીની જરૂરિયાત ઘટે છે, પણ પોષણની જરૂરિયાત વધે છે.
આંતરડાનું સ્વાસ્થ્ય: સો વર્ષ જીવનારા લોકોમાં ‘એફ. પ્રાઉસ્નિત્ઝી’ નામના ફાયદાકારક બેક્ટેરિયા વધુ હોય છે. આ બેક્ટેરિયા વધારવા માટે ફાઈબર (રેસાવાળો ખોરાક) લેવો જોઈએ.
સપ્લિમેન્ટ્સ: વધતી વયે વિટામિન બી૧૨ અને વિટામિન ડી ના શોષણની ક્ષમતા ઘટે છે, તેથી ડોક્ટરની સલાહ મુજબ સપ્લિમેન્ટ્સ લેવા હિતાવહ છે.
તમારો આહાર સ્થિર ન હોવો જોઈએ. તે તમારી ઉંમર, જીવનશૈલી અને શરીરના હોર્મોનલ ફેરફારો મુજબ અનુકૂલિત થવો જોઈએ. આજે તમે જે આહાર પસંદ કરશો, તે ૨૦ વર્ષ પછીના તમારા સ્વાસ્થ્યનો રિપોર્ટ કાર્ડ તૈયાર કરશે.
